Renée Merkestijn

De maatschappij is georganiseerd rond een bepaald mensbeeld en vraagt mensen daaraan te conformeren. HSPs hebben zeker in hun jonge jaren de neiging daaraan te voldoen. Ze stellen zich zelden de vraag, is dat genormeerde mensbeeld eigenlijk wel terecht en wil ik eigenlijk wel zo’n soort mens worden? Een interessante vraag in dit verband is ook, laten HSPs niet precies dat zien wat we als maatschappij afwijzen en afkeuren, negeren en onderdrukken? Zoals bijvoorbeeld gevoeligheid, behoefte aan rust, vrede, diepgang en plezier in ons leven.

Zolang je als HSP doorgaat met je aanpassen aan de maatschappelijke norm, ervaar je bergen stress en je merkt uiteindelijk vaak dat je dit niet wil of niet kan volhouden, dat je zo niet bent. Dit betekent dat je als HSP sommige maatschappelijke voordelen en winsten die voortvloeien uit dat conformeren moet opgeven, zoals veel geld en status. Veel HSPs kiezen voor werkzaamheden die voldoen aan eigen waarden en normen, maar die maatschappelijk gezien niet altijd gewaardeerd worden.

In zeker zin zijn de HSPs de kanaries in de kolenmijn. Als het maatschappelijke leven te toxisch wordt, te gestrest, te ongezond, zullen de HSPs dat vaak als eerste signaleren en gaan onderzoeken hoe dit anders kan. Dat wordt niet altijd gewaardeerd door mensen die zich makkelijker aan dat mensbeeld en maatschappijbeeld kunnen conformeren. Maar we leven in een tijd, waarin we geleidelijk allemáál inzien dat er iets niet klopt, dat we allemaal ongelukkig worden als mens in deze maatschappij.

Ons economisch systeem en elk verdienmodel is volledig gebaseerd op het ego, ons eigen koopgedrag ook. Het egoïsch denken is gebaseerd op angsten en goed/slecht oordelen, het ego raakt gevangen in stress, in overleven. Het ego is zo gevangen in die manier van denken, dat hij bijna alles uit impuls doet zodra zijn angst of oordeel worden geactiveerd. Bij angst schaft hij meteen van alles aan om zichzelf te beschermen. Liefst betere dan van de buren, want dan overleeft het eigen ego en het ego van de buren niet. Bij goed en slecht verhalen, vervangt hij het slechte oude materieel meteen door iets nieuws, dat dan zogenaamd vele malen beter zou zijn.

Angsten worden geactiveerd door verhalen over een haperende economie, door oorlogsverhalen, door klimaatverhalen, door vergelijkingen met andere mensen of landen. Het ego gaat dan heel impulsief van alles aanschaffen om zichzelf te beveiligen. We kopen als een gek goud, tanks, spullen en noodvoorraden en wanen ons veilig, omringd door dat alles. We moeten het ook beter hebben dan andere mensen of landen, meer geld, meer spullen. Maar het ego blijft angstig, dus verzint steeds opnieuw redenen om bang te zijn, dus redenen om geld uit te geven. Angst is daarom een grote motor voor de economie. Als je binnen dat economische systeem geld wil verdienen, hoef je slechts die ego-angsten aan te jagen via reclame en propaganda, met goed en slecht verhalen.

Oordelen worden geactiveerd door goed en slecht verhalen die uit die angsten voortvloeien. Je moet volgens het ego namelijk wel altijd up to date blijven met alles, nieuw is altijd beter. Alle oude spullen moeten liefst meteen vervangen worden door het nieuwe, zelfs als het oude nog voldoet.  Het ego wil niet repareren of verbeteren, maar alles meteen vernieuwen en vervangen. Denk aan de energietransitie waarin alle oude apparatuur meteen moet worden vervangen door nieuwe. Denk aan het continu onze spullen in huis willen vervangen door nieuwe. Want dat is volgens het ego materieel beter dan het oude. Bijkomend ego-voordeel, dan lijk je als mens ook nog eens beter dan andere mensen.

Kort samengevat, het ego jut ons voortdurend op met zijn angsten en oordelen, waardoor we continu nieuwe dingen moeten kopen, nooit genoeg hebben, ook nooit de juiste dingen hebben, omdat het ego let op tekorten en gebreken. Het komt dankzij het angstige ego niet in ons op om spullen die we al hebben te verbeteren of te repareren, het te gebruiken totdat het echt op is.  Het komt dankzij het angstige ego niet in ons op, dat deze ratrace nooit stopt, omdat het ego altijd nieuwe angsten en oordelen zal verzinnen. Het ego vertelt ons dat we moeten overleven, maar daardoor vergeten we gewoon te leven en vergeten we te waarderen wat we hebben.

Egoïsme baseert zich op een zelfbeeld dat je belangrijker bent dan anderen. Dan bén je niet alleen meer dan anderen in de eigen ogen, maar mag je ook meer hebben dan anderen, mag gewoon doen wat je maar wil en het is geen probleem als dit ten koste van anderen gaat.

Heel vaak wordt die ‘belangrijkheid’ aan juistheid of de beste zijn gehangen. Ik ben belangrijker omdat ik het juiste geloof heb, of lid ben van de juiste politieke partij. Ik ben belangrijk omdat ik het juiste geslacht of het juiste uiterlijk heb. Ik ben belangrijk omdat ik een beter beroep en een hogere status heb dan jij. Ik ben sterker of slimmer dan jij, dus belangrijker. Egoïsme verschuilt zich graag achter valse idealen en vergelijkingen.

Het is eigenlijk de totale ontkenning van de waarde van alle mensen, jij bent als egoïst waardevol, anderen niet. En als andere mensen geen waarde meer hebben voor jou als egoïst, mag je zelfs geweld tegen anderen gebruiken en van ze stelen of wat ook.

Maar een egoïst kan zich alleen belangrijk blijven vinden, als hij steeds de minderwaardigheid van een ander bevestigt in alles wat hij doet. In die zin is hij totaal afhankelijk van anderen. Een egoïst heeft minderwaardigen en slachtoffers nodig om zich goed te voelen over zichzelf. Het trieste is, dat een egoïst niet inziet dat hij puur om het feit dat hij gewoon mens is, al belangrijk is. Werkelijke waarde is iets wat nooit verloren gaat. Je bent en blijft waardevol als mens, wat je ook doet of laat. Je hoeft dit niet te bewijzen. Het is een innerlijke of intrinsieke waarde.

Dus hoe omgaan met egoïsme? Erken zowel je eigen innerlijke intrinsieke waarde als die van de eventuele egoïst die je tegenkomt. Laat zien dat elk mens gewoon altijd belangrijk is, puur omdat hij mens is. Verschillen maken niet uit, want de innerlijke of intrinsieke waarde is voor elk mens gelijk.

Energetisch gezien kunnen we alleen dingen ervaren, als we die dingen delen met de wereld, als we de energie ervan in beweging zetten of gebruiken.

Dus als je liefde wil ervaren, dien je liefde te delen. Als je inspiratie wil ervaren, dien je inspiratie in beweging te zetten, er iets mee doen. Als je kennis of wijsheid wil ervaren, dien je kennis of wijsheid te delen. Als je meer fysieke energie wil ervaren, dien je energie letterlijk te beginnen met bewegen. Als je overvloed wil ervaren, dien je iets van je overvloed te delen in welke vorm ook. Dus je hoeft niet ergens op te wachten, je mag er namelijk vanuit gaan dat het er allemaal al is en dat je het zal ervaren als je het deelt of gebruikt of in beweging zet.

