Renée Merkestijn

In de wereld hebben we maar twee keuzes, wel liefdevol leven of niet liefdevol leven. Alle ellende in de wereld kan je in het kort benoemen als: niet voor liefdevol leven kiezen. Dat niet-liefdevolle kan veel vormen aannemen, van enigszins onaardig tot gruwelijk.

Als je innerlijk niet liefdevol kan zijn, zoek je meestal iets ter vervanging van dit gebrek aan liefde buiten jezelf, bijvoorbeeld geld, macht, kennis, roem, seks, bezit, geweld, oorlog. Dat gebrek aan liefde probeer je te compenseren ermee, wordt daar nooit gevonden, maar mensen blijven het daar eindeloos zoeken, op plekken waar die liefde niet is. Daarom zie je ook dat mensen die macht als vervanging van liefde kiezen, steeds meer macht proberen te verwerven. Het zal echter nooit genoeg zijn. Het leidt uiteindelijk altijd tot steeds meer vernietiging van je vermogen tot liefhebben en daarmee dus ook tot verlies van het contact met je ware aard als mens, je ziel en met andere mensen. Het wordt letterlijk steeds donkerder en duisterder in je leven.

In wezen leren Epstein en alle andere deelnemers, dat je innerlijk voor liefde dient te kiezen om je ware aard te bewaren, dat je jouw vermogen tot liefde dient te bewaren. Als je om wat voor reden ook een gemis aan liefde ervaart en neigt om dit te compenseren via allerlei wereldse zaken, weet dan dat het een doodlopende weg is. Je hoeft het wereldse niet af te zweren, maar weet wel dat het nooit zal vervangen waar het werkelijk om gaat.

Mocht je gehecht zijn geraakt aan een bepaalde vervanging, probeer dan daarvan los te koppelen en terug te keren naar een liefdevol leven, vanuit je innerlijk, dat hoeft uiterlijk niet groots hoeft te zijn. Liefde is overal, is eenvoudig innerlijk te ervaren en kan innerlijk groeien, als je liefde maar niet continu probeert aan alleen allerlei wereldse eisen te koppelen.

Het ego-denken ziet de mens als onvolmaakt, slecht, schuldig of zondig en vindt dat we correctie nodig hebben van onszelf of van anderen. We spreken onszelf en anderen dan bestraffend toe en proberen van alles uit om die ‘fouten’ te corrigeren. Als het ego-denken deze verbeteringen onvoldoende vindt, onze inzet onvoldoende vindt, voelen we ons opnieuw schuldig en spreken we onszelf of anderen opnieuw bestraffend toe. Ego-denken is ontkenning van liefde.

Dat schuld, straf en verbeterverhaaltje is letterlijk een aanval op wie we als mens werkelijk zijn. Vanuit ego-denken ben je nooit goed genoeg, doe je het ook nooit goed genoeg, niemand is ooit goed genoeg, We zijn continu streng tegen onszelf en anderen. Maar dat afkeuren en straffen en verbeteren wordt dan gezien als liefde. Liefde wordt verwrongen tot het afkeuren en verbeteren van onszelf en anderen, net zo lang dat we volgens die denkwijze genoeg hebben gedaan om liefde te verdienen. Het ego ziet schuld, straf en verbeteren als teken van liefde, maar dat is het niet. Ego-denken verbindt overal voorwaarden aan.

Omdat het in wezen aanvallend denken is, wordt het lichaam daarvoor misbruikt, maar onder het mom van het is goed voor ons. We zijn ongelooflijk streng voor onszelf en anderen, al zeggen we dat we goede bedoelingen hebben. Het moeilijkste om te zien is, dat we met die schuld en straf en het hardnekkig willen verbeteren, ons eigen lichaam ondermijnen en ziek maken. Je kan door die schuldverhalen te dik of mager worden, verslavingen ontwikkelen, chronische ziekten ontwikkelen of depressief worden. We worden dus ziek door onze eigen schuldverhalen en verbeterdriften, door die verborgen, vaak onopgemerkte afkeuring van het ego-denken. We hebben onszelf niet lief zoals we zijn, maar denken altijd tekort te schieten.

Als we dan eenmaal ziek zijn geworden, wordt opnieuw hetzelfde schuldverhaal gehanteerd, je schiet alweer tekort, maakt het ego-denken je wijs. Ons lichaam of onze geest is ziek en we gaan hard aan de slag om onszelf weer te verbeteren, weer gezond te worden. Vaak gebeurt dit met harde hand, met veel inzet en strijd, omdat het egoïsch denken niet alleen liefde maar ook gezondheid meent te moeten verdienen. Juist door dit valse idee, wordt het moeilijker te genezen. We denken onszelf te verbeteren, maar vallen onszelf onbewust voortdurend aan. Het lukt dan maar niet, wat logisch is, maar we spreken onszelf en anderen opnieuw bestraffend toe en gaan nog harder ons best doen.

