Renée Merkestijn

Er is nu heel veel ophef over klimaatscenario’s, terwijl mensen vaak niet begrijpen waar scenario’s voor zijn. Beide kanten maken nu ruzie, terwijl het niet nodig is.

Even een simpel voorbeeld. Ik wil een goedlopend bedrijf krijgen. Daar verzin ik dan scenario’s voor, zet de lijnen uit naar de toekomst toe. Een scenario noemt mogelijkheden en bijbehorend gevolg. Scenario’s moeten ook op het moment dat je ze maakt realistisch en haalbaar zijn.

1. 1.       Ik krijg geen klanten. Bedrijf gaat failliet. Dit is mijn worst case scenario.
2. 2.       Minder klanten dan normaal in mijn sector, over 4 jaar kan ik ervan rondkomen.
3. 3.       Normale hoeveelheid klanten, na 2 jaar kan ik ervan rondkomen.
4. 4.       Meer klanten dan normaal in sector, al na een jaar kan ik ervan rondkomen.
5. 5.       Het loopt storm. Ik kan niet alleen rondkomen in een jaar tijd, maar geld overhouden. Dit is mijn best case scenario.

Vervolgens houd ik mijn voortgang bij en maak elke week een schatting waar ik  ongeveer uit ga komen, welk scenario ik ongeveer volg. Dus stel dat het op de lijn van 3.3 zit, dan weet dan dat het me nog 2 jaar gaat kosten, dus nog 2 jaar mijn inkomsten moet aanvullen.

Maar stel dat ik die scenario’s lees en me rotschrik van het worst case scenario. Dan zou ik mezelf waarschijnlijk zo bang maken, dat ik misschien helemaal niet meer begin. Ik zie mezelf als doodongelukkig, altijd geld tekort, na een tijd failliet. Dat vertel ik ook aan alle andere mensen, hoe verschrikkelijk het is om een bedrijf te hebben, want je gaat failliet volgens dit scenario. Mensen raken samen met jou bezorgd en raden je aan maar niets te doen.

Ik ga vervolgens naar een kenner, een boekhouder. Ik vraag hem alleen niet om al die scenario’s eens te onderzoeken. Ik vraag hem alleen: reken mijn worst case scenario eens door en vertel me dan wat er gebeurt. Dan zal ook mijn boekhouder zeggen, dat gaat helemaal fout met jou.

Maar mijn boekhouder kan ook zeggen, het eerste en laatste scenario is niet realistisch in jouw sector. Je krijgt altijd wel klanten, zeker na een tijdje. Maar het is niet een sector waar het storm zal lopen. Dus je kan beter scenario 1 en 5 schrappen. Ofwel, hij zegt me dat twee van die scenario’s niet realistisch zijn. Dus ergens tussen de 1 en 4 jaar zal ik ervan rond kunnen komen. Dat is misschien nog niet leuk voor me, maar beter dan ermee stoppen of ook beter dan  failliet gaan.

Met klimaatdiscussies is het nu net zo. Het best case scenario is niet bereikt, niet meer realistisch, die 1,5 graad gaan we niet meer redden. Dus dat is teleurstellend. Het worst case scenario is echter ook niet realistisch meer, wat weer bemoedigend is. Op dit punt in de tijd gaan we verder met de drie overgebleven scenario's. Ergens tussen de 2 en 3,5 graad kunnen we zoals het nu lijkt uitkomen. 

Identificatie betekent dat je zegt: Dit ben ik’ en hier veel waarde aan hecht. Het betekent ook dat je je bedreigd kan voelen als iemand jou anders ziet dan jij jezelf ziet, of je ongelukkig voelt als je jezelf opeens anders gaat zien dan je had bedacht over jezelf.

Je kan je identificeren met je lichaam, persoonlijkheid, je karakter, je ware zelf en je ziel. Nu worden de definities van die delen vaak door elkaar gebruikt. Daarom eerst een overzicht plus wat eenvoudige uitspraken die met identificatie ermee samenhangen.

Sterke identificatie met je lichaam uit zich bijvoorbeeld in uitspraken als ik ben een lichamelijk sterk/zwak mens, ik ben een gezond/ziek mens. De biologische kanten van jezelf krijgen nadruk.

Je persoonlijkheid is je psychologische kant, dus alles wat je denkt, voelt en doet, inclusief je rollen. Men deelt dit psychologisch in nature en nurture in, in aangeboren (ook wel temperament genoemd) en aangeleerd. Aangeboren is hoe je als baby al was, bijvoorbeeld een vrolijk kindje. Aangeleerd is hoe je je ontwikkelde via opvoeding en ervaringen. We noemen het vaak karaktertrekjes, maar het zijn persoonlijkheidstrekjes. Bij identificatie zeg je bijvoorbeeld, ik ben een stil mens, ik ben intelligent, ik ben bouwvakker (rol), ik reageer altijd snel. Bij identificatie met je aangeboren kenmerken zeg je eerder, ik ben van nature een vrolijk mens.

Karakter heeft meer te maken met je keuzes, met ethiek en moraal en integriteit, met wat je doet als je onder druk staat, dus met je waarden. Bij identificatie zeg je bijvoorbeeld: ik ben een eerlijk mens, ik ben een gelovig mens. Nu zijn we gewend normen en waarden op één lijn te zetten. Maar normen liggen meestal op het aangeleerde persoonlijkheidsniveau. Bij waarden gaat het om keuzes, dat ligt op karakterniveau. Die twee niveaus kunnen overeenkomen maar ook verschillen. Onder druk gezet kan een eerlijk mens opeens oneerlijk worden. Dat benoemen we meestal als niet integer of als zwakte van karakter.

Je ware zelf en je ziel worden in de spirituele interpretaties als synoniemen gezien, maar psychologisch als twee verschillende dingen. Je ziel is je spirituele essentie, wie je als mens in de kern bent. Je ware zelf is in de psychologie meer wie je bent als je al je conditioneringen loslaat, ofwel de aangeleerde patronen van je persoonlijkheid loslaat. Spiritueel gezien is je ware zelf soms weer gedefinieerd als het loslaten van alle wereldse aspecten, dus lichaam, persoonlijkheid en karakter. Bij identificatie met je ware zelf zeg je bijvoorbeeld ik kan helemaal mezelf zijn. Bij identificatie met de ziel, zeg je bijvoorbeeld: ik ben hier op aarde om als ziel dingen te leren.

Wat spirituele stromingen je vertellen over identificatie is dat je je kwetsbaar zult voelen zolang jij je identificeert met je tijdelijke aspecten, lichaam, je persoonlijkheid, je karakter. Maar als je je identificeert met je ziel (vaak ware zelf genoemd), besef je dat je eeuwig bent en je daarom onkwetsbaar voelt. Soms wordt het ware zelf als tussenstap gezien, als opstap naar het herinneren van je ziel, waarmee identificatie met je ziel makkelijker wordt.

Angsten komen voort uit het ego-overtuigingenstelsel. Het ego wil overleven, dus is extreem gefocust op het lichaam. Het ego vertelt je dat je bang moet zijn voor iets of iemand en geeft je ook redenen daarvoor, ofwel voorziet je van oordelen. Jouw geest is er dan meteen zeker van dat de angst terecht is, je komt in een stress standje. Dan wil je alleen nog maar vechten of vluchten of je verstart, dan denk je dus eigenlijk niet meer goed na. Je primitieve reacties nemen het over. De informatie die je eventueel verzamelt, zal gericht zijn op bewijzen dat jouw angsten en oordelen kloppen, je raakt bevooroordeeld. Dan sta je ook niet meer open voor gesprekken of andere informatie. Je gaat in je eigen hoofd en elk gesprek in de aanval of verdediging.

Dus als je in angst en oordeel komt, heeft het ego het overgenomen van je. Maar jij bent je ego niet! Het is daarom als eerste stap handig dit tegen jezelf te zeggen: ik bekijk nu alles vanuit mijn ego en stimuleer zo mijn eigen angsten en oordelen en stressreacties. Dat wil ik niet. Ik keer daarom naar binnen en probeer mijn angsten en oordelen te onderzoeken op realiteitsgehalte. Misschien herinnert iets of iemand je aan iets naars in het verleden en ben je tegenwoordig veel sterker. 

De meeste angsten zijn niet reëel, maar gebaseerd op wat wel eens zou kunnen gebeuren. Het ego verzint rampenscenario’s, bewijst hiermee die angsten en oordelen, zodat je er volledig in gelooft, er volledig in het ego gevangen raakt. Ik ben bang voor X, X is een engerd en zal me benadelen, dus moet ik tegen hem vechten of van hem wegvluchten. Die engerd moet ik continu in de gaten houden, moet mijn angsten en oordelen bewijzen om me voor te bereiden op een gevecht of een vlucht. Kortom, de adrenaline stroomt voortdurend, terwijl die engerd niet eens voor je neus staat. Het ego grossiert in angstpatronen, krijgt zo macht over je geest, je denken, je voelen, je reacties. Dan heb je de macht uit handen gegeven, voelt je daardoor ook machteloos.

Realiseer je als je in zo'n angstscenario gevangen zit, het ego altijd het worst case scenario presenteert. Maar misschien loopt het wel helemaal anders en misschien gebeurt het niet eens. Probeer je gezonde verstand in te schakelen. Is die engerd eigenlijk wel van plan om jou te benadelen? Is die engerd misschien niet zo eng als je dacht, als je eens in gesprek gaat met hem?   Laat die angsten en oordelen los en focus liever op je dagelijkse leven dan op de angstfantasieën. Het ego schotelt je zijn fantasieën zo levendig voor, dat je erin gelooft en vasthoudt, ernaar leeft in plaats van loslaat. Zo heeft het ego jou in de macht.