Dit gaat uit van het principe dat de bron van leven ons alles stuurt, dus ook alles met ons deelt. Alles is er altijd al. Maar als je dat dan zelf niet deelt, de energie niet in beweging brengt, niet gebruikt, ervaar je gebrek eraan. Dat kan je vergelijken met een waterstroom. Het water van de bron verzamelt zich in een vijver en stagneert, als je er niets mee doet.

Meestal vragen we om bijvoorbeeld liefde, maar vergeten liefde te delen. Dan lijkt het ons daaraan te ontbreken.  Het gezegde geven en ontvangen zijn één, betekent dat pas als je iets geeft, ervaar je ook dat je het ontvangt. Zie alles wat je vraagt als een stroom van water die er altijd is, maar als je het niet gebruikt, lijkt het te ontbreken. 

Juist omdat we zijn geneigd mooie dingen alleen te willen vragen en het alleen voor onszelf te houden, belemmeren we de stroom en ervaren we gemis. Pas zodra je deelt, er iets mee doet, het in beweging zet, ervaar je dat het er is. 

We gaan vaak zitten wachten op liefde, op inspiratie, op gezondheid. Maar je dient te vertrouwen dat het er al is en het gewoon gaan gebruiken. Dat hoeft niet met grootse gebaren, elke beweging zet de stroom op gang, waardoor je precies dat gaat ervaren wat je wilt ervaren.

Als mens zijn we dagelijks het meest betrokken bij wat dicht bij ons is, bij mensen en situaties die we van nabij kennen of tenminste als nabij herkennen. We zijn het meest betrokken bij onszelf als individu. Dan komen de groepen van klein tot groot waartoe we behoren, het gezin, de familie, de buurt, je collega’s of klanten, de gemeente, de provincie, de regio, het land, Europa, het continent, de wereld.

Mensen leren kennen kost tijd en energie, die zijn allebei beperkt, dus mensen leren kennen heeft een bepaald maximum. Hoe groter de groep, hoe meer het accent verschuift van kennen naar herkennen. Voor de meeste mensen geldt dat ze een kleine groep kennen, een iets grotere groep herkennen, maar dan is er een grens, daarbuiten zijn ze minder betrokken. Die grens ligt voor veel mensen bij maximaal een land. Europa of de wereld is voor de meeste mensen te abstract, te onpersoonlijk, die mensen daar kennen of herkennen ze niet meer.

Wat er momenteel gebeurt is dat de wereld steeds groter wordt economisch en politiek gezien. Degenen die in de internationale handel of politiek zitten, kennen en herkennen mensen in die allergrootste groepen wel, maar de meeste mensen lukt dat niet meer. Zoiets is ook niet te forceren, omdat mensen nu eenmaal van nature betrokken zijn bij mensen die ze kennen of tenminste herkennen, waar ze bij betrokken zijn.  

Ieder mens heeft een andere focus en een ander bereik in kennen en herkennen, dus in betrokkenheid. Dat verschilt en daar is nooit iets mis mee. Helaas zie je dat er verwijten worden gemaakt naar beide kanten. Mensen die focussen op hele grote groepen zoals Europa of op de internationale gemeenschap verwijten anderen te regionaal of te nationalistisch te denken, dus te weinig betrokken te zijn met hun grote groepen. Mensen die focussen op kleinere groepen, maken degenen die op Europa of internationale gemeenschap focussen weer het verwijt te weinig betrokken te zijn met hun kleine groepen.

Betrokkenheid groeit van nature van binnenuit, vanuit contact met elkaar. Zo leer je elkaar kennen, zo leer je elkaar ook herkennen. Respecteer elkaars mogelijkheden en grenzen daarin. Het gaat niet om het ‘formaat’ van betrokkenheid, het gaat om de diepgang ervan. Hoezeer ben je in staat elkaar te kennen en op zijn minst te herkennen, hoezeer ben je daadwerkelijk betrokken bij de groepen waarop je focust in jouw leven? En in hoeverre kun je erkennen en herkennen dat andere mensen het heel anders kunnen zien en ervaren dan jijzelf?

Het ego baseert alles in het leven op goed en fout gedachten en zoekt dan vooral de fouten. Vervolgens wordt hij boos op die fouten en gaat meppen. En terwijl hij in dit standje ‘fouten zien en meppen’ staat, probeert hij ook nog eens te vergeven, wat natuurlijk nooit lukt.

Je dient bij het begin te beginnen, dus te stoppen met continu fouten zoeken. Want als je eenmaal je aandacht aan fouten geeft, maak je fouten echt voor jezelf, maak je jezelf boos erom en krijg je de neiging te meppen en dat probeer je dan weer te vergeven. Vergeven begint veel eerder, het begint in het niet voortdurend zoeken naar en letten op fouten.

Werelds gezien staat het ego aan het roer. In het nieuws en op social media worden fouten benadrukt, waardoor mensen boos worden en gaan meppen. Zelfs in veel spirituele stromingen wordt de nadruk gelegd op fouten zoeken, bijv. de zondige mens, bijv. een te lage frequentie hebben. We zijn continu op zoek naar fouten, geven die zo een hoge waarde, maken die fouten letterlijk waar voor onszelf. Gaan onszelf zelfs met fouten identificeren.

Begin de neiging fouten te zien meteen ‘af te vangen’ in jezelf, dit idee los te laten. Want hoe meer je op fouten gaat letten, hoe meer jouw wereld in jouw ogen van fouten aan elkaar gaat hangen, dus hoe ongelukkiger jij je voelt.

Als je moeite hebt om een vredig en liefdevol leven te leven, is het handig de volgende drie egotrucs te doorzien. Het ego probeert je altijd af te keuren, af te leiden en af te matten. Het ego probeert zo de innerlijke liefdevolle stem in jezelf onhoorbaar te maken, de stem van inspiratie. Het ego wil dat je naar hem luistert en niet naar je inspiratie, wil de baas spelen over jou.

Het ego zegt dat je een fout mens bent (afkeuring), beweert dat hij je helpt dat foute in jou te ‘verbeteren’, door de zweep erover te leggen en je op te jagen als een slavendrijver (afmatting). Je gaat je daardoor juist steeds slechter voelen over jezelf en je lichaam functioneert ook steeds slechter, door de stress. Het wordt water naar de zee dragen. Je denkt goed bezig te zijn met bijv. lijnen en sporten en klussen, maar je haalt jezelf tegelijkertijd onderuit, resultaat is dan nul. Inspiratie is altijd liefdevol, bemoedigend, ze jaagt je niet op. Wat je doet in je leven lijkt vanuit inspiratie meer op lichte inspanning vanuit plezier en zelfliefde, lijkt meer op flow, dan op zware inspanning vanuit afkeuring en afmatten.

Het ego kan ook juist zorgen dat je niet toekomt aan dingen die je werkelijk inspireren, kan je voortdurend afleiden. Je hangt voor de buis, scrolt door social media, bladert een beetje door tijdschriften, loopt allerlei winkels af op leuke spulletjes. Dat geeft even het gevoel van plezier, het geeft het idee onder de mensen te zijn, maar in wezen sluit je je juist af van je innerlijke inspiratie en van andere mensen. Geïnspireerd leven vraagt betrokkenheid bij mensen en bij je  bezigheden, dus daadwerkelijke inspanning. Dan is het plezier ook blijvend. In dit geval ga je eigenlijk van te weinig inspanning naar een lichte inspanning vanuit plezier en liefde.

Het ego wil je graag naar twee uitersten sturen. Het keurt je af en mat je af, dus geeft te zware inspanning. Of het leidt je juist af, dus geeft gebrek aan inspanning. Liefdevolle inspiratie zet je aan tot lichte maar blijvende inspanning, die je ook  blijvend plezier geeft. 

