Renée Merkestijn

In deze wereld heb je sterke meningen over het beëindigen van de conflicten, we kennen vaak twee manieren.

We proberen het conflict via recht, gerechtigheid, rechtvaardigheid te beëindigen. Wat in wezen eerst het bepalen van de schuld vraagt. Dit is mensen indelen in de goeden en de slechten, de daders en de slachtoffers. En vervolgens willen we  de slechten bestraffen en de slachtoffers vergoeden. En daarmee zou het conflict dan beslecht moeten zijn. Probleem is, schuld is enerzijds altijd complex, anderzijds, niemand denkt er hetzelfde over. Zelfs rechters verschillen vaak van mening. Daarbij, als de uitspraken niet aanvaard worden door beide partijen, gaat het conflict gewoon door. Kijk maar naar de duizenden pogingen om vrede te verkrijgen in families, relaties en op het wereldtoneel. Het is een welhaast onmogelijke opgave, hoe hard we het ook proberen.

Conflicten kan je ook zien als een manier waarop het ego iets probeert te winnen van een ander. Of het nu het eigen gelijk is, land is, geld is, macht is, aanzien is, maakt niet uit. Het ego denkt in winst en verlies. Als het ene ego wil winnen, schaadt hij liefst de ander, waarbij het ego van die ander in verweer komt. Conflicten zijn altijd gevechten tussen twee of meerdere ego’s, in het groot en in het klein. Ofwel, we leven in een wereld waarin ego’s voortdurend worden geactiveerd. En slechts zelden is het ego tevreden met wat men via recht probeert te herstellen. Het ego deelt nu eenmaal alles in goed of slecht in, ook het recht is op juist die indeling gebaseerd. Zolang we vooral vanuit het ego redeneren, zal het goed en slecht verhaal blijven overheersen en telkens weer conflicten geven.

Vergeving is een heel ander principe. Vergeven kunnen we pas als we het ego aan de kant zetten met zijn verhalen over conflict, schuld, goed en slecht, straffen van daders en vergoeden van slachtoffers. Dat recht kan gewoon blijven bestaan in zijn gebrekkigheid, maar besef dat wij als mensen vaak in het ego vastzitten en dan eigenlijk niet recht kunnen bepalen. We overzien nooit het geheel, neigen almaar weer naar partijdigheid. Conflicten laaien ook steeds opnieuw op in de wereld, hoe rechtvaardig we ook denken te zijn.

Vergeven kan altijd, is niet afhankelijk of er wel of geen sprake is van recht, gerechtigheid of rechtvaardigheid; soms kan er ook niet eens recht worden gesproken. De vraag is, wat brengt vergeving je wat recht je niet altijd brengt. Vergeving brengt het ego conflict in je eigen hoofd en in je wereld tot rust, brengt vrede. Het betekent niet dat je de fouten van mensen goedkeurt, maar het betekent dat je het besluit neemt hoe dan ook in vrede te willen leven. Je kan vanuit vergeving gaan aanvaarden dat de wereld wellicht nooit vrede zal vinden omdat het ego overheerst. Maar jij kan in die ego wereld van conflict wel vrede vinden, of er nu wel of geen recht wordt gesproken naar je mening. Het is geen makkelijke weg, omdat het een innerlijke weg is, waarbij je ziel belangrijker is dan je ego. Recht is een uiterlijke weg, dus maakt je afhankelijk van je eigen en andermans ego.