Het ego zegt ook altijd dat je hulpeloos bent bij gevaar als je jezelf niet vol adrenaline pompt om alert te zijn. Maar hulpeloos ben je alleen als je zijn angsten gelooft, als je onder zijn leiding je primitieve brein blijft gebruiken. Je kan beter je gezonde verstand gebruiken en je afvragen hoe je die stress laat gaan. Besef vooral ook dat ieder mens tot veel meer in staat is dan het ego je vertelt. Je bent niet beperkt tot vechten en vluchten en vestarren, je geest is veel slimmer en creatiever dan het ego je wijsmaakt. Dus leer vertrouwen op je eigen kracht. 

De gewone mens is gewend te denken vanuit de alledaagse economie. Ik maak iets tegen lage prijs, verkoop het tegen een hogere prijs, dan heb ik winst gemaakt, dan word ik rijk. Een aandeelhouder investeert in bedrijf en krijgt dividend als er inderdaad winst wordt gemaakt.

Voor rijke mensen werkt het ander, die gaan handelen met aandelen. Je kan dan winst maken als een bedrijf winst maakt, maar ook winst maken als een bedrijf verlies maakt (long en short gaan). Dus het maakt handelaren niets uit of het goed of slecht gaat met een bedrijf en de werknemers of het land. Ze dienen het alleen van tevoren te weten.

• Als je bijvoorbeeld denkt dat het fout gaat met een bedrijf (short gaan), léén (!) je eerst een aandelen tegen de huidige hoge waarde en verkoopt ze gelijk door, bijvoorbeeld voor 100 euro.  Als de koers zakt naar 70 euro, koop je ze goedkoop terug en geeft ze terug aan degene van wie je ze leende. Dan heb je 30 euro winst gemaakt met geleend geld.
• Als je denkt dat het goed gaat met een bedrijf (long gaan), leen je ze voor 100 euro. Dan wacht even tot ze 130 euro waard zijn en verkoopt ze dan weer. Heb je ook 30 euro winst gemaakt met geleend geld.

De crux zit in het vooraf weten wat een bedrijf doet. Die rijke mensen weten inmiddels dat opinies invloed hebben op koersen. Als media en mensen op social media gaan roepen wat een rotbedrijf het is, zakt de koers. Je kan als rijk mens ook nog eens zorgen dat de media en de mensen worden beïnvloed, zorgen dat het de kant op gaat die je wenst. Dat is dus precies wat gebeurt. Niet voor niets zijn media, reclames en AI zo belangrijk. Als een bedrijf failliet gaat, is het altijd verlies voor het bedrijf, voor haar werknemers en aandeelhouders en het land. Maar de rijke mensen die met aandelen handelden hebben dan toch gewoon winst. Wat voor de gewone mens een tragedie is, is voor rijke mensen winst.

Wat rijke mensen ook nodig hebben is dat koersen schommelen. Want als een bedrijf altijd maar 100 euro waard blijft, kan je niet handelen, dus ook geen winst maken. Dus al die ups en downs in de economie zijn erg onzeker voor gewone mensen, maar voor rijkeren een goede manier om winst te maken.

Het hele systeem is daarom oneerlijk voor iemand die gewoon hard wil werken voor zijn geld. Het systeem lijkt in te storten, juist omdat er zoveel geld is geleend om winst te maken, wat voor de gewone man hoge inflatie betekent. De gewone mensen geven niet te veel geld uit, zoals ons vaak verteld wordt, de rijke mensen handelen ermee dus drijven prijzen voortdurend op door steeds maar meer te lenen. Het is een systeem dat rijken rijker maakt en de gewone man armer maakt.

Door de huidige geopolitieke onvoorspelbaarheid, hebben de rijke mensen ook opeens met onzekerheid te maken, waar eerder alleen de gewone man last van had. Daarom zie je ook veel meer strijd en tegenstrijdigheden en ups en downs. Want al die rijke mensen proberen hun zaken via media de door hun gewenste kant op te duwen, dus daar waar ze winst verwachten. Chaos is ook een manier om winst te maken. Het belang van de gewone man doet er in wezen niet doe. Het systeem dat fijn was voor de rijken en naar was voor de rest, begint nu echter te vallen, hun winsten worden onzeker.  Het instorten zal ook voor de gewone man even lastig zijn, maar biedt wel een kans om een eerlijker systeem te bedenken, waarbij iedereen het goed kan hebben en we al die ups en downs en al die armoede niet meer hebben.

Kritiek kan een vorm aannemen van afkeuring, of van vriendelijke communicatie. Kritiek in de vorm van afkeuring doet altijd pijn. Je keurt de persoon in zijn geheel af, reageert alsof die ‘fout’ eeuwig is en gaat eigenlijk uit open contact. Voorbeelden: Jij praat (altijd) te veel. Je doet je werk niet goed.

Als je kritiek hebt op iemand, denk je in de kern: iets in iemands gedrag bevalt me niet, het triggert iets in mij. Maar als je afkeuring toevoegt, denk je daarbij: die hele persoon bevalt me niet, hij of zij doet dingen niet zoals ik het wil en dient zich aan mijn wensen aan te passen.

Kritiek op anderen gaat eigenlijk altijd over jezelf, niet over die ander. Onderzoek altijd eerst waarom je zo getriggerd wordt.

• Kritiek kan ten eerste voortkomen uit een bepaalde norm (horen, moeten). Daar kan je vraagtekens bij leren zetten. Is het wel zo dat iedereen aan jouw norm moet voldoen? Je kan een heleboel dingen best gewoon laten gaan, in plaats van kritiek te uiten en af te keuren. Dat haalt de stress uit je leven.
• Het kan ten tweede dat je ontdekt dat je werkelijk last hebt van iemands gedrag en daardoor contact lastig vindt, verbinding verliezen is zonde, want we zoeken allemaal verbinding. Vraag je eerst af, hoe kan je er anders ermee omgaan? Vaak wordt alles anders als jij je anders gedraagt. 
• Je kan er in het tweede geval ook besluiten het erover te hebben, open te zijn over wat iemands gedrag met je doet, zonder kritiek op die ander. Dus vriendelijk. Spreek daarbij je waardering uit. Zoek samen naar oplossingen naar beter contact. Dus als je wil uiten waar je last van hebt, is het belangrijk het bij jezelf te houden en waarderend te spreken. Als voorbeelden:

In plaats van te zeggen je praat te veel (aanval, afkeuring), zou je kunnen zeggen: ‘Ik kan me slecht focussen als mensen veel praten, ik raak er overprikkeld van en ga dan uit contact (gedrag en wat het met jou doet). Terwijl ik je ook een leuk mens vind, dus juist contact wil (waardering).’ Dan kan je samen kijken hoe je prettiger met elkaar om kan gaan. Bijvoorbeeld een pauze inlassen als het je te veel wordt. Want uiteindelijk gaat het om contact, om open en vriendelijke communicatie met elkaar.

In plaats van te zeggen je doet je werk niet goed (aanval, afkeuring), zou je kunnen zeggen: Als je die dingen niet goed controleert, is dat in het nadeel van iedereen die hier werkt, omdat de productie dan vastloopt. Al het andere doe je goed goed (waardering), maar we kunnen samen kijken hoe we de situatie kunnen verbeteren (samen, niet alleen, de situatie verbeteren, niet de persoon verbeteren).

Gehechtheid betekent een sterke identificatie met iets hebben. Je kan erg gehecht zijn aan uiterlijkheden, aan materiële zaken, maar ook aan meningen. Op het moment dat die bedreigd worden voor je gevoel, reageer je heftig, want dan wordt jouw 'ik' bedreigd. Het geeft stressreacties, omdat gehechtheid ook sterke angsten en oordelen geeft.

Als je bijvoorbeeld gehecht bent aan meningen, hoeft iemand alleen maar een andere mening te uiten en je schiet in de stress, vermijdt contact of gaat in de aanval. Gehechtheid betekent meestal dat je niet alleen naar je eigen meningen leeft en een ander vrij laat in wat hij vindt, maar dat je de ander van je gelijk wil overtuigen. Veel ruzies en oorlogen ontstaan door gehechtheid aan meningen van beide partijen. Politieke meningen, religieuze meningen, meningen over de beste leefwijze.

Bij gehechtheid aan uiterlijkheden en materiële zaken, vind je dat jijzelf en mensen er op een bepaalde manier uit moeten zien of een bepaalde levensstandaard moeten hebben. Als het anders is, is het beangstigend en heb je er een sterk oordeel op. Mensen die anders zijn worden uitgesloten of zelfs aangevallen. En hoe meer mensen gehecht zijn, hoe meer ze dit naar elkaar toe doen. Maar je valt ook vaak jezelf aan, als je niet voldoet aan je eigen eisen.

Het is onze gehechtheid die voor problemen geeft. Dan kijken we niet meer naar wie de mens ten diepste is, maar naar tijdelijke zaken zoals uiterlijk, materie, meningen. Je kan echter je gehechtheid loslaten en daarmee stress en strijd verminderen. Zie je ideeën over uiterlijk, materie en al je meningen als een soort wolken die je voorbij kan laten drijven. Je hoeft er niet om in de aanval of in de verdediging, hoeft niemand van jouw ideeën te overtuigen. Ook jezelf niet! Neem dus al die ideeën niet zo zwaar op. Dan verdwijnen ook de angsten en oordelen uit je leven en worden je contacten plezieriger. 

Spiritueel gezien is alles bewustzijn. Ons bewustzijn zet denkbeelden om in vormen, in fysieke ervaringen, zowel ’s nachts als overdag. In de nacht dromen we bijvoorbeeld dat we een lichaam hebben dat van alles ziet en doet. Maar overdag doen we precies datzelfde, hebben we ook een droom waarin ons lichaam van alles ziet en doet, maar dat noemen we dan echt.