Een ander mens helpen betekent dat je de ander helpt zichzelf te helpen, ofwel de ander zelfredzaam probeert te maken. Het betekent niet dat jij het overneemt van die ander met jouw hulp. Want als je het overneemt, maak je mensen afhankelijk. En als je op een bepaald moment zegt ik doe het niet meer, weten die mensen vaak nog steeds niet hoe het moet en worden vaak ook nog boos op je. Nederlanders helpen graag, maar nemen het vaak ongemerkt van anderen over. Dit gebeurt in het klein en in het groot.

In het klein. Denk aan de buurvrouw die elke dag eten kookt voor de buurman, hem niet leert zelf zijn kostje te koken. Als de buurvrouw zegt, het lukt me niet meer, kan de buurman nog steeds niet koken. Die buurman valt in oude patroon terug en is misschien boos dat die buurvrouw niet meer helpt.

In het groot. Denk aan hulpverleners die vluchtelingen financieel en maatschappelijk ondersteunen, alles willen vertalen en regelen, maar ze niet leren de taal machtig te worden en werk te vinden om onafhankelijk en zelfredzaam te worden. Als hulpverlening stopt, zijn die vluchtelingen nog steeds niet zelfredzaam, blijven bijvoorbeeld in bijstand hangen en raken ontevreden en boos dat ze niet meer worden geholpen.

Zelfredzaamheid is een belangrijke basis voor ons leven. Het is prima elkaar te helpen, als we tijdelijk even wat minder zelfredzaam zijn of als we bepaalde dingen echt niet meer kunnen. Maar help elkaar vooral om zo snel mogelijk zelfredzaam te worden, voor zover mogelijk. Want zelfredzaamheid betekent ook dat je als mens meer vrijheid hebt om de dingen te doen die je graag wilt, daarvan niet afhankelijk bent van anderen.

Angst is in wezen niet meer dan de ontkenning of beperking van liefde. Het liefdevolle bestaat, maar je gelooft dat het er niet is, of dat het slechts beperkt voorhanden is. Dit houdt de angst in stand, want waar je in gelooft, dat wordt waar voor jou. De wereld spiegelt je denkbeelden, zowel de liefdevolle als de angstige. 

De wereld spiegelt al je beelden, je zelfbeeld, je mensbeeld en je wereldbeeld krijgen allemaal vorm voor jou. Je kan de mens als liefdevol zien, dan zend je liefde uit en ontvang je liefde terug. Je kan als mens ook angst uitzenden, dan ontvang je angst terug, angst leidt tot aanval en verdediging. Vandaar de ellende in deze wereld.

Als angst regeert, proberen we meestal de wereld van de vorm te veranderen, vallen mensen en de wereld fysiek aan. We proberen door onze angst die fysieke vormen te ‘verwijderen’. Maar daarmee gaan we in gevecht met de spiegel. De projector blijft aanstaan, onze angstige denkbeelden blijven bestaan, dus de wereld blijft zo angstig, wat je ook probeert.

Daarom begint elke wereldse verandering in het gaan vertrouwen in het liefdevolle in jezelf, het liefdevolle in andere mensen en het liefdevolle in de wereld. Want als je dit doet, gaat de wereld dit voor jou spiegelen. Dan verdwijnt de angst.

Het leuke van iemand de schuld geven, is dat je kan geloven zelf onschuldig te zijn. Nog leuker is, dat als je een ander de schuld geeft, je zelf niets hoeft te doen, behalve dan een boos vingertje opsteken. Dat is iets wat momenteel erg populair is. Iedereen beschuldigt zo langzamerhand iedereen.

Het beschuldigen geeft ook de illusie, dat als die schuldige wordt uitgeschakeld, het probleem weg is. Dat is waarom we gaan vechten en oorlog voeren. Maak die schuldige dood en we zijn van alle problemen af. Dit waanidee zorgt dat er zoveel ellende en geweld in de wereld is.

Schuld en onschuld is een onzinnig verhaal, leidt alleen maar tot problemen, lost niets op. Integendeel. Dus laat het hele schuldverhaal los.

Begin bij acceptatie van welke situatie dan ook en neem zelf de verantwoordelijkheid iets constructiefs te doen, zonder wie dan ook aan te vallen. Want met schuld en aanval ben je niet constructief bezig maar destructief. Problemen worden via schuldverhalen alleen maar groter en de wereld steeds waanzinniger.

In het verleden hield onze overheid noodvoorraden aan. Er lagen voorraden graan, veevoer, olieproducten, grondstoffen, beschermingsmiddelen en geneesmiddelen. Sinds de jaren 90 is dat gestopt, door de val van de muur gingen we geloven veilig te zijn en marktdenken zorgde dat we geloofden dat alles altijd wel via de handel aanwezig zou zijn. De EU verbood het zelfs, men liet het over aan de markt. In coronatijd misten we al meteen die beschermingsmiddelen en geneesmiddelen. Nu beseffen we dat we misschien niet zo veilig zijn als we lang dachten te zijn. Juist bij oorlog en pandemieën lost de markt het niet meer op. Mede omdat er geen voorraden meer zijn voor de bevolking, roept de overheid ons op noodpakketten aan te leggen. Een noodpakket is eigenlijk een lapmiddel. Leuk voor een paar dagen misschien, maar als het echt mis gaat, helpt het weinig.

Wat er psychologisch aan de hand is, dat we als mens en dus ook als overheid zijn vergeten dat er altijd goede én slechte tijden zullen zijn. In goede tijden moet je zorgen dat je iets bewaart voor in slechte tijden, dus niet al je geld uitgeven. Doe je dat niet, dan grijp je mis in slechte tijden, moet je het gaan ‘halen’ bij anderen. En dat halen wordt lastig, als er overal tekorten zijn. Als overheid rest niets anders dan rigoureus bezuinigen, of rigoureus meer belasting gaan heffen om de tekorten te dekken, of de bevolking op te roepen zelf dingen te regelen. De kosten van aanschaf  van wat je in tijden van nood nodig hebt, zijn in slechte tijden door schaarste ook veel hoger dan in goede tijden. Als je kortom in goede tijden blijft uitgeven en niet spaart, geen voorraad aanlegt, kom je voor nare verrassingen te staan. Overheden zijn net als mensen geneigd zich rijk te rekenen als het even goed gaat.

We komen nu collectief tot het besef dat we niet voorbereid zijn geweest, omdat we dachten dat onze goede tijden eeuwig zouden duren. We geloofden dat de economie altijd zou groeien, dat alle problemen zoals oorlog en pandemie verdwenen waren of hanteerbaar zouden zijn zonder enige voorbereiding. We worden een beetje wakker, gaan weer beseffen dat er zowel goede en slechte tijden zullen zijn.

Dus laten we hopen, dat het allemaal meevalt, maar zie het wel als waarschuwing. Zorg als mens, zorg als overheid, dat je rekening houdt met goede én met slechte tijden. Dus praktisch gezien, zorg dat je een deel van je geld spaart en een deel van je geld gebruikt om voorraden aan te leggen. Dat hoeft niet overdreven, maar denk er goed over na. Belangrijkste les is, geef in goede tijden niet alles uit alsof het nooit op kan, denk niet dat alles altijd verkrijgbaar zal zijn. Bedenk een strategie voor jezelf en begin er nu mee die uit te voeren.

Een goede vuistregel is, gebruik 10% van je inkomen om te sparen en je voor te bereiden. Denk ook eens aan 7 vette en 7 magere jaren, eigenlijk economische cycli. Zorg dat je iets apart legt voor de 7 magere jaren.

