Wat is hoogsensitiviteit (HSP, hooggevoeligheid)?

Ongeveer 15-20% van de mensen heeft een zenuwstelsel dat gevoeliger voor prikkels is dan gemiddeld. Dit wordt hooggevoeligheid, hoogsensitiviteit genoemd of aangeduid met  HSP (Highly Sensitive Person) .

De vier kenmerken van hoogsensitiviteit volgens Elaine Aron, de Amerikaanse psychologe die hoogsensitiviteit definieerde, zijn:

  1. sensorische sensitiviteit (zintuiglijke gevoeligheid)

  2. emotionele intensiteit

  3. diepgaande verwerking

  4. overprikkelbaarheid.

Overprikkelbaarheid kan je vergelijken met stress. Je zenuwstelsel raakt overprikkeld en je kunt dan niet goed functioneren.

Veel hooggevoelige mensen weten niet dat ze hooggevoelig zijn. Ze kunnen zich daardoor 'anders dan anderen' voelen en voelen zich regelmatig overbelast in hun dagelijkse leven. Hieronder vind je waarom.

Voordelen, nadelen en visie op hoogsensitiviteit Renée Merkestijn

1. Je verwerkt meer prikkels, details, nuances en subtiliteiten dan de gemiddelde persoon.

Voordelen: Je kan meer informatie verwerken en meer verbanden zien dan anderen, je let op zowel de details als het grote geheel. Je hebt hoge normen en waarden. Talent of belangstelling voor kunst, creativiteit, muziek. Goede waarnemer. Liefde voor de natuur. Je kan enorm genieten.

Nadelen: Sneller zintuiglijk en emotioneel overprikkeld (lawaai, grote gezelschappen), sneller moe en gestrest, een lage pijndrempel, sneller van streek, vaak hoge verwachtingen. Je hebt meer tijd en rust nodig voor verwerking van feiten en emoties en bij het nemen van beslissingen. Soms perfectionistisch.

2. Je bent sterk op de innerlijke belevingswereld en je gevoel gericht.

Voordelen: Een rijke innerlijke wereld, zelfreflectie en bezinning, goed inlevingsvermogen, rijke fantasie en dromen, intuïtief, spiritueel, filosofisch, soms paranormaal begaafd.

Nadelen: je kan jezelf teveel in jezelf of je fantasiewereld terugtrekken, gaat zweven.

3. Je voelt verborgen en subtiele emoties haarfijn aan en reageert sensitief.

Voordelen: Gevoelig in relaties, inlevingsvermogen, sterke intuïtie, soms een zesde zintuig, door maskers heenkijken, aanvoelen wat er tussen mensen speelt.

Nadelen: Stemmingsgevoelig, emoties van anderen overnemen, grensvervaging, snel geraakt, snel verward als mensen iets anders zeggen dan wat jij aanvoelt, snel vermoeid.

4. Je bent sociaal en hulpvaardig, maar voelt je ook onbegrepen en wilt waardering.

Voordelen: Op relaties gericht, behulpzaam, zorgzaam, bereid aan relaties te werken en er veel voor over te hebben, goed in hulpverlening en zorg.

Nadelen: Willen pleasen, leeggezogen of misbruikt worden, onzekerheid. Moeite voor zichzelf op te komen en nee te zeggen. Vaak als kind gepest en onbegrepen gevoeld. Laag zelfbeeld, angst voor afwijzing en kritiek. Bij nare ervaringen vecht/vluchtgedrag (isoleren, snel boos, verlegen, verliefd of verdrietig). Sterke overlevingsstrategieën.

5.  Types hooggevoelige mensen, rustzoeker/spannings, introvert/extravert.

De rustzoeker houdt rekening met het feit dat hij veel prikkels te verwerken heeft en mijdt risico's, trekt zich soms te veel terug. 

De spanningszoeker zoekt nieuwe ervaringen, neemt risico’s, maar heeft moeite met balans en grenzen. Hij wilt van alles, maar heeft niet altijd in de gaten dat het zenuwstelsel overbelast raakt.  Als het mis gaat, is hij behoorlijk uit het lood geslagen.

Veel  hoogsensitieve mensen zijn sociaal introvert, maar extravertie komt net zo goed voor.

Visie op hoogsensitiviteit (HSP)

Als hooggevoelig mens kun je leren omgaan met de vele prikkels en emoties en je soms zo drukke hoofd, zodat je rustiger en plezieriger leeft.  De stress verdwijnt. Je krijgt energie voor de doelen die belangrijk voor je zijn. Je kunt een vervuld leven leiden en een bijdrage zijn aan de wereld.  Mijn droom is dat hooggevoelige mensen (hoogsensitief, HSP) zich bewust worden van hun unieke potentieel en vanuit plezier, kracht en vertrouwen een waardevolle bijdrage aan de wereld leveren.

Het denken, de emoties, het lichaam en de omgeving zijn verbonden met de 'aardse vorm'. Omdat alles zo heftig wordt ervaren door HSP, loop je het risico je met het aardse te identificeren, je wordt erin meegezogen.  Je bent meer dan je stoffelijke vorm. Het geheim van het leven is dat we spirituele wezens zijn die een aardse ervaring hebben. Je kunt contact maken met de innerlijke dimensies van het leven, bewust worden, boven de dualiteit uitstijgen en het aardse met alle tegenstellingen in liefde aanvaarden. Hierdoor veranderen je ervaringen en kan je vrediger leven. Je kunt de dilemma's van denken, emoties en lichamelijke ervaringen beter hanteren, je zorgt beter voor jezelf op al deze gebieden zonder in gevecht te zijn met jezelf en de wereld. Het mooie is, dat je juist de spirituele dimensie weer dieper kan ervaren met HSP.  In mijn praktijk komen alle aspecten aan bod.