Dit betekent dat de fysieke ervaringen eigenlijk alleen in onze eigen geest plaatsvinden. Alleen weten we ’s morgens dat we die nacht droomden, dat denkbeelden fysieke droomervaringen werden. Maar overdag hebben we niet in de gaten dat hetzelfde gebeurt. Er bestaat geen fysieke wereld buiten onszelf, alles vindt in onze geest plaats, het zijn projecties.

Veel denkbeelden zijn collectief, anderen meer persoonlijk. Het collectieve denkbeeld dat bewustzijn los van al het overige bewustzijn kan bestaan en eindig is, creëert de collectieve ervaring van fysiek gescheiden lichamen en de dood. Onze angstige denkbeelden creëren fysiek angstige ervaringen, bijvoorbeeld lichamelijke ziekte of strijd. We zijn de scheppers van onze eigen werkelijkheid, alles wat we denken zal fysiek vorm krijgen binnen onze eigen geest, dan nemen we het waar, dan lijkt het buiten onze geest plaats te vinden. Dit wordt bedoeld met, de wereld is een spiegel. Je fysieke ervaringen laten altijd je denkbeelden zien.

Maak in je persoonlijke leven een begin met anders denken, dit verandert niet alleen jouw eigen leven, maar heeft ook invloed op het collectieve denken.  Dus verander je angstgedachten, over ziekte, pijn, strijd, etc. in liefdevolle, plezieriger gedachten, die liefdevolle denkbeelden zullen zich mettertijd ook in fysieke vorm vertalen.

Maak een simpele vertaalslag, als je je fysiek bijvoorbeeld ziek of gestrest voelt, heb je een tijdje ‘ziekmakende en stresserende denkbeelden’ gehad. Onderzoek welke nare denkbeelden dit waren vervang die door ‘gezondmakende en rustgevende denkbeelden’. Begin eerst in je persoonlijke leven. In later stadium kom je vanzelf de collectieve denkbeelden tegen in jouw denken. 

Mensen bezien zichzelf en anderen vaak vanuit rolletjes. Als je mensen ziet als daders en slachtoffers, heb je mensen beperkt tot die rolletjes. Als je mensen ziet als leiders of volgers, heb je hen beperkt tot die rolletjes. Als je de ene goed noemt en de ander slecht, heb je al die mensen beperkt tot die rolletjes. Dat is wat het ego doet om de wereld begrijpelijk te maken voor zichzelf, om te bekijken wat veilig is en onveilig, want het ego baseert zich op angsten. Die rolverdeling zorgt voor beperking en vaak voor strijd, het slachtoffer bestrijdt de dader en vice versa, de leider bestrijd de volger en vice versa, de goede mens bestrijdt de slechte mens en vice versa. Alleen omdat ze de mens niet meer zien, maar de rol.

Onze ware aard stijgt ver boven al die duizenden rolletjes uit, stijgt ver uit boven al die angsten. We kunnen als mens leren daaraan voorbij te kijken en open te staan voor wat we als mens werkelijk zijn op dieper niveau. We zijn allemaal levende, liefdevolle, creatieve wezens die dolgraag geestelijke verbinding ervaren met alles wat er is, die dolgraag willen communiceren en samenleven op een vriendelijke wijze. We willen allemaal dolgraag al die beperkte en beperkende rollen loslaten, al die verzonnen verhaaltjes over het menszijn loslaten.

Als je merkt dat je jezelf of een ander mens in gedachten een rolletje toebedeelt, vraag je dan eens af wat jijzelf of de ander nog véél meer is dan dat alleen. Stap gewoon eens een keer uit je rol, stijg daar bovenuit, verruim je blik.

We hebben allemaal de macht over onze eigen geest, over onze gedachten en gevoelens. Alleen neigen we ernaar die macht weg te geven. We zeggen bijvoorbeeld, die man maakt me boos. Eigenlijk zeg je daarmee, ik heb die man macht gegeven over mijn geest. Alsof die man daar buiten jou die boosheid daarbinnen veroorzaakt. Het is je eigen besluit om boos te worden om wat hij zei of deed. Ook al staat de hele wereld om je heen in brand, je hebt zelf altijd de macht om je geest vredig en liefdevol te houden.

Als je een liefdevol, vredig, plezierig, creatief leven wil leiden, dien je je geest daarop te richten en je niet te laten afleiden door het wereldse geharrewar. De wereld om ons heen toont een strijd tussen mensen die denken dat de geest van andere mensen macht over hun geest heeft en geloven die via strijd terug te moeten pakken. Maar die macht over je eigen geest had je altijd al. Het geharrewar is een totaal nutteloze, zinloze bezigheid, die het probleem alleen maar groter maakt.

Er is maar één weg naar een liefdevol leven. Je eigen geest te vullen met liefdevolle, vredige, plezierige, creatieve gedachten en gevoelens. En natuurlijk doet de wereld alles om je af te leiden van dit doel. De wereld is een reflectie van machteloze mensen die macht over andermans geest proberen te verwerven in plaats macht over de eigen geest. Maar de realiteit is, je hebt altijd en eeuwig macht over je eigen geest. Je hoeft er niet voor te vechten, er alleen maar voor te kiezen.

In spirituele boeken worden vaak verschillende termen gebruikt, die allemaal verwijzen naar hetzelfde punt. Ze proberen uit te leggen dat je als mens in de war kan raken over wie je werkelijk bent, dat je je Ware Identiteit kan vergeten en vanuit een aangenomen identiteit kan gaan leven. Spiritueel leven betekent in het kort dat je je als mens je ware identiteit probeert te herinneren of te herontdekken, terwijl de wereld voortdurend alternatieven aanbiedt om te zorgen dat je dit blijft vergeten. Je staat dus als mens voor een keuze, een keuze waarvoor tientallen termen bestaan die de tegenstelling tussen wie je werkelijk bent en wie je denkt te zijn benadrukken.

Je Ware Zelf/Identiteit of Ziel heeft in het dagelijkse leven te kiezen tussen (om wat veelgebruikte termen te noemen)  Liefde en Angst, Licht en Donker, Goed en Slecht/Zondig, Hogere en het Lagere zelf, Hemelse en Wereldse, God en Satan/Duivel/Ego, Positief en Negatief, Vergeving en Schuld, Geest en Lichaam, Oneindig en Eindig, Leven en Dood, Zelf en zelf, Eeuwig en Tijdelijk, Vrede en Strijd, onvoorwaardelijke en voorwaardelijke liefde. Al die termen verwijzen naar dezelfde tegenstellingen in je eigen geest.  De eerste term verwijst naar je ware identiteit, de tweede term naar het vergeten ervan, de alternatieve identiteit.

Je leven laat zien met welke van de twee identiteiten je je geestelijk verbindt, ofwel wie je denkt te zijn, waarop jij focust in je leven, dat wat je meestal je IK noemt. Met de term IK kan je dus je Ware Identiteit of een alternatieve, vervangende identiteit beschrijven. Je kan leven naar wie je werkelijk bent, of gaan leven naar wie je denkt te zijn, wat vaak als ego of illusie of droom wordt beschreven. Alle problemen in je leven en in de wereld komen voort uit het vergeten van je ware identiteit, omdat je leven wordt bepaald door wie je denkt te zijn.

Als je zegt: IK ben bang, of IK ben ziek, laat dat wat je zegt zien welke identiteit je kiest. Hier zit je dus aan kant van Lichaam en Negatieve, ben je dus gaan geloven dat dit je identiteit is. Maar je ware identiteit is Geest en Positief. Dus kies bij angst of ziekte op die andere kant te focussen, zodat je weer naar je Ware Zelf kan gaan leven in plaats van de aangenomen identiteit van een angstig en ziek mensje, want dat bén je niet. Zeg dat ook tegen jezelf, ik ben dat helemaal niet. Zorg dat je de aangenomen identiteit loslaat, anders gaat kijken naar jezelf, je Ware Zelf ontdekt. Als je op de eerstgenoemde woorden focust, ga je die steeds meer in je leven ervaren, dan word je wie je werkelijk bent.

Ik kwam dit stukje tegen in het boek Way of mastery; Pathway of Enlightenment (Weg van meesterschap. Pad van Verlichting). Met Pasen volgende week wilde ik jullie dit niet onthouden. Ik heb de vertaling van de Engelse tekst toegevoegd.

Each sane moment that you’ve experienced, each moment of unlimitedless, each moment of genuine intimicy, each moment of grace-filled joy that you’ve ever known, in whatever form it seams to appear or be bottled before you, has come because you’ve allowed your mind to slip into the Sea of Peace.

And you’ve merely abided, empty, wanting nothing, seeking nothing, merely the presence of what you are. And when that quality becomes cultivated so that it permeates your consciousness with each breath and with each moment, you will know that Christ has, indeed, arisen this day. And you’ll celebrate Easter with each breath.

Elk geestelijk gezond moment dat je hebt meegemaakt, elk moment van oneindigheid, elk moment van oprechte intimiteit, elk moment van genadevolle vreugde dat je ooit hebt gekend, in welke vorm het ook lijkt te verschijnen of voor je te worden gebracht, is gekomen om je geest hebt laten wegglijden in de Zee van Vrede.

En je hebt het gewoon zo laten zijn, leeg, zonder iets te willen, op zoek naar niets, alleen de aanwezigheid van wat je bent. En wanneer die eigenschap zo wordt ontwikkeld dat het je bewustzijn doordringt met elke ademhaling en in elk moment, zul je weten dat Christus inderdaad deze dag is opgestaan. En je viert Pasen met elke ademhaling.