Alles wat we liefdevolle aandacht geven, versterkt in ons het gevoel van liefde. Gehaast leven betekent dat we bepaalde dingen in ons leven te weinig aandacht geven en dat geeft het gevoel dat het aan liefde ontbreekt in ons leven. Vaak is dit het gevolg van te veel dingen willen hebben en doen, zodanig dat we het niet eens volle aandacht kúnnen geven. Dan ervaren we het als last of plicht, dan wordt het ons te veel, dus we verliezen we liefde als we te veel willen.

Liefdevolle aandacht geven, betekent meestal leven vanuit een zekere eenvoud, kijken naar wat werkelijk belangrijk is. Lichamelijk gezien heb je eten en drinken en verzorging nodig, als je dat met liefdevolle aandacht doet, ervaar je liefde. Ook heb je wat beschutting nodig, een huis of tent of caravan; die hebben ook je liefdevolle aandacht nodig bij het schoonhouden en repareren. Wat je verder nog nodig hebt is een plekje voor je vrienden, een paar stoelen, plus een plekje voor hobbies, een paar boeken of wat schilderspullen en een tafel, daar kan je dat je volle, liefdevolle aandacht geven. Om dit te bekostigen heb je geld, dus meestal werk nodig, werk en geld vragen ook jouw liefdevolle aandacht. Als je van dit alles te veel op je bordje laadt, lukt dat niet meer. Dan kan je zelfs een hekel krijgen aan bijvoorbeeld eten maken, werk of je huishouden doen, of je zorgen maken over geld of werk.

De meeste mensen willen steeds meer, meestal meer dan ze werkelijk nodig hebben, meer dan ze hun liefdevolle aandacht kunnen geven. Dan wordt het een last, een plicht, wordt het ons al gauw te veel. Probeer eerst eens alle basale en echt belangrijke dingen je liefdevolle aandacht te geven, waardoor je je al snel beter voelt. En kijk ook eens welke dingen eigenlijk niet echt nodig zijn, breng weer eenvoud in je leven.

Een mens is naar ware aard liefde. Als je alleen liefde bent, kan je alleen maar liefde geven en ontvangen, liefde breidt zich altijd uit.

We zijn als mens onze ware aard vergeten, waardoor liefde verloren leek te zijn gegaan. We hebben een vals zelfbeeld van gebrek gemaakt en zijn daarin gaan geloven, het ego. Je bent liefde, maar je ontkent wie je bent. Je gelooft dat je iets anders bent dan liefde. Daarmee ontstond angst.

Angst is pure ontkenning van liefde, pure ontkenning van je ware aard. Alleen liefde is echt, angst niet, al lijkt dit wel zo omdat je je met dat valse, gebrekkige zelfbeeld identificeert.

Omdat we creatieve wezens zijn, kunnen we onze wereld creëren vanuit onze ware aard, liefde, maar ook aan de hand van dat valse zelfbeeld, het ego.

De huidige wereld baseert zich vooral op dat valse zelfbeeld, vandaar dat het zoveel ellende in de wereld is. Om dat veranderen, dien je je ware aard weer te herinneren. Ken uzelve betekent eigenlijk: ken jezelf weer als liefde.

Veel mensen hebben behoefte aan gelijkgestemden, omdat ze die makkelijker liefdevoller kunnen benaderen. Maar echte liefde vraagt ook dat we van mensen kunnen houden als ze anders zijn dan wij. We vallen andersdenkenden helaas aan, dan gaat dat liefdevolle helemaal overboord. Niet omdat die ander zo slecht is, maar omdat we ons bedreigd voelen.

Alleen het ego kan zich bedreigd voelen, dus anders als gevaarlijk bestempelen, de andersdenkende als vijand zien. Het ego in ons leeft liever in een echoput dan in een wereld waarin iedereen anders denkt en anders doet dan hijzelf. Die mensen wil hij het liefste uitschakelen. Dat hij door zijn haat juist liefde overboord gooit, heeft het ego niet in de gaten.

De identificatie met dat angstige en oordelende ego doet alle strijd in de wereld ontstaan. Het ego deelt alles in goed en slecht in, deze ene mens en met deze ene mening is goed, alles wat anders is, wordt als slecht bestempeld. Dus het ego leeft voortdurend in angst, kent alleen wat snippertjes liefde van een paar mensen die toevallig aan zijn eisen voldoen qua uiterlijk, persoonlijkheid en denkwijzen. Totdat het ego opeens een verschil ziet, dan is de liefde vaak meteen over. Daarmee wordt de egowereld een piepklein angstig wereldje, met meningen die worden weerkaatst als in een echoput.

Als je niet in een echoput wil leven, dien je andere mensen met andere meningen niet uit te sluiten of aan te vallen. Je mag best andere meningen hebben en erover praten, maar als je in de aanval gaat, wordt die echoput jouw gevangenis. Je bent zo bang, dat je nooit meer uit die echoput komt en alleen overblijft. Want er zullen uiteindelijk geen mensen zijn die volledig denken zoals jij, want elk mens is uniek. In plaats van unieke andere mensen aan te vallen, zou je je eens kunnen laten inspireren door andere unieke mensen.  

Haat betekent dat er haatdragende gedachten in je geest aanwezig zijn. Dit voelt helemaal niet fijn, dus je probeert ze zogezegd kwijt te raken, door ze op een ander te richten. Je geeft iemand de schuld van je eigen haat, zegt dat een ander al die haat in jouw geest veroorzaakt. Hiermee draai je eigenlijk oorzaak en gevolg om, haat zit in jezelf, niet in de buitenwereld. Daarom raak je die haat ook nooit kwijt, als je de ‘schuldigen’ buiten jezelf probeert aan te vallen. Dat versterkt zelfs de haat in je eigen geest.

Een andere manier om er tegenaan te kijken, dat als iets in de buitenwereld bij jou haat oproept, dat alleen maar kan als je geest die haat herkent. De buitenwereld spiegelt je binnenwereld. Ofwel, zo ontdek je de haatdragende gedachten, die je zelf hebt geprojecteerd.  Projectie veroorzaakt namelijk ook een spiegel voor je. Wat je projecteert op de wereld, zie je ook weer zelf in de wereld terug.

 De enige manier om haat te bestrijden is naar binnen keren en kijken waar die haatdragende gedachten in je geest huizen, wat de basisgedachte of -overtuiging daarachter is geweest. Haat is altijd op angst gebaseerd, dus kijk ook eens waar je bang voor bent als je gevangen raakt in haatgedachten, welke angstgedachten daarachter zitten. Meestal is er een reden dat je jezelf al die angst en haat en dus stress bezorgt, wil vechten of vluchten. Kijk dan eens wat een meer liefdevolle, vredige, troostende gedachte, hoopvolle is, want ook die zal als die in je geest gaat leven een projectie geven, maar een plezieriger projectie. De wereld spiegelt je eigen geest.

Het ego in ons, ons egoïsche denken, houdt zichzelf in leven met fantastische idealen en intense angsten. Het ego doet je altijd streven naar het veranderen van de realiteit, zodanig dat het helemaal past bij diens wensen, bij diens fantasie. Het ego vindt het eigen ideaalbeeld goed, dat van anderen slecht. Die andere ego’s moeten daarom wegwezen, het ego is doodsbang voor andere ego’s en bestrijdt deze te vuur en te zwaard.

Het ego zit dus in non-acceptatie van de realiteit, accepteert het leven niet zoals het is. Accepteert andere mensen niet zoals ze zijn of denken. Alleen degenen die met zijn idealen mee willen gaan, die mogen blijven. Dan worden ego-verbondjes gesloten, die echter meteen weer uiteenvallen, als er verschillen in idealen blijken te zijn.

