Kritiek kan een vorm aannemen van afkeuring, of van vriendelijke communicatie. Kritiek in de vorm van afkeuring doet altijd pijn. Je keurt de
persoon in zijn geheel af, reageert alsof die ‘fout’ eeuwig is en gaat eigenlijk uit open contact. Voorbeelden: Jij praat (altijd) te veel. Je doet je werk niet
goed.
Als je kritiek hebt op iemand, denk je in de kern: iets in iemands
gedrag bevalt me niet, het triggert iets in mij. Maar als je afkeuring
toevoegt, denk je daarbij: die hele persoon bevalt me niet, hij of zij doet dingen
niet zoals ik het wil en dient zich aan mijn wensen aan te passen.
Kritiek op anderen gaat eigenlijk altijd over jezelf, niet
over die ander. Onderzoek altijd eerst waarom je zo getriggerd wordt.
- Kritiek kan ten eerste voortkomen uit een bepaalde
norm (horen, moeten). Daar kan je vraagtekens bij leren zetten. Is het wel zo
dat iedereen aan jouw norm moet voldoen? Je kan een heleboel dingen best gewoon
laten gaan, in plaats van kritiek te uiten en af te keuren. Dat haalt de stress uit je leven.
- Het kan ten tweede dat je ontdekt dat je
werkelijk last hebt van iemands gedrag en daardoor contact lastig vindt, verbinding verliezen is zonde, want we zoeken allemaal verbinding. Vraag je eerst af, hoe kan je er anders ermee omgaan? Vaak wordt alles
anders als jij je anders gedraagt.
- Je kan er in het tweede geval ook besluiten
het erover te hebben, open te zijn over wat iemands gedrag met je doet, zonder
kritiek op die ander. Dus vriendelijk. Spreek daarbij je waardering uit. Zoek samen naar oplossingen
naar beter contact. Dus als je wil uiten waar je last van hebt, is het
belangrijk het bij jezelf te houden en waarderend te spreken. Als voorbeelden:
In plaats van te zeggen je praat te veel (aanval, afkeuring),
zou je kunnen zeggen: ‘Ik kan me slecht focussen als mensen veel praten, ik
raak er overprikkeld van en ga dan uit contact (gedrag en wat het met jou doet).
Terwijl ik je ook een leuk mens vind, dus juist contact wil (waardering).’ Dan kan je
samen kijken hoe je prettiger met elkaar om kan gaan. Bijvoorbeeld een pauze
inlassen als het je te veel wordt. Want uiteindelijk gaat het om contact, om open en vriendelijke communicatie met elkaar.
In plaats van te zeggen je doet je werk niet goed (aanval,
afkeuring), zou je kunnen zeggen: Als je die dingen niet goed controleert, is
dat in het nadeel van iedereen die hier werkt, omdat de productie dan vastloopt.
Al het andere doe je goed goed (waardering), maar we kunnen samen kijken hoe we
de situatie kunnen verbeteren (samen, niet alleen, de situatie verbeteren, niet
de persoon verbeteren).