We hebben heel lang maatschappelijke denkwijzen en systemen gehad, waarvan men beweerde dat die ons welvaart en daarmee geluk zouden brengen voor iedereen. Inmiddels komen we erachter dat die ons niet brengen wat we hoopten, maar het is lastig om uit de oude denkwijzen te komen. We zijn geneigd de systemen de schuld te geven van alle problemen en niet de manier van denken daarachter, een denken dat vooral op het ego is gebaseerd. Dus als we echt iets willen veranderen, dienen we dat ego los te laten en dat valt voor de meeste mensen niet mee, vaak herkennen we het ego niet eens meer omdat we gewend zijn vanuit het ego te redeneren en te leven.

Het ego is uiterlijk gericht, wil winnen ten koste van anderen. Al wil het ego de verliezers vaak wel een klein beetje helpen om zichzelf niet als puur egoïstisch te zien. Daarom worden de ware intenties vaak verborgen en wordt er slechts tijdelijke hulp geboden. Maar de verliezers willen ook winnen en zoeken systemen die hen helpen, die de winst verdelen, de winnaars moeten wat afstaan aan de verliezers. Geld wordt gezien als manier om geluk te vinden. 

Oude systemen als globalisme, nationalisme, kapitalisme, houden zich bezig met 'hoe en wie kunnen we rijk worden in de wereld'. Socialisme, communisme en democratie meer met 'hoe verdelen we de gemaakte winsten'.  Ze houden het egoïsche denksysteem vaak onbedoeld in stand. Het ego kan geen systeem bedenken dat zowel liefdevol is voor ieder mens en tegelijkertijd ieder mens vrijheid biedt.

·         Bij globalisme besteden rijke landen productie uit aan goedkope landen om daar zelf voordeel van te hebben. Die rijke landen zeggen graag die armere landen te helpen. Zodra er een crisis komt is er een probleem voor de rijke landen, die hebben opeens niets meer. De arme landen worden de rijke landen, dan keert het om.

·         Nationalisme probeert zelfvoorzienend te zijn, wat op zich geen probleem is, maar men probeert het eigen land te bevoordelen en andere landen te benadelen. Door alle strijd is dan is het ene land rijk, dan het andere land.

·         Kapitalisme draait allemaal om winst en verlies, dus is per definitie een systeem van winnen of verliezen. Doe je het een tijdje goed, win je, zo niet dan verlies je.

·         Socialisme houdt vaak één van die drie bovengenoemde systemen in stand, maar probeert de winst van de winnaars deels aan de verliezers te geven. Maar het blijft nog steeds om winnen en verliezen gaan. En met het verdelen gaat ook nogal eens wat mis, krijgt de ene meer dan de ander.

·         Communisme kiest ook één van bovenstaande systemen, maar alle winsten gaan naar de overheid, die vervolgens bepaalt wie wat mag doen en hoeveel iemand mag hebben. Hier is de overheid meestal de winnaar en de sommige delen van de bevolking winnaar en anderen niet.

·         Democratie onderkent het probleem van winnaars en verliezers. Men probeert gezamenlijk te bepalen of men voor globalisme, nationalisme of kapitalisme kiest en of men qua herverdeling een socialistisch of communistisch model hanteert en wat dan precies een eerlijke verdeling is. Maar ook hier zijn sommige groepen de winnaars en anderen de verliezers, vooral mensen die het systeem goed hanteren winnen van anderen.

Dus het probleem is ons ego-idee van winnen en verliezen. Dat kan alleen maar bestaan als je de ene mens meer waarde en keuzevrijheid toekent dan een ander mens en een systeem handhaaft dat die verschillen in stand houdt. Dus een beter systeem verzinnen is pas mogelijk als we ons volledig doordrongen weten van de waarde en de vrijheid van ieder mens.

Als mens stemmen we onszelf altijd af op een bepaald kanaal. Er zijn twee grote kanalen, Liefde en Angst. Beide kanalen brengen uitzendingen gebaseerd op twee overtuigingenstelsels, met de bijbehorende gedachten, gevoelens, gedragingen. Daar laat je je door beïnvloeden. Het zijn jouw overtuigingen, die je tot uitdrukking brengt in je leven.  

Ons Hogere Zelf stemt af op het kanaal van Liefde en die liefde is altijd onvoorwaardelijk, kent daarom geen angsten en oordelen. Ons Lagere Zelf stemt vaak af op het kanaal van Angst en Oordeel, creëert Voorwaarden; liefde is hier altijd voorwaardelijk. Daardoor belemmeren we zelf Liefde in ons leven, al maken we onszelf wijs dat we via voorwaarden stellen liefde kunnen vinden en dat angsten en oordelen normaal zijn.

Als je merkt dat je veel in Angst en Oordeel leeft, steeds Voorwaarden stelt aan alles, besef dan naar welk kanaal je luistert, welk overtuigingenstelsel je toelaat in je geest. Neem jezelf die angstgedachten en oordelende gedachten en voorwaarden niet kwalijk, maar besef dat je geleerd hebt naar de verkeerde zender te luisteren. Probeer eens te luisteren naar een ander kanaal.

Het kanaal van Liefde is eigenlijk een eeuwig doorstromende energie van onvoorwaardelijke liefde tussen het allerhoogste en ons ware zelf. Zodra we angsten en oordelen koesteren, allerlei voorwaarden gaan stellen, blokkeren we dat kanaal van Liefde, gaan naar een ander kanaal luisteren. We denken dat de wereld niet aan onze voorwaarden voldoet, dat we daarom geen liefde ervaren, terwijl het in werkelijkheid onze eigen voorwaarden zijn die liefde beperken.

Dat komt omdat we projecteren, het lijkt alsof anderen voorwaarden aan ons stellen, maar we zien eigenlijk alleen onze eigen voorwaarden, onze eigen angsten en oordelen weerspiegeld. Als een ander voorwaarden aan jou stelt, je angst en oordeel ervaart in relaties, kan je ervan uitgaan dat jij diezelfde voorwaarden zowel aan jezelf als aan anderen stelt. Het zit allemaal in jezelf, nooit buiten jezelf. Jij bent het die het allemaal teweegbrengt, die je kanaal volledig openzet voor Liefde, of dit tegenhoudt en kiest voor het kanaal van Angst.

Een van de lastigste dilemma’s is te bepalen wat jij of anderen werkelijk nodig hebben. Het ego in ons denkt nooit genoeg te hebben. Zelfs al geef je iemand een miljoen, dan is het voor het ego niet genoeg. Zelfs al geven 100 mensen je aandacht, dan is het voor het ego niet genoeg. Het ego in ons probeert een innerlijke leegte te vullen met iets buiten zichzelf en dat zal dus nooit lukken. Het ego zegt van alles nodig te hebben, maar heeft het meeste niet echt nodig.

Het ego geeft onvrede en boosheid, brengt gevoelens van slachtofferschap voort, want het ego wil vanuit gemis altijd meer ontvangen dan geven. Alle werkelijke tekorten in de wereld ontstaan, omdat ego’s meer willen hebben dan de rest van de mensen, omdat ze nooit genoeg denken te hebben. Als je het egodenken loslaat, meer vanuit liefde gaat leven, verdwijnt dat voortdurende gevoel van leegte, gemis en tekort in jezelf. 

Vanuit liefde kan je ook beter het verschil zien tussen wat andere mensen werkelijk nodig hebben en wat ze vanuit het ego zeggen nodig te hebben. Je vraagt alleen hulp als je werkelijk hulp nodig hebt. Je geeft alleen hulp als mensen werkelijk hulp nodig hebben.  Je gaat niet meer in op de hulproep van het ego dat eeuwig en altijd te kort zal hebben, hoeveel hulp je ook geeft of krijgt. Je gaat uit van liefde, van werkelijke behoeften.

Liefde wil delen, maar liefde is daar wel wijs in. Geef niet weg als je zelf een werkelijk tekort hebt. Probeer evenmin meer te ontvangen dan je werkelijk nodig hebt. Maak verschil tussen wat je werkelijk nodig hebt en wat het ego nodig denkt te hebben.

Als we bang zijn zoeken we meestal gelijk een schuldige. Die schuldige vallen we dan aan, om zo onze angst te verminderen. Of we verdedigen ons tegen die persoon, houden hem buiten de deur, om zo onze angst te verminderen. Dit zijn onze stressreacties, vechten of vluchten, aanvallen en verdedigen. We gaan de strijd aan met een ander, niet vanuit angst, maar om wat er tussenin zit, een schuldverklaring. We bestrijden die schuldige om onze angsten te dempen, maar in werkelijkheid wordt onze angst door die strijd alleen maar groter.

Als we niet bang zijn, maken we elkaar minder schuldig, zijn er ook niet zoveel stressreacties. Maar o wee als we weer bang worden, dan wordt er meteen weer een schuldige gezocht en gaan we de strijd aan. Denk aan de coronaperiode. We waren bang, zochten schuldigen en die schuldigen vielen we aan, of we sloten hen buiten ter verdediging. Toen de angst voor corona afnam, stopte het schuldigen zoeken en de onderlinge strijd, konden we weer vrediger met elkaar leven. Dat lukt TOTDAT er opnieuw angst ontstaat en het hele proces vanuit schuldigen zoeken opnieuw begint.

Hetzelfde gebeurt bij oorlogen, angst leidt tot schuldigen zoeken en tot aanval en verdediging. Na de oorlog neemt angst weer af, kunnen we weer in vrede leven. TOTDAT we opnieuw bang worden en het hele proces van schuldigen zoeken opnieuw begint. Angst is niet zozeer de boosdoener, maar het schuldig maken. We hebben niet geleerd onze angsten onder ogen te komen zonder het zoeken van schuldigen daarvoor.

We zullen misschien nooit in een volkomen veilige wereld leven, dus er zal altijd wel iets zijn om bang voor te worden. Maar we kunnen wel leren die tussenstap van schuldverklaringen weg te laten. Dan hoeven we minder te vechten en vluchten, zullen minder in de aanval of verdediging gaan. Dan verdwijnen de heftige stressreacties, die eigenlijk alleen de angst versterken in plaats van verhelpen. Dus leer bij angst je eigen oordelen, je schuldverklaringen, los te laten als je meer vrede wil vinden in de wereld.