We zien dit in het klein en in het groot gebeuren, je partner voldoet niet meer aan je ego-ideaalbeeld en moet dan weg. Een politieke partij voldoet er niet meer aan, moet ook weg. Maar het ego zal nooit of te nimmer vragen stellen bij zijn neiging om fantastische dus irreële idealen te koesteren, met als keerzijde, intense angsten als die idealen niet lukken. Het ego is ook nooit tevreden. Op het moment dat het ene ideaal is bereikt, verzint hij wel een ander. Als je je ego gelooft,  zal je nooit gelukkig zijn.

Acceptatie betekent in wezen dat je nuchter naar je leven kijkt, je ego dimt. Misschien heb je niet de ideale relaties, de ideale omstandigheden, het ideale lichaam of het ideale karakter. Nou en? De enige die zich daar druk over kan maken is het ego. Probeer met meer liefde te kijken naar je relaties, je omstandigheden, je lichaam, je karakter. Het ego kijkt naar wat ontbreekt, liefde kijkt naar wat er is en is daar blij mee.

Onze natuurlijke staat van bewustzijn is liefdevol en creatief, het spirituele aspect van onszelf. In alle spirituele literatuur komen we dat tegen. In de bijbel bijvoorbeeld, creëerde God, het goddelijke bewustzijn, een paradijselijke wereld waarin alleen liefde bestond. Alles wat leefde, leefde vredig samen, want als je iets als deel van jou ziet, val je het niet aan. God is hier het oorspronkelijke liefdevolle en creatieve bewustzijn, dat alleen liefdevolle werelden ofwel liefdevolle ervaringen creëert. Een bewustzijn dat ook wij bezitten, met als uitgangspunt dat alles één is. Daardoor kan er alleen liefde kan zijn voor alles wat bestaat.

We zijn van deze natuurlijke staat afgedwaald door egocentrisch te worden. Het ego zegt eigenlijk, ik doe het voortaan alleen en op mijn manier, ik wil geen rekening houden met wat God wil of met wat andere mensen willen. Zo ontstond dualiteit, het ik versus de ander. Ook het ego creëert zijn wereld, zijn ervaringen, maar dan puur voor zichzelf, egocentrisme. Zo ontstaan angsten, conflicten en oorlogen omdat elk egootje in elk mens weer iets anders wil. Zo raakt het paradijs verloren.

Een paradijs ontstaat door vanuit liefde voor alles en iedereen te gaan denken en handelen en zo een paradijs creëren. De hel is een wereld creëren vanuit het ego, alleen voor jezelf, in strijd met al het andere. De huidige wereld lijkt meer op de hel, omdat zoveel mensen vanuit het ego redeneren, dus hun creativiteit niet gebruiken voor het liefdevolle, voor het goed van iedereen. Dat is wel te leren, we kunnen ons herinneren wat onze natuurlijke staat is: liefdevol en creatief, spiritueel.

Zelfbeeld is zoals het woord beeld al uitdrukt, een beeld dat je van jezelf hebt, meestal van je lichaam en je persoonlijkheid. Een beeld is altijd een eigen interpretatie van wat je waarneemt en wijkt daarmee af van de werkelijkheid. Het zelfbeeld is daarom ook veranderlijk, dan denk je zus van jezelf, dan zo. Ook anderen hebben een ander beeld dan jij zelf hebt. Dit veranderlijke betekent dat een zelfbeeld nooit stabiliteit brengt, omdat het op een bedacht ‘zelf’ is gebaseerd, gebaseerd op selectie en oordeel. Dit is dus niet wie je werkelijk bent, maar wie je denkt te zijn.

Wie je werkelijk bent staat los van al die denkbeelden en beelden. Je ware zelf is onveranderlijk, je ware zelf is vele malen groter dan het beeld dat je van jezelf maakt. Het ware zelf gaat alle beelden te boven, want zodra je hier een beeld van probeert te maken, beperk je dit meteen tot een beperkt aantal zelfbeelden, dus gaat wie je werkelijk bent voor jou verloren.

Je kan je ware zelf alleen enigszins in woorden beschrijven als een eeuwig levend wezen dat alle kennis en mogelijkheden bevat. Daarom wordt het vaak met ‘ik ben’ aangeduid, zonder enige verdere toevoeging, kwalificatie van dat zelf. Woorden schieten altijd te kort zolang je vanuit denkbeelden blijft denken en praten. Je kan jezelf eigenlijk alleen kennen, als je al die denkbeelden kan loslaten.

In transactionele analyse kennen ze de dramadriehoek. Mensen reageren dan vanuit drie egoposities, de Redder, de Aanklager en het Slachtoffer.

Als je veel drama in relaties ervaart, is het handig eens te kijken of dit patroon eraan ten grondslag ligt. Hieronder is een heel simpele situatie beschreven. Kijk eens of je de reacties herkent.

Stel, je hoort twee mensen praten over problemen. Je wilt meteen met adviezen en oplossingen komen, je in dat gesprek mengen, omdat je ze dolgraag wil helpen en denkt dat je kan bijdragen. Dat is de Redder die in jou wakker wordt.

Stel, je geeft inderdaad dat ongevraagde advies. Die mensen zeggen je vervolgens dat je je niet in het gesprek moet mengen. Als je dan innerlijk boos wordt, iets denkt of zegt als ‘Nou ja, zeg!’ op beledigde toon is de Aanklager wakker geworden.

Als je ook nog denkt ‘ik bedoelde het zo goed’ en je afgewezen, rot en onbegrepen voelt, dan is het Slachtoffer in jou wakker geworden.

Zonder die dramadriehoek, had je waarschijnlijk al bedacht dat die twee mensen elkaar wel kunnen helpen en zo niet, wel om hulp zullen vragen als ze dit nodig hebben. Als ze nee zeggen tegen je hulp, had je waarschijnlijk gewoon gedacht, mooi, ze kunnen het zelf oplossen en zonder gepieker verdergegaan met jouw eigen leven.

Voor veel mensen is het lastig dingen te accepteren zoals ze zijn, waardoor ze weerstand en stress in hun leven creëren. We zien of ervaren iets en vinden meteen dat het niet mag. In wezen gaat onze geest in strijd met de realiteit. Die weerstand en stress kost bergen energie en ondermijnt ons normale functioneren. Het zorgt voor ondoordachte reacties en voor fysieke, emotionele en mentale uitputting. We zijn namelijk alleen nog aan het reageren op de in onze ogen gevaarlijke buitenwereld, vertrouwen niet meer op onze kracht.

Ons wordt vaak geleerd dat non-acceptatie goed is, dat we via vechten oplossingen en resultaat bereiken, dat onze kracht in dat vechten zit, maar dat verzwakt ons juist. We leren dat we moeten vechten om ziekte te overwinnen, vechten om problemen op te lossen. Daarmee zeggen we eigenlijk dat we van angst en stress uit moeten gaan. Als we in non-acceptatie geloven als oplossing voor problemen, putten we onszelf uit met die angst en stress en onze reacties daarop.

Acceptatie is een levenshouding, waarmee ons lichaam en onze geest rustig zijn, waardoor deze beter kunnen functioneren.  Als we accepterend en rustig zijn, kunnen we beter luisteren naar onze innerlijke stem of leiding. Als we accepterend en rustig zijn, kunnen we beter omgaan met de mensen en de situaties op ons levenspad. We vechten niet tegen iets, maar kiezen eerder voor iets.

We hebben geleerd acceptatie te zien als passiviteit, een vlucht, dus als tegenstelling tot het vechten. Stress is namelijk of vechten of vluchten. Acceptatie is echter actief, maar handelt niet vanuit angst en stress, maar vanuit rust. Acceptatie kent eigenlijk geen angst, gaat uit van het hier en nu. We doen wat op dat moment het beste is om met elke situatie in het leven om te gaan.

Bij angst en stress laten we de buitenwereld onze binnenwereld bepalen. Bij acceptatie wordt een innerlijk luisteren gekoppeld aan het uiterlijk rustig in actie komen. Daar zit onze werkelijke kracht.