Het egodenken gaat altijd uit van tekort. Zelfs al krijg je een miljoen euro, dan vindt het ego dat nog niet genoeg. Zelfs al heb je een partner die aan al je eisen voldoet, dan is dat voor het ego nog niet genoeg. Zelfs al heb je alles wat je ooit wenste, dan is het voor het ego nooit genoeg.

Het ego probeert een innerlijke leegte op te vullen via de buitenwereld. Dat is onmogelijk, maar het ego blijft hiernaar streven en is daarom eeuwig ongelukkig, voelt zich eeuwig onvervuld. Het ego verzint altijd weer nieuwe dingen om de vermeende innerlijke leegte te compenseren.

Het ego bepaalt eigenlijk altijd wat hij bedénkt dat jij nodig hebt. Dat is uiteindelijk alles wat de wereld iemand kan geven, het zal nooit genoeg zijn. Het ego neemt alleen en uiteindelijk vernietigt hij alles, omdat hij álles nodig denkt te hebben. Iedereen moet doen wat het ego wil, alles in de wereld moet het zijne worden.

Het ego sluit hooguit een tijdelijke deal met anderen. Als jij mij wat ik denk te missen geeft, dan geef ik jou wat jij denkt te missen. Veel romantische relaties zijn op dit soort dealtjes gebaseerd, geef en ontvang wat de ander nodig denkt te hebben, een ruil. Veel zakelijke relaties ook, jij geeft mij jouw arbeid, dan geef ik jou geld. Maar het is nooit genoeg liefde, genoeg arbeid of genoeg geld voor het ego. Het ego zal altijd weer een tekort ervaren, dus boos gaan doen.

Het ego is kortom extern gericht, omdat hij geen innerlijke vervulling kan voelen. Maar innerlijk is vervulling altijd te ervaren, mits je je innerlijk richt. Je mist innerlijk nooit dat wat je werkelijk nodig hebt, je mist meestal alleen wat je hebt bedacht dat je nodig hebt. Het wonderbaarlijke is, dat als jij je innerlijk altijd vervuld weet, gebeuren er letterlijk wonderen, dan vind je alles in je leven dat je werkelijk nodig hebt. Dus niet wat je ego bedénkt dat je nodig hebt, maar wat je wérkelijk nodig hebt.

Alleen is het ego meestal zo bang voor tekort, dat hij jou niet toelaat je innerlijk te richten, waardoor je ook continu dat gemis blijft ervaren en compenseren. Dus laat het extern gerichte ego los, laat het vertrouwen in je innerlijke zelf groeien in het besef dat je dan altijd ontvangt wat je wérkelijk nodig hebt en aan anderen kan geven wat ze wérkelijk nodig hebben. Al zal het ego je zeker de eerste tijd blijven wijsmaken dat dit onmogelijk is.

We gebruiken als mens allemaal onze geest, daarmee zijn we allemaal gelijk. Het maakt geen klap uit hoe je jouw geest gebruikt, als jij er maar blij van wordt en jij je plezier kan delen met andere mensen.

Het ego maakt mensen ongelukkig door het specifieke gebruik van onze geest voortdurend te willen vergelijken met hoe anderen dat doen. Of het nu gaat om politiek, religie, kunst, uiterlijkheden, sport, kennis, macht, geld.

Het ego wil beter dan anderen worden in wat hij doet. Het ego wil ook exclusief zijn; het feit dat hij iets doet en anderen niet, maakt hem beter dan anderen. Het ego verleent identiteit aan specifiek gebruik van de geest, niet meer aan het feit dat hij net als iedereen een geestelijk en creatief wezen is. Het ego verzint daarom termen als expert, guru, topper, professor, alles om maar beter te lijken dan andere mensen.

In wezen zorgt het ego dat niemand meer echt geniet van wat hij met zijn geest doet. Er is altijd weer iemand die zogenaamd beter is dan jij. Er komt dan altijd weer dat idee van goedkeuring en afkeuring om de hoe kijken, oordeel.

We zijn allemaal geestelijke wezens die gewoon onze geest creatief willen gebruiken, expressie willen geven aan onze aard. Elke expressie is waardevol. Maar zodra je oordeelt over je eigen of andermans expressie, veroorzaak je geestelijke pijn, omdat je aan je eigen of andermans werkelijke waarde gaat twijfelen.

Je gebruikt het spirituele journal vooral om over jezelf en je leven na te denken. Je probeert de verbinding met jouw innerlijk te versterken en dit te vertalen in hoe je dagelijks wilt leven naar die inzichten. Dus kortweg, hoe je een spiritueler leven opbouwt. Hieronder wat tips.

DOELEN. Beschrijf voorin je journal wat je innerlijke, spirituele doelen zijn en wat dit in je leven zou betekenen qua ervaring of energie. Voorbeelden: Ik wil meer innerlijke rust ervaren en ontdekken welke overtuigingen me daarvan afhouden. Ik wil meer creatieve expressie in mijn leven omdat ik me dan gelukkiger voel. Ik wil vergevensgezinder worden naar mezelf en anderen toe om meer vrede te ervaren. Ik wil mijn spirituele band met het allerhoogste of met de natuur versterken.

KORT MAANDOVERZICHT. Je maakt een maandkalender waarin je noteert wat voor jou die dag belangrijk was, wat er gebeurde, wat je opviel, prettig of onprettig, hoe jij je voelde. Reserveer een paar regeltjes per dag, houd het kort. Bijvoorbeeld. Schilderles. Boek X inspirerend. Fijn gesprek met X. Huis veranderd en gelukkiger. Autopech. Ruzie met X.

INZICHTEN VAN DEZE MAAND. Achter dit overzicht noteer je de hele maand door spirituele inzichten die je hebt, klein en groot. De mooie inzichten, maar ook dingen waar je mee worstelt en nieuw inzicht over zoekt, meer liefde, meer rust, meer wijsheid. Twee handige kopjes zijn: 1. BLIJ/FLOW en 2. STRESS/AFLEIDING. Je kan hier je eigen gedachten en ervaringen noteren, maar ook inzichten die je leest/hoort die je aanspreken.

Je beschrijft bij 1. waar je blij van wordt of blij mee bent, of waar je in de flow raakte, met daarbij het spirituele inzicht hierover. Bijvoorbeeld: ik ben zo blij omdat ik met X volledig open kan communiceren, liefde is openheid, ik wil me voor meer mensen openstellen. Bijvoorbeeld: ik raak in de flow als ik tuinier, tuinieren brengt mijn geest tot rust en dan ben ik helemaal in het hier en nu. Ik wil daarom meer tijd aan tuinieren besteden.

Bij 2. beschrijf je afleidingen en stress en onderzoek dit nader. Bijvoorbeeld ik kijk te veel naar het nieuws, raak overvoerd en kom niet aan leuke dingen toe. Inzicht: ik word door angst voor crisis gegrepen en blijf onnodig lang kijken. Inzicht: ik kan angst aanpakken door overtuigingen te veranderen en/of praktische stappen te nemen. Een betere overtuiging zou zijn: ik vertrouw erop intuïtief te weten wat te doen als er een crisis zou komen, wat niet eens zeker is, dus hoef niet onnodig bang zitten te zijn. Praktisch: ik lees voortaan alleen de koppen in de krant om stress te verminderen. Of praktisch: ik zorg voor wat voorraden in huis om me minder bang te voelen.

Aan het eind van de maand maak je een volgend maandoverzicht en begin je daarachter opnieuw met je inzichten. Juist omdat je zo bewust ermee bezig bent elke dag, zal je merken dat je steeds spiritueler gaat leven. Het gaat dan ook voor je gevoel bijna als vanzelf, omdat je bewust over je leven nadenkt en schrijft op het moment dat het zich voordoet. 
Check zo af en toe eens jouw doelen, want vaak boek je vooruitgang, zonder het bewust te zijn.

Het ego is een op angst en oordeel gebaseerd overtuigingenstelsel waar je al of niet in kan geloven. Als je erin gelooft, ga je je ermee identificeren. Dan beweer je bijvoorbeeld: “ik ben machteloos”. In werkelijkheid heb je de ego-overtuiging over machteloosheid tot de jouwe gemaakt. Je ware zelf heeft daarmee iets over zichzelf verzonnen, is gaan denken dat hij het ego is.

Jij bent nooit het ego, je kan alleen maar denken dat jij dat ego bent door identificatie ermee. Het helpt je gelukkiger te worden, als je deze scheiding aanbrengt tussen jouzelf en het ego, dus beseft wie je werkelijk bent en wie je volgens het ego bent. Herinner je dat je ware zelf niet machteloos is, zoals in dit voorbeeld, dat het slechts het ego is dat je wijsmaakt dat je machteloos bent. En zo zijn er duizenden voorbeelden te verzinnen.

Het ego pakt altijd negatief voor jou uit. Juist omdat het ego allemaal angsten en oordelen bevat als overtuigingen en daarom voorwaarden gaat stellen. We stellen via ego identificatie zelfs aan liefde allerlei voorwaarden, over uiterlijk, over interesses, maakt niet uit wat. Zo beweert het ego dat je de ideale liefde kan vinden, maar houdt liefde eigenlijk buiten de deur. Je zoekt en kan nooit vinden. Alles moet aan voorwaarden voldoen bij het ego, werkelijk alles.

We kunnen als mens nooit gelukkig worden als we ons met diens ideeën identificeren. Voor het ego is er alleen maar geluk te vinden door strijd, strijd met jezelf, strijd met anderen, strijd met de wereld, om een niet bestaand ideaal te bereiken. Het ego verzint steeds opnieuw idealen waaraan wij of anderen proberen te voldoen of die we proberen te bereiken, om uiteindelijk toch teleurgesteld te raken. Want aan de eisen van het ego zal niemand ooit voldoen.