Je ziet momenteel ruzies ontstaan over religie en politiek, die elkaar naar zeggen in de weg zitten, zelfs grondwettelijk. Daarmee wordt beweerd dat het verschil in gedachtegoed het probleem zou zijn.

Het werkelijke probleem is dat er veroordeling plaatsvindt en dit tot daden kan leiden zoals fysieke straffen en aanvallen, mensen geestelijk zwaar onder druk zetten of maatschappelijke uitsluiting. Met anders denken kan je juridisch helemaal niets, met daden wel. Daden die binnen de politiek en binnen religie kunnen plaatsvinden, maar ook tussen politiek en religie onderling.

Je kan namelijk het anders denken niet verbieden, want dan kom je in een Orwelliaanse wereld terecht waarin de denkpolitie voortdurend kijkt of je wel het juiste denkt. Wel kun je afspraken maken over welke daden wel of niet worden geaccepteerd.

Even als voorbeeld homofilie. Binnen sommige religies denkt men dat homofilie niet juist is. Dit soort gedachten kan je niet verbieden, je kan er wel samen over praten. Je kan wel iets doen tegen daden, als homofiele mensen bijvoorbeeld worden aangevallen, bestraft, gedood, zwaar onder druk worden gezet of uitgesloten van een religieuze gemeenschap. Dan wordt een grens overschreden. Andersom, als de politiek zo’n religieuze gemeenschap aanvalt, bestraft, zwaar onder druk zet of uitsluit alleen vanwege diens gedachtegoed, niet vanwege de daden, wordt ook een grens overschreden.

In religie en politiek heeft men tegenwoordig geen respect meer voor ander gedachtegoed. Gevolg is dat het vaak een welhaast fysieke strijd wordt, het denken in nare daden wordt omgezet. Ieder mens mag zijn mening uiten, zijn gedachten in woorden uitdrukken. Maar elkaar om die gedachten en woorden met fysieke daden te bestrijden, ondermijnt vredig samenleven.

Je kan als mens onderscheid maken tussen het geestelijke niveau en het waarnemingsniveau. Op geestelijk niveau bestaat volledige kennis, waarheid en eenheid, dan zijn er geen vragen, onduidelijkheden of verschillen. Op dat niveau bestaat daarom ook geen angst of oordeel. Dit niveau wordt ook wel aangeduid met de woorden Liefde of Licht of Eenheid.

Op waarnemingsniveau doen we aan interpretaties van alles wat we zien/ervaren en benoemen vooral verschillen. Eenzelfde iets kan soms waar en soms onwaar zijn, voor de een waar en voor de ander onwaar zijn. We hebben vragen, er zijn onduidelijkheden. Het ego probeert ons daar de weg te wijzen. Probleem is, op waarnemingsniveau is geen kennis of waarheid of eenheid te vinden, dat ligt allemaal op een hoger niveau. Dus zolang je op dat waarnemingsniveau blijft denken en doen, blijf je in angst en oordeel en conflict hangen. Dit is het niveau aangeduid met Angst of Duisternis of Dualiteit.

Het ego focust op waarneming en probeert de leiding op zich te nemen om op dat niveau het leven plezieriger en veiliger te maken, maar zal nooit werkelijk een antwoord kunnen geven. Het antwoord ligt op het niveau van de geest, van het hogere niveau. Pas als je het geestelijke de leiding over laat nemen van het ego, verdwijnen angsten en conflicten, want het geestelijke gaat uit van liefde, licht en eenheid.

In Nederland werd jarenlang het streven naar méér gepromoot. Meer spullen, meer reizen, meer energie gebruiken, meer eten en drinken. Nu is het bijna tegenovergesteld. Men promoot minder spullen, minder reizen, minder energie gebruiken, minder eten en drinken. We zijn van een juichen over onze welvaart naar een politieke en sociale veroordeling van onze welvaart gegaan, in plaats van een middenweg te zoeken. Tegelijkertijd dendert een deel van de maatschappij gewoon op de oude voet door, streeft naar meer welvaart.

Beide uitersten zijn gebaseerd op materialistisch machtsdenken. Het politieke en sociale beleid beïnvloedt het geld en bezit van mensen, maar is weinig genuanceerd; met als gevolg dat sommige mensen meer pijn lijden dan anderen. Mensen worden verplicht uitgaven aan levensbehoeften te beperken door hogere belastingen, hoge rentestanden , verbod op bepaalde uitgaven, of subsidies te verstrekken of in te trekken. Terwijl de markt tegelijkertijd zorgt dat we steeds meer moeten gaan uitgeven aan levensbehoeften, de prijzen stijgen en via reclame worden onnodige behoeften gecreëerd. Op het eind van de rit moeten al degenen die als gevolg van dit alles financieel buiten de boot vallen worden gecompenseerd met toeslagen.

Politiek en sociaal gezien houden we te weinig rekening met individuele verschillen. Er zijn ten eerste grote verschillen in inkomen en vermogen. Als je de energie en boodschappen 10% per week duurder maakt voor iedereen, raakt dit de allerarmste mensen veel harder dan de rijkeren. Als je subsidie geeft voor warmtepompen, profiteren daar vooral mensen van die al genoeg geld daarvoor hadden. Iemand die veel ziek is, is sneller door het eigen risico heen dan iemand die gezond is.

Ten tweede zullen de menselijke en maatschappelijke behoeften (dus niet de wensen) altijd verschillen door levensstijl. Een ouder mens is kouwelijker en heeft meer warmte nodig in huis dan een jongere. Een introvert persoon zit vaker thuis en stookt meer, een extravert persoon is weer vaker op pad en reist meer. Het ene bedrijf heeft veel energie nodig voor productie of dienstverlening, een ander bedrijf niet.

Er wordt de laatste jaren vooral politiek ingezet op harde, algemene maatregelen van bovenaf, om ieders inkomen en uitgaven en gedrag te beïnvloeden, vanuit een promotie van vermindering welvaart, we kunnen minder uitgeven. Dit zou dan het algehele welzijn moeten verbeteren, klimaat, natuur, sociale cohesie.  Maar in de praktijk worden de verschillen tussen mensen groter en is het niet echt beter gesteld met klimaat en natuur dan voorheen. En alle beleid ten spijt, er zijn altijd weer mensen en bedrijven die doorgaan op de oude voet, die de voordelen van het beleid krijgen, die juist naar meer geld en invloed blijven streven en juist willen dat die gewone man meer uitgeeft.

Dit is allebei gebaseerd op een oude manier van materialistisch machtsdenken, of je nu streeft naar meer uitgeven of minder uitgeven. De politici streven naar het verminderen van welvaart, de markt doet het tegenovergestelde, maar ze proberen allebei invloed uit te oefenen op de ‘gewone man’, die daarmee afhankelijk van deze twee stromingen wordt inzake zijn behoeften en behoeftevoorziening.

Beter is ons af te gaan vragen wat onze werkelijke behoeften zijn en waar het midden tussen welvaart en welzijn ligt. De bepaling en vervulling daarvan niet meer top-down laten bepalen door politiek of markt voor veel te grote groepen, waardoor het individu verloren gaat. We kunnen van onderop en van binnenuit invloed uitoefenen en het minder overlaten aan mensen die niet werkelijk weten wat we nodig hebben.

Politici en grote bedrijven en instanties, die slechts onpersoonlijke statistieken en begrotingen en resultaatplaatjes gebruiken en daar hun beleid op afstemmen en daarom de individuele mens niet meer zien, kunnen ons geen van beiden helpen het midden te vinden, want ze trekken ons allebei naar uitersten, naar veel meer of juist veel minder.