Het ego baseert zich altijd op vermeende tekorten en gebreken. Dus koppel je ware zelf los van dit ego. Leef in het hier en nu, het heden, waarin je al die angsten en oordelen en voorwaarden loslaat. Want het ego legt eigenlijk een deken van beperkingen op in je geest, die je gewoon af kan werpen, als je beseft dat jij niet bent wat het ego beweert dat je bent.

In dit stukje gebruik ik het woord God, wat voor sommige mensen misschien negatieve associaties oproept. Probeer die tijdens het lezen aan de kant te zetten. Vervang het in gedachten desnoods door een woord dat minder weerstand oproept, zoals Hoogste bewustzijn, de Bron of Licht of Universum. Het gaat om de inhoud, niet om de naam.

Creatie is het omzetten van denkbeelden in vormen. We zijn als mens een denkbeeld van een geestelijk wezen dat we God plegen te noemen, een denkbeeld dat vorm kreeg. We hebben als mens diezelfde creatieve vermogens meegekregen, we zetten ook onze denkbeelden om in vormen.

Het probleem is, waar God altijd bewust en liefdevol creëert, creëren wij als mens meestal onbewust en zeker niet altijd even liefdevol. We maken denkfouten die zich in onprettige fysieke vormen vertalen. Die zijn allemaal te vermijden als we leren bewust en liefdevol te denken en te creëren.

God is liefdevol dus straft nooit, maar laat ons zien waar we niet zo liefdevol en niet zo bewust denken en leven. Angst voor God is daarom niet nodig. We kunnen naar zijn advies luisteren als we fouten maken en zo leren hoe het anders kan.

We ontkennen het bestaan van God vaak uit angst dat hij ons zal straffen en onze creatieve vermogens zal beperken. God straft nooit, juist omdat hij liefdevol is, zelfs als we fouten maken. We straffen alleen voortdurend onszelf. God neemt ons  evenmin onze creatieve vermogens af, helpt ons alleen die beter te gebruiken. Zelfs in sommige religies wordt dit angstige Godsbeeld gecreëerd, wat een triest denkbeeld is dat ook weer vorm krijgt.

Probeer daarom God niet te zien vanuit beperkende denkbeelden, maar als een geestelijk wezen dat altijd liefdevol creëert en je kan helpen dit ook te doen, zodat je gelukkiger kan leven. Dit kan bijvoorbeeld via intuïtie, meditatie, gebed, inspiratie of lezen van spirituele geschriften.

Ik ben me bewust dat jullie niet gewend zijn dat ik het woord God gebruik. Als dit woord weerstand oproept in je, probeer dan eens te kijken welke angstige gedachten je hierbij koestert. Ben je bang voor straf, ben je bang dat je wordt beperkt? Ben je boos om wat mensen deden in naam van God vanuit een verkeerd idee over God? Dan zijn dit de angstige gedachten die je los mag laten, mag vervangen door liefdevoller gedachten.

Als mens ervaren we vaak een hoger en een lager zelf in ons, die soms allebei iets anders lijken te willen.

Je hogere zelf is altijd verbonden met het alomvattende bewustzijn en weet wat goed voor je is, dus wat goed is voor je lagere 'aardse, dagelijkse' zelf. We noemen luisteren naar dat hogere zelf meestal intuïtie of inspiratie. Dat hogere zelf doet niet alleen wat goed is voor jou, maar voor iedereen, vanuit het besef van verbondenheid met alles wat bestaat.

Je lagere zelf kan naar dat hogere zelf luisteren, maar ook zeggen ik doe het allemaal zelf wel. Dan sluit het zich af van de inspiratie en intuïtie en luistert naar het ego. Het ego denkt afgescheiden te zijn van het hogere zelf en daarmee ook van het alomvattende bewustzijn, dus is altijd bang en in gevecht met de hele wereld. Als je je met die manier van denken identificeert, dan ‘word je’ dat ego, leef je naar diens ‘inspiratie’, leef je in angst en oordeel en strijd. Het ego is een vals zelfbeeld.

De keuze is, luister je naar je hogere zelf, naar het Zelf dat wat je waarlijk bent, verbonden met het hoogste en met alles en iedereen? Of luister je liever naar je ego dat zich afgescheiden ziet van het hoogste en van alles en iedereen?

Als je je verbindt met je hogere zelf, verbind je je ook met het alomvattende zelf, dus wordt daar geleidelijk meer één mee. Het gevoel van afscheiding in je leven verdwijnt dan.

Als mens zoeken we van alles buiten onszelf, liefde, vrijheid, vrede, veiligheid, wijsheid, kennis. We zijn compleet vergeten dat die zich allemaal in onszelf bevinden. Het gevolg is dat we voortdurend het idee hebben dat het ons aan dat alles ontbreekt en we dat gemis moeten compenseren. Wijzelf en andere mensen en de hele buitenwereld moet vermeend gemis compenseren. Vandaar alle gedoe in de wereld.

We keren het proces van creativiteit om. Alles wat we in het leven willen, bestaat en ontstaat vanuit ons innerlijk, dus niet andersom. Als je innerlijk liefde ervaart, zal de uiterlijke wereld dat eenvoudigweg weerspiegelen. Als je innerlijk gemis ervaart, zal de buitenwereld gemis eenvoudigweg weerspiegelen.

Als je alles wat je zoekt eerst in jezelf vindt, ervaar je dat ook dagelijks en komt dat alles je ook vanuit de buitenwereld tegemoet.  Dat komt omdat je als je innerlijk liefde en wijsheid en vrijheid kent, je mensen niet meer uit gemis benadert, maar makkelijk liefde, wijsheid en vrijheid deelt en ervaart.  De wereld is namelijk een reflectie en gelijken trekken elkaar aan en zo niet, heb je er innerlijk ook geen last van.

Het zorgt dat je veel rustiger en intuïtiever leeft. Je reageert anders op eventuele problemen in je leven en op mensen die je vanuit gemis proberen te benaderen  met eisen. Je hebt dan namelijk een innerlijke toegang tot alles wat je nodig hebt in welke situatie dan ook. Je ‘weet’ door de innerlijke verbinding wat je kan doen, boort je innerlijke kracht aan. Je bent ook niet meer voortdurend naar uiterlijke zaken aan het streven om je innerlijke gemis te compenseren.

We geloven vaak dat deze innerlijk gebaseerde manier van leven gevaarlijk kan zijn, omdat anderen ons zullen aanvallen of we tekorten zullen ervaren. Dit idee is gebaseerd op het idee dat er geen innerlijke veiligheid of voldoening is en daarom ook geen uiterlijke. Als je contact hebt met je innerlijk, heb je ook contact met alles wat je nodig hebt om veilig te blijven. Je gaat niet paniekerig reageren op wat er in de wereld gebeurt, maar volgt weloverwogen je intuïtie. Je vindt dan intuïtief de beste weg.

Het is eigenlijk een totale ommekeer in denken. Zoek niets buiten je, want alles wat je zoekt zit al in je.

We worden in de maatschappij wijsgemaakt dat als je van anderen wint je een winnaar bent. Maar winnen van de een is altijd het verliezen van de ander. Alleen de winnaar wordt beloond. Extern beloond met snoep, geld, aandacht. De zogenaamde verliezers, de meeste mensen dus, moeten het zonder beloning doen, of extreem hun best doen om ook eens te winnen. Dat laatste is voor de meesten eenvoudigweg niet weggelegd.

De externe beloning wordt zo belangrijker dan de innerlijke beloning van je inspanning. Als twee kinderen een wedstrijd doen, allebei hun best doen en maar ééntje een beloning krijgt, demotiveer je de verliezers.  Het risico is maatschappelijk gezien, dat verliezers of extreem gaan streven, of het helemaal gaan opgeven. Maar dat geldt ook voor mensen die een tijdje winnen. Externe motivatie neemt de plaats in van interne motivatie, werkt niet motiverend zoals wordt beweerd, maar vooral demotiverend. Dat is het verlies voor de gehele maatschappij.

Wat nog erger is, de zogenaamde verliezers worden aangevallen met ideetjes dat ze niet genoeg hun best zouden hebben gedaan. Het winnaarsideaal, als je maar je best zou doen, zou je wel meer verdienen. Kijk eens naar meneer of mevrouw X, die is beter dan jij, heeft gewonnen 'dus' meer inzet dan jij. Totale onzin, maar dat is wel wat de maatschappij met haar concurrentie-idealen je wijsmaakt.

Zolang die externe beloningen nog bestaan, probeer dan altijd iedereen te belonen, want ieder mens doet zijn best en ieder mens is waardevol, we hebben ieder mens nodig. Plus probeer eens uit te gaan van interne motivatie. Als je intern gemotiveerd bent, houd je het vol, raak je nooit gedemotiveerd. Noem je eigen en andermans interne beloningen, zelfs als er geen externe beloningen zijn. Zo blijven je kwaliteiten zich ontwikkelen en zijn zo bijdragen aan de hele wereld, ook aan degenen die menen verliezers te zijn in deze wereld van concurrentie.

Elk mens kan te maken krijgen met spirituele beïnvloeding, vaak entiteiten of demonen genoemd. Dit is een onderwerp waarvoor de meeste mensen terugdeinzen. Dat mag niet bestaan, dat moet wel fantasie zijn.  De mensen die dit meemaken moeten wel gek zijn. In wezen is dit een vorm van ontkenning, die kan zorgen dat het probleem kan voortwoekeren, niet wordt aangepakt of verkeerd wordt aangepakt. Entiteiten kunnen meerdere vormen aannemen, soms alleen lastig zijn, maar soms zelfs gevaarlijk, dan noemt men ze eerder demonen.

Sommige overledenen hechten zich als entiteit aan je omdat ze zo enigszins ervaren dat ze nog aards leven, die kunnen daardoor ook niet naar het licht toe. Dat kan soms heel verdrietig zijn, bijvoorbeeld een kindje dat is overleden en zich nog steeds aan de moeder hecht, maar de moeder hecht ook aan het overleden kindje. Hiermee wordt het verwerkingsproces voor beiden belemmerd. Het kost de moeder dan ongemerkt veel energie. Deze entiteiten hebben je liefde nodig om naar het licht terug te keren en de moeder heeft het afscheid nodig. Hier is het innerlijke ‘haakje’ waarschijnlijk verdriet geweest, zowel moeder als kind hebben zich verbonden via het verdriet.

Er zijn ook kwaadaardige types die jouw geest willen overnemen en invloed op jou en op je omgeving willen uitoefenen, meestal worden deze demonen genoemd. Dat kan soms zo erg zijn, dat degenen die er last van hebben zelf ook kwaadaardig gaan denken, voelen en handelen, of heel wispelturig worden, dan weer op zichzelf lijken, dan weer op de entiteit. Die kwaadaardige types zullen zich uit alle macht verzetten als je wilt dat ze naar het licht terugkeren en je ze wegstuurt. Sterker nog, ze verkeren liever in duisternis, waardoor rigoureus wegsturen beter is. Dat zijn de types die vaak in horrorfilms worden uitgebeeld. En na het wegsturen, dien je zelf te kijken wat het haakje was, wat in jou trok het aan, je angst, je woede, je schuld, je nieuwsgierigheid naar het duister, wat dan ook.

Vaal hebben mensen niet in de gaten dat ze beïnvloed worden door entiteiten. Als mensen negativiteit ervaren door een entiteit, worden ze in eerste instantie bang voor zichzelf of boos op zichzelf. Ze weten niet dat er iets anders aan de hand kan zijn, dat er iets is toegevoegd aan hun mogelijk al eerder bestaande angsten of boosheid. Want er is meestal een haakje, iets wat zorgt dat ze toegang krijgen. Hoewel een entiteit overeenkomst met jouw negatieve emoties kan tonen, dien je ook die entiteit onder ogen te komen.

We zijn meestal bang voor iets wat verborgen is. Wat verborgen is lijkt gruwelijk. Maar als je angst en de entiteiten onder ogen kan zien, het duister letterlijk in het licht stelt en het licht laat overwinnen, verdwijnt het. Mensen voelen soms dat er ‘iets naars aanwezig is’ maar durven er niet naar te kijken. Ze verzinnen omwegen om aan de invloed te ontkomen, zullen zo’n entiteit liefst niet confronteren, waardoor deze op de gekste momenten naar voren kan treden. Weer anderen hebben misschien een duister stukje in zich zitten, dat er bewust of onbewust aan meewerkt. Zo versterken ze via dat haakje die invloed van het entiteiten in zichzelf. Demonische entiteiten zullen zelfs je pogingen dat innerlijke haakje in je leven te veranderen tegenwerken, dus het niet leuk vinden als je van je verslaving af probeert te komen bijvoorbeeld, want dat verzwakt hen weer. 

Entiteiten kunnen alleen in het duister blijven bestaan als er angst, schuld, woede of verslavingen zijn, of je misschien nare dingen leuk vindt zoals geweld, allemaal dingen die jij liever niet onderzoekt. Meestal zijn het dingen waar je niet gauw met anderen over zou durven spreken, waardoor het verborgen dus duister blijft. Duisternis kan je alleen in het licht brengen als je ernaar durft te kijken. De meeste mensen durven dat niet, juist omdat die duisternis hen bang maakt. We geloven vaak dat er iets vreselijks aanwezig kan zijn, dat ons zal vernietigen, waardoor we overweldigd zullen worden, waardoor we helemaal gek zullen worden. Wat in wezen betekent dat je niet gelooft in de enorme kracht van licht of liefde die duisternis altijd helemaal kan overwinnen. Dat zal niet altijd makkelijk gaan, het duister wil niet naar het licht en zal zich hevig verzetten. Maar houd vol, blijf hulp vragen aan degene die je hierbij helpt.

Dus eigenlijk dien je altijd naar je duistere kant en naar die eventuele entiteiten te kijken. Probleem is, als je dit kijken weer met angst doet, zullen die nare gevoelens blijven en blijven die entiteiten eerder hangen dan dat ze weggaan. Vraag daarom altijd hulp van iets of iemand die voor jou sterker is dan het duister. Bijvoorbeeld God, Jezus, Engelen, Boeddha, iets van het Licht waar jij volledig op vertrouwt, die jij sterker acht dat het duisteren. Door jezelf met die lichte kracht te verbinden, kan je samen het duistere aan. Dan kun je of de entiteit liefdevol naar het licht brengen of kan je samen een demonische entiteit verwijderen door de kracht van het licht.

We zijn gewend mensen niet te helpen maar te redden. Redden betekent dat je alles over gaat nemen voor mensen. Je verwacht dan dankbaarheid, maar omdat ze hun onafhankelijkheid verliezen zullen ze juist boos worden op je. Enerzijds willen ze dat je doorgaat met redden, anderzijds neemt de frustratie innerlijk toe.

Dat zie je met rijke ouders die alles voor hun kinderen willen regelen. Ze krijgen geld, via vader krijgen ze een leuke baan, ze mogen alles doen wat ze willen, op vakanties, dure spullen kopen. Maar het betekent dat die kinderen geen zelfstandig leven kunnen leven. Die kinderen worden dan boos op hun ouders, doen lelijk omdat ze niet voor vol worden aangezien. Er ontstaat een haat-liefde verhouding. De kinderen hebben hun ouders voor alles nodig, maar ze haten ook de afhankelijkheid die het geeft. En die ouders voelen dat als ondankbaarheid en worden boos. 

Dat zie je in groter verband met vluchtelingen. Mensen worden soms voortdurend geholpen, kunnen dingen niet meer  zelfstandig regelen, dus verliezen hun onafhankelijkheid, ze zijn niet meer zelfstandig. Als dat lang duurt, worden veel van die mensen boos op de mensen die hen helpen, maar willen tegelijkertijd die hulp ook niet kwijt, dus ook hier een haat-liefdeverhouding. Mensen vinden die boze vluchtelingen dan ondankbaar en worden weer boos op hen.  Misschien is het handiger die hulp te bieden in eigen land als dat mogelijk is, hulp die hen niet afhankelijk maakt van hulp.

De oplossing is hulp geven zonder mensen afhankelijk te maken. Leer mensen zoveel mogelijk zelf te doen, maar laat ze ook niet alleen staan. Je kan je kinderen en vluchtelingen prima een tijdje helpen om hun weg te vinden naar onafhankelijkheid, maar het is niet de bedoeling dat ze afhankelijk van jou worden. Denk aan een eerste geldsom om een bedrijf te starten, denk aan praktische hulp en advies, tot ze alles zelf kunnen. En laat het dan los. Want ieder mens wil zich innerlijk onafhankelijk voelen, ook als ze tijdelijk hulp nodig hebben. Als die hulp onnodig lang gehandhaafd blijft, redden wordt, raken de relaties verzuurd. Geef daarom tijdelijk hulp en alleen volledige hulp aan mensen die echt niets meer zelf kunnen.

In de wereld hebben we maar twee keuzes, wel liefdevol leven of niet liefdevol leven. Alle ellende in de wereld kan je in het kort benoemen als: niet voor liefdevol leven kiezen. Dat niet-liefdevolle kan veel vormen aannemen, van enigszins onaardig tot gruwelijk.

Als je innerlijk niet liefdevol kan zijn, zoek je meestal iets ter vervanging van dit gebrek aan liefde buiten jezelf, bijvoorbeeld geld, macht, kennis, roem, seks, bezit, geweld, oorlog. Dat gebrek aan liefde probeer je te compenseren ermee, wordt daar nooit gevonden, maar mensen blijven het daar eindeloos zoeken, op plekken waar die liefde niet is. Daarom zie je ook dat mensen die macht als vervanging van liefde kiezen, steeds meer macht proberen te verwerven. Het zal echter nooit genoeg zijn. Het leidt uiteindelijk altijd tot steeds meer vernietiging van je vermogen tot liefhebben en daarmee dus ook tot verlies van het contact met je ware aard als mens, je ziel en met andere mensen. Het wordt letterlijk steeds donkerder en duisterder in je leven.

In wezen leren Epstein en alle andere deelnemers, dat je innerlijk voor liefde dient te kiezen om je ware aard te bewaren, dat je jouw vermogen tot liefde dient te bewaren. Als je om wat voor reden ook een gemis aan liefde ervaart en neigt om dit te compenseren via allerlei wereldse zaken, weet dan dat het een doodlopende weg is. Je hoeft het wereldse niet af te zweren, maar weet wel dat het nooit zal vervangen waar het werkelijk om gaat.

Mocht je gehecht zijn geraakt aan een bepaalde vervanging, probeer dan daarvan los te koppelen en terug te keren naar een liefdevol leven, vanuit je innerlijk, dat hoeft uiterlijk niet groots hoeft te zijn. Liefde is overal, is eenvoudig innerlijk te ervaren en kan innerlijk groeien, als je liefde maar niet continu probeert aan alleen allerlei wereldse eisen te koppelen.

Het ego-denken ziet de mens als onvolmaakt, slecht, schuldig of zondig en vindt dat we correctie nodig hebben van onszelf of van anderen. We spreken onszelf en anderen dan bestraffend toe en proberen van alles uit om die ‘fouten’ te corrigeren. Als het ego-denken deze verbeteringen onvoldoende vindt, onze inzet onvoldoende vindt, voelen we ons opnieuw schuldig en spreken we onszelf of anderen opnieuw bestraffend toe. Ego-denken is ontkenning van liefde.