Angst werkt als een gat in je ziel, dat nooit kan worden gevuld.

• Al zijn alle mensen aardig tegen je, je blijft een aandachtstekort ervaren.
• Ook al geven mensen je een miljoen, je blijft financiële tekorten ervaren.
• Ook al helpen mensen je vooruit, je blijft het gevoel houden dat je een achterstand hebt.
• Ook al heb je alles bereikt in je leven, het is voor jou nooit genoeg.

Dit zorgt niet alleen dat je nooit tevreden of dankbaar bent, het zorgt ook dat er onvrede en boosheid ontstaat. Het zorgt dat je nooit dank je wel zegt, dat je steeds maar weer meer eist van jezelf en anderen. Het zorgt dat je blijft klagen en jezelf en anderen continu verwijten maakt.

Dat gat in je ziel kan er zelfs voor zorgen dat je anderen aanvalt of besteelt, om jouw tekort te compenseren. Bij angst is het nooit genoeg. Angst maakt een gat in je ziel, wat een bodemloze put kan worden.

Angstige mensen leven een leven waarin ze liefde menen te missen. Wat ze zelf doen is niet genoeg, wat anderen voor ze doen is ook niet genoeg. Andere mensen lopen soms op ze leeg, waardoor mensen zich van hen afkeren en de angstige mensen ook echt in een gat terecht komen, een dieptepunt bereiken.

Bij angst ontbreekt liefde naar je eigen gevoel, dus het is belangrijk te gaan letten op alles wat liefdevol is, hoe klein ook. Te gaan vertrouwen op liefde. Wees dankbaar voor alles dat het vermeende gat in je ziel vult. Elk vriendelijk woord, elk moment van blijdschap, elke keer dat het zonnetje schijnt, elke keer als je een klusje hebt afgemaakt. Dus vul dat vermeende gat in je ziel met liefde en dankbaarheid en plezier, zie alleen liefde.

Weet ook dat liefde als een magneet werkt. Het begint misschien met een druppeltje liefde voor je gevoel, maar hoe meer je liefde toelaat, hoe meer vervulling je ervaart. Zodat uiteindelijk dat gat in je ziel verdwijnt.

Naar onze ware aard zijn we liefdevolle wezens, die liefdevol willen denken en doen. Alleen laten we angst en oordeel toe in ons denken en doen, waardoor we soms allesbehalve liefdevol zijn.

We kunnen de ellende in ons leven en in de wereld veranderen, door onze manier van denken te veranderen. Je kan liefdevol/vredig leren denken en het angstige en oordelende denken leren loslaten. Die keuze bepaalt uiteindelijk je ervaringen. 

We zijn gewend om vanuit angst en oordeel te denken, wat betekent dat deze verandering van denken niet altijd gemakkelijk is. Juist onze angsten en oordelen vertellen ons dat liefde ons kwetsbaar maakt. We zijn in wezen bang voor de liefde, bang voor onze ware aard.

Angsten bevestigen je angsten, liefde bevestigt liefde, maar op dat laatste durven vertrouwen, betekent in wezen een sprong in het duister. Gun jezelf die eerste sprong in het duister, om daarna meer licht te gaan ervaren in je leven.

Liefde kent geen angst, geen aanval of verdediging, geen dwang of controle. Liefde breidt zich van nature uit, probeert het liefdevolle niet te vermijden, maar wil er evenmin geforceerd naar streven.  

Kijk altijd bij alles wat de meest liefdevolle weg of keuze is, op elk moment in je leven. De keuzes zijn eigenlijk heel simpel, al kan de uitvoering soms wat tijd vergen:

• Geniet ik van het gezelschap waarin ik me nu bevind, of ben ik zo moe en gestrest dat ik het vervelend maak voor mezelf en voor die ander en beter naar huis kan gaan om te slapen?
• Geeft mijn werk mij voldoening, of doe ik het uit plicht en met tegenzin? Kan ik het huidige werk plezieriger maken voor mezelf en mijn klanten en collega's, of kan ik beter ander werk zoeken?
• Ga ik bij verschil van mening de strijd aan of ga ik een open gesprek aan? Gun ik ieder mens een eigen mening of ga ik in mijn hoofd of in het echt bozig de strijd aan?
• Help ik andere mensen vanuit mijn hart, beleven helper en geholpene daar allebei plezier aan, of wordt het een soort plicht, waarbij ik mezelf uitput en de ander wellicht ontevreden is?
• Leef ik gezond uit zelfliefde of uit angst? Zelfliefde is geen uitstellen, maar is ook geen forceren of jezelf bekritiseren of bestraffen als het even niet lukt. Gun jezelf de tijd om oude patronen geleidelijk te veranderen en waardeer jezelf voor ieder klein stapje.

Een liefdevol leven betekent dat je elke dag bij elke keuze, je afvraagt wat nu de meest liefdevolle weg is, dus het begint met liefdevol denken. Het betekent elke dag een stapje nemen en niet boos worden op jezelf als je een keer struikelt  onderweg.

Het ego accepteert de werkelijkheid niet, maar vergelijkt deze met een mentaal ideaalbeeld. Dat ideaalbeeld is iets als: we zijn altijd gezond, leven altijd in overvloed, ervaren altijd alleen maar vrede en ervaren dagelijks slechts het opperste geluk. En hij wordt daarin zeer exact, alles in de wereld moet er precies zo uitzien, anders is er iets mis.

Het ego is enerzijds voortdurend fanatiek aan het streven naar dat ideaalbeeld, anderzijds boos alles aan het bestrijden wat daar niet aan voldoet. Het ego kan enerzijds enorm gedreven zijn, alles op alles zetten om dat ideaal te bereiken. Het ego kan ook enorm vijandig zijn, alles op alles zetten om degenen die zijn ideaal ondermijnen aan te vallen. Het ego blaast zich mentaal op tot de grote strijder en neemt het over van de werkelijkheid.

Het probleem is, als het ego diens idealen al mocht bereiken, is dit vaak tijdelijk. Het ego stelt vaak steeds hogere eisen. Plus het ego van andere mensen wil vaak iets heel anders dan jouw ego. Dan brandt de strijd weer los.

Idealen kunnen best mooi zijn, maar niet als je daarbij de realiteit van het leven uit het oog verliest. Dan neemt het ego het over en drijft je tot fanatisme en is tegelijkertijd nooit gelukkig. Nooit!

Dus als je je ongelukkig voelt over van alles in jouw leven, of over de wereld in het geheel, kijk dan eens of je ego misschien extreme ideaalbeelden koestert. Of je misschien meer bezig bent met streven en bestrijden dan met je dagelijkse leven zo liefdevol en prettig mogelijk te leven bij alles wat zich aandient.

Liefde en geluk begint met volledige acceptatie van het leven zoals het nu is. Liefde is elke dag kleine, vredige, vriendelijke stapjes nemen in het hier en nu, in plaats van jezelf op te blazen tot een groot strijder.

Emoties zijn reacties op prikkels en zijn normaalgesproken snel voorbij. Een positieve emotie kan tussen de 1 en 5 minuten duren. Een negatieve emotie 5-20 minuten en als je erover gaat piekeren soms wel urenlang.

Emoties verslinden energie vanwege de mentale verwerking die nodig is en omdat je hartslag en cortisolniveaus stijgen. Je verbruikt dan fysiek tussen de 20-30% meer energie dan normaal. En mentaal tussen de 20-40% meer dan normaal.

Wat we vaak bewust of onbewust doen, is onszelf blijven prikkelen, emoties aanwakkeren. Je blijft kijken naar foto’s en video’s die deze emoties opnieuw oproepen. Daarmee stijgt je energiegebruik nog verder, tot wel 2 of 3 keer zoveel als normaal.