Dat schuld, straf en verbeterverhaaltje is letterlijk een aanval op wie we als mens werkelijk zijn. Vanuit ego-denken ben je nooit goed genoeg, doe je het ook nooit goed genoeg, niemand is ooit goed genoeg, We zijn continu streng tegen onszelf en anderen. Maar dat afkeuren en straffen en verbeteren wordt dan gezien als liefde. Liefde wordt verwrongen tot het afkeuren en verbeteren van onszelf en anderen, net zo lang dat we volgens die denkwijze genoeg hebben gedaan om liefde te verdienen. Het ego ziet schuld, straf en verbeteren als teken van liefde, maar dat is het niet. Ego-denken verbindt overal voorwaarden aan.

Omdat het in wezen aanvallend denken is, wordt het lichaam daarvoor misbruikt, maar onder het mom van het is goed voor ons. We zijn ongelooflijk streng voor onszelf en anderen, al zeggen we dat we goede bedoelingen hebben. Het moeilijkste om te zien is, dat we met die schuld en straf en het hardnekkig willen verbeteren, ons eigen lichaam ondermijnen en ziek maken. Je kan door die schuldverhalen te dik of mager worden, verslavingen ontwikkelen, chronische ziekten ontwikkelen of depressief worden. We worden dus ziek door onze eigen schuldverhalen en verbeterdriften, door die verborgen, vaak onopgemerkte afkeuring van het ego-denken. We hebben onszelf niet lief zoals we zijn, maar denken altijd tekort te schieten.

Als we dan eenmaal ziek zijn geworden, wordt opnieuw hetzelfde schuldverhaal gehanteerd, je schiet alweer tekort, maakt het ego-denken je wijs. Ons lichaam of onze geest is ziek en we gaan hard aan de slag om onszelf weer te verbeteren, weer gezond te worden. Vaak gebeurt dit met harde hand, met veel inzet en strijd, omdat het egoïsch denken niet alleen liefde maar ook gezondheid meent te moeten verdienen. Juist door dit valse idee, wordt het moeilijker te genezen. We denken onszelf te verbeteren, maar vallen onszelf onbewust voortdurend aan. Het lukt dan maar niet, wat logisch is, maar we spreken onszelf en anderen opnieuw bestraffend toe en gaan nog harder ons best doen.

Alle pijn en ziekte komt voort uit het valse idee van schuld en straf en verbeteren, uit zelfontkenning, gebrek aan liefde voor onszelf, waar we in zijn gaan geloven. We kunnen niet van onszelf houden, maken onszelf ziek, gaan de strijd aan met anderen die we ook met schuldverhaaltjes overstelpen, vaak onder het mom van hulp bieden. Het ego-denken is een manier van denken, die beweert liefde en gezondheid te kunnen brengen, maar slechts zal leiden tot pijn en ziekte.

Je kan zowel de mentale macht als de emotionele macht over jezelf weggeven aan anderen. Het gevolg is dat je emotioneel van streek raakt of mentaal verward raakt. We zeggen meestal dat de ander dit veroorzaakt, dat die ander ons triggert, dat de ander schuldig is, die ander een narcist of zelfs sociopaat is, maar je bent zelf degene die hebt besloten je macht weg te geven aan die ander. Dus de les is altijd, de macht over je eigen denken en je eigen emoties terugnemen.

Als je op internet rondkijkt, staat het vol met analyses van narcisten en andere nare typetjes die jou in hun macht willen krijgen, filmpje na filmpje. Je kan beter onderzoeken wat zorgt dat je jouw macht over jezelf afgeeft aan andere mensen. Jij hebt namelijk altijd zelf de macht over je denken en je eigen emoties, wat die ander ook zegt of doet. Alleen als je gelooft dat het niet zo is, verlies je de macht over jezelf en geef je die weg. Dan blijf je je slachtoffer voelen, zwak, misdeeld, verward, bang, boos, gestrest, dan blijf je alleen maar reageren op die ander. Die ander gaat jouw mentale en emotionele leven beheersen, dan ben je letterlijk jezelf niet meer.

Als iemand je triggert of als je met een narcist te maken hebt, onderzoek dan niet wat die ander allemaal doet, maar onderzoek liever waarom je jezelf laat beïnvloeden. Meestal heeft dit met iets uit je verleden te maken, een oud zelfbeeld of een oud patroon. Vaak reageren we op de buitenwereld zoals we als kind op de buitenwereld reageerden. Narcisten zullen proberen je wijs te maken dat jij mentaal gezien iets niet begrijpt en je emotioneel in de war maken. Ze spelen graag de ouderrol, zijn vaak onvoorspelbaar, geven dan weer liefde en dan weer oordeel en straf. Maar het is aan jou om daar al of niet als klein kind op te reageren.

Als kind waren we mentaal en emotioneel afhankelijk van opvoeders, maar nu niet meer. Dus je hoeft niet verward of van streek te raken, je kan naar binnen kijken. Probeer niet voortdurend andermans gedrag te begrijpen, dus met die ander bezig te blijven in je hoofd of via filmpjes, want dat kan je afleiden van jezelf. Begrijp eerst jezelf, herken je oude kinderlijke zelf en besef dat het achter je ligt. Kies dan voor je nieuwe, onafhankelijke en volwassen zelf, neem de macht over je denken en je emoties terug. En vooral, houd van jezelf, twijfel nooit aan jezelf.

Jij bent altijd zelf degene die besluit wat je in je geest toelaat aan gedachten, emoties en daarmee je eigen reacties bepaalt. Als die allemaal negatief zijn, bijvoorbeeld haatdragend of extreem angstig, vergiftig je jouw eigen geest en dien je die ook weer te ontgiften.

Ontgiften van je eigen geest betekent dat je het niet meer toelaat dat die negativiteit in jouw geest verblijft. Dus eigenlijk het besluit om al die negativiteit los te laten, te verwijderen. Zie het als giftig afval dat je kwijt wil, gif dat je in het verleden hebt toegelaten en niet meer hebt verwijderd. Ontgiften kent drie belangrijke stappen en elke stap kent specifieke problemen.

Je moet ten eerste inzien dat het gif is, gif herkennen. Heel vaak koesteren we het giftige onbewust. We houden bijvoorbeeld vast aan negatieve gedachten over bepaalde mensen, al raken we volledig van streek ervan. Dat kan een vals gevoel van macht geven, je besluit de ander te oordelen kan je het idee geven dat je die macht hebt, dus een machtige geest hebt. Maar in wezen heb je je eigen geest daarmee alleen vergiftigd en verzwakt. Dat valse gevoel van macht kan moeilijk zijn om los te laten, zolang je niet beseft dat het ontgiften belemmert.

De tweede stap is loslaten. Loslaten is niet hetzelfde als in gevecht gaan ermee. Als je in gevecht gaat met negatieve gedachten, emoties of reacties, ken je ze in wezen macht toe over jezelf. Je bent dan bang voor of boos op je eigen geest, versterkt daarmee de giftigheid ongemerkt. Je hoeft alleen maar nadat je ze hebt opgemerkt, steeds te besluiten dat je het niet meer in je geest wil behouden. Om jezelf te helpen, kan je elke keer zeggen: ik geef ze weg, ik leg ze naast me neer, ik kies nu voor innerlijke rust, ik heb ze nu niet meer nodig. Je kan daar een klein ritueeltje bij maken.

De derde stap is om de zo ontstane ruimte in je geest te vullen met positieve gedachten, emoties en reacties. Besluit om elke dag weer het goede en mooie te zien, blij te zijn, dankbaar te zijn. Zoek die positieve gedachten, emoties en reacties bewust op. Besef daarbij vooral  dat zelfs de allerkleinste kleinste stapjes je geest met rust zullen vullen, dus onderschat er geen eentje.

Veel mensen hebben wel nare ervaringen met bully’s. Als je die ervaringen niet verwerkt, blijf je bang voor ze en hebben ze emotioneel macht over jou. Ze beheersen je emotionele leven en je emotionele reacties, in het echt of in je hoofd. Als mensen met name in machtsposities zich als een bully gedragen, kunnen ze via jouw herinneringen emotionele macht over jou verkrijgen. Dat noemen ze getriggerd raken, of gevangen raken in projecties.

Die onverwerkte angst zorgt voor stress, je kan niet meer rustig nadenken over de situatie en ook niet meer rustig in gesprek gaan erover. Je kan alleen nog maar vanuit al die angst reageren, gestrest, alleen nog maar vechten of vluchten of verstarren. Als je vanuit stress reageert, is je arsenaal aan geestelijke mogelijkheden en je gezonde verstand opeens zeer beperkt. Je reageert tevens vaak zoals je vroeger deed als kind. De adrenaline en alle boosheid kan je bij stress het gevoel van macht geven, maar het duidt op onmacht. Juist bully’s kunnen bewust of onbewust gebruik maken van jouw emoties en stress. Ze kennen angst vaak als de beste, omdat ze bully zijn geworden uit angst.

De macht van bully’s zit altijd in de macht over jouw emoties en stress, je geeft hen zo macht. Ze triggeren jouw angsten en angstreacties, maar jij staat dit toe. Dus je zal ten eerste goed naar je eigen angsten moeten kijken om die innerlijk te verwerken, om de macht over je eigen emoties weer te herwinnen. Als je rechtstreeks met een bully te maken hebt, kan je zonder die emoties en stress veel beter je gezonde verstand gebruiken en in conflicten rustig reageren. Je kan ook beter inschatten of de bully alleen dreigt of misschien echt fysiek geweld zal gebruiken.

Belangrijkste is dus, geef een bully nooit macht over je emoties en stress. Onderzoek je angsten en verwerk ze, want geen enkele bully heeft werkelijk macht over je innerlijke leven en je reacties, alleen jij.