Dus energetisch gezien is het niet erg handig je emoties steeds te activeren. We doen dit vaak omdat die emoties ook voordelen lijken te bieden. Woede stelt grenzen, angst helpt gevaar vermijden, verdriet brengt vaak steun. Dit zijn in wezen overlevingsmechanismen. Positieve emoties bouwen sociale banden vaak op en versterken je focus en creativiteit. Maar…. Die voordelen krijg je alleen als je die emoties in daden omzet. Als je in de emotie blijft hangen, kost het alleen energie.

Dus let goed op dat je jouw emoties niet ongemerkt keer op keer oproept met prikkels. En als er emoties zijn die wat langer aanhouden, zoek daar dan ook een goede uitlaatklep voor. Want emoties kunnen je uitputten.

Het zijn altijd overtuigingen die ons beperken en ons van onze oorspronkelijke doelen afbrengen.

Als je zegt, ik overwin mijn beperkingen, neem je beperking nog steeds als uitgangspunt. Je kijkt niet meer naar je oorspronkelijke doel, maar je nieuwe doel wordt deze beperkingen overwinnen. Je wilde bijvoorbeeld reizen. Je denkt dat je beperkt wordt door de hoeveelheid geld in je portemonnee. Je zet je reisdoel een tijdje in de ijskast en gaat sparen. Je oude doel verdwijnt naar de toekomst. Je reist de eerstkomende maanden niet. 

Als jij je beperkingen opzij zet, zeg je eigenlijk ik negeer mijn beperkende overtuigingen. Dan kijk je met een frisse blik naar alle mogelijkheden. In dit voorbeeld, je blijft op je oorspronkelijke doel reizen focussen, kijkt hoe je dit nu kan doen, niet in de toekomst. Reizen kan je te voet, met de fiets, met liften, met veel en met weinig geld. Je kan vragen of je bij mensen mag logeren, terwijl je bepaalde klussen voor ze doet. Je kan ook werk in het buitenland zoeken. Ook als je reisdoel heel specifiek is, bijv. reizen naar Spanje, kan je dit allemaal doen. 

Dus focus op wat allemaal kan, in het hier en nu, zo zet je je beperkingen opzij. 

Een mooie manier om naar je eigen projecties te kijken is te zeggen dat jij ook die ander bent, of het nu om waardering gaat of om ergernis. Wat we in anderen zien en waar we een oordeel op hebben, positief of negatief, laat aspecten van onszelf zien, die we vaak nog niet als iets van onszelf herkennen. Kijk wat je zegt en vertaal dit in: ik ben ook de man of vrouw die…. Bijvoorbeeld:

Ik ben ook de man of vrouw die te veel praat.
Ik ben ook de man of vrouw die altijd belangstelling toont.
Ik ben ook de man of vrouw die somber en boos is.
Ik ben ook de man of vrouw die alles lijkt aan te kunnen.
Ik ben ook man of de vrouw die saai leeft.
Ik ben ook man of de vrouw met veel talenten.
Ik ben ook man of de vrouw die slordig is.
Ik ben ook man of de vrouw die de leiding durft te nemen.
Ik ben ook man of de vrouw die zich laat misbruiken.
Ik ben ook de man of vrouw die zichzelf kan blijven.
enz.

Kijk dus eens naar alle mensen om je heen en wat je daarover regelmatig zegt. En vertaal dit naar jezelf. Want in wezen zie je alleen dat wat in jou leeft. Je zult zo misschien ontdekken dat je bepaalde aspecten ook toont, soms af en toe, soms vaker. Je bent soms net zo talentvol of net zo praterig als die ander.

Het laat vaak zien hoe je onbewust naar jezelf kijkt, waar je jezelf ophemelt of afkraakt. Als je de leiding neemt, al of niet geëigend in een situatie, ben je misschien trots op jezelf. Het laat ook vaak de afhankelijkheid van waardering zien. Als de ander niet opmerkt dat je de leiding op je neemt, ben je niet trots op jezelf maar misschien teleurgesteld. Andersom, als je een ander slordig vindt, zal je gaan merken dat als je het zelf bent, jezelf meteen verwijten maakt. Maar misschien ook dat je bang bent dat die ander het ziet, dat je het probeert te verbergen.

In wezen haal je zo allerlei overtuigingen naar boven die jou dagelijks beïnvloeden vanuit je verleden, alles wat je zelf tussen liefdevol leven en oordelend leven zet. Want waarom zou je niet gewoon van jezelf en anderen houden, zonder daar allerlei goed en slecht verhaaltjes tussen te plaatsen? 

Hoewel ik me in mijn werk vooral bezighoud met  individuen, besef ik dat het collectief enorm veel invloed  heeft op elk individu. Dus vandaar mijn stukjes over de maatschappelijke situaties, in de hoop dat mensen elkaar door die inzichten hierin ook individueel weer kunnen vinden.

Er heerst in Nederland veel onvrede, wat meestal politiek wordt geduid als links en rechts. Maar wat daaronder zit, is het ontstaan van twee groepen in Nederland, de hoogopgeleiden met veel geld en invloed, de praktisch geschoolden met minder geld en invloed. Dat schuurt. 
 
Alleen al het inkomensverschil is groot: 
Academisch (WO) 13% van de werkenden: ca. €59.500. 
HBO 28%: ca. €49.000 
MBO 38% : ca. €37.000 
Minder opleiding (basisonderwijs/VMBO) 19%: ca. €27.000. 
Cijfers variëren per leeftijd, sector en ervaring; netto is ca. 70% lager. Wat er in mijn ogen gebeurt, is dat hoogopgeleide, vaak rijke, linkse kiezers zich volgens de piramide van Maslow niet meer druk hoeven te maken over de basisbehoeften. Die zijn al vervuld. Basisbehoeften zoals inkomsten, wonen plus  veiligheidsbehoeften. Maar dat zijn nu net behoeften waar de praktisch geschoolden, vaak minder rijk en rechts zich wel druk om maken. Zo maakte links zich druk over BTW over boeken en theater (hoog in de piramide) en maakte rechts zich druk over de veiligheid in de wijk (laag in de piramide).

Een interessante video ( https://www.youtube.com/watch?v=pImc5v-TCY8 ) laat zien dat er door de onderwijsrevolutie indertijd, nieuwe zuilen in Nederland zijn ontstaan. De hoogopgeleiden: ongeveer 40% van de bevolking, deze mensen stemmen vooral links en zitten grotendeels in posities met veel politieke en sociale invloed, met name die 13% academisch geschoolden. De wetten die worden doorgevoerd zijn vooral in het belang van deze groep mensen. De overige 60% van de bevolking is praktisch geschoold; deze mensen stemmen vooral rechts en hebben weinig politieke en sociale invloed. De doorgevoerde wetten zijn vaak niet in hun belang.

De man die aan het woord komt hierover, Mark Bovens, heeft in zijn boek een aantal voorstellen gebracht die meer evenwicht kunnen brengen in onze maatschappij.

Inclusieve representatie: Introduceer quota of loting voor diverse opleidingsniveaus in politiek, bestuur en adviesraden, zodat invloed breder verdeeld raakt.

Dialoogplatforms: Creëer neutrale fora (bijv. burgerpanels) waar groepen zonder verwijten ervaringen uitwisselen, gesteund door overheidssubsidies.

Onderwijshervorming: Integreer praktijkgericht onderwijs in hogere opleidingen en vice versa, om wederzijds begrip te kweken.

Wetscontrole: Voer verplichte impactanalyses in op wetten, gericht op effecten op lageropgeleiden, met veto-recht voor betrokken groepen.

Mediaregulering: Stimuleer evenwichtige berichtgeving via subsidies voor pluriforme journalistiek, om eenzijdige framing te counteren.