Alle pijn en ziekte komt voort uit het valse idee van schuld en straf en verbeteren, uit zelfontkenning, gebrek aan liefde voor onszelf, waar we in zijn gaan geloven. We kunnen niet van onszelf houden, maken onszelf ziek, gaan de strijd aan met anderen die we ook met schuldverhaaltjes overstelpen, vaak onder het mom van hulp bieden. Het ego-denken is een manier van denken, die beweert liefde en gezondheid te kunnen brengen, maar slechts zal leiden tot pijn en ziekte.

Je kan zowel de mentale macht als de emotionele macht over jezelf weggeven aan anderen. Het gevolg is dat je emotioneel van streek raakt of mentaal verward raakt. We zeggen meestal dat de ander dit veroorzaakt, dat die ander ons triggert, dat de ander schuldig is, die ander een narcist of zelfs sociopaat is, maar je bent zelf degene die hebt besloten je macht weg te geven aan die ander. Dus de les is altijd, de macht over je eigen denken en je eigen emoties terugnemen.

Als je op internet rondkijkt, staat het vol met analyses van narcisten en andere nare typetjes die jou in hun macht willen krijgen, filmpje na filmpje. Je kan beter onderzoeken wat zorgt dat je jouw macht over jezelf afgeeft aan andere mensen. Jij hebt namelijk altijd zelf de macht over je denken en je eigen emoties, wat die ander ook zegt of doet. Alleen als je gelooft dat het niet zo is, verlies je de macht over jezelf en geef je die weg. Dan blijf je je slachtoffer voelen, zwak, misdeeld, verward, bang, boos, gestrest, dan blijf je alleen maar reageren op die ander. Die ander gaat jouw mentale en emotionele leven beheersen, dan ben je letterlijk jezelf niet meer.

Als iemand je triggert of als je met een narcist te maken hebt, onderzoek dan niet wat die ander allemaal doet, maar onderzoek liever waarom je jezelf laat beïnvloeden. Meestal heeft dit met iets uit je verleden te maken, een oud zelfbeeld of een oud patroon. Vaak reageren we op de buitenwereld zoals we als kind op de buitenwereld reageerden. Narcisten zullen proberen je wijs te maken dat jij mentaal gezien iets niet begrijpt en je emotioneel in de war maken. Ze spelen graag de ouderrol, zijn vaak onvoorspelbaar, geven dan weer liefde en dan weer oordeel en straf. Maar het is aan jou om daar al of niet als klein kind op te reageren.

Als kind waren we mentaal en emotioneel afhankelijk van opvoeders, maar nu niet meer. Dus je hoeft niet verward of van streek te raken, je kan naar binnen kijken. Probeer niet voortdurend andermans gedrag te begrijpen, dus met die ander bezig te blijven in je hoofd of via filmpjes, want dat kan je afleiden van jezelf. Begrijp eerst jezelf, herken je oude kinderlijke zelf en besef dat het achter je ligt. Kies dan voor je nieuwe, onafhankelijke en volwassen zelf, neem de macht over je denken en je emoties terug. En vooral, houd van jezelf, twijfel nooit aan jezelf.

Jij bent altijd zelf degene die besluit wat je in je geest toelaat aan gedachten, emoties en daarmee je eigen reacties bepaalt. Als die allemaal negatief zijn, bijvoorbeeld haatdragend of extreem angstig, vergiftig je jouw eigen geest en dien je die ook weer te ontgiften.

Ontgiften van je eigen geest betekent dat je het niet meer toelaat dat die negativiteit in jouw geest verblijft. Dus eigenlijk het besluit om al die negativiteit los te laten, te verwijderen. Zie het als giftig afval dat je kwijt wil, gif dat je in het verleden hebt toegelaten en niet meer hebt verwijderd. Ontgiften kent drie belangrijke stappen en elke stap kent specifieke problemen.

Je moet ten eerste inzien dat het gif is, gif herkennen. Heel vaak koesteren we het giftige onbewust. We houden bijvoorbeeld vast aan negatieve gedachten over bepaalde mensen, al raken we volledig van streek ervan. Dat kan een vals gevoel van macht geven, je besluit de ander te oordelen kan je het idee geven dat je die macht hebt, dus een machtige geest hebt. Maar in wezen heb je je eigen geest daarmee alleen vergiftigd en verzwakt. Dat valse gevoel van macht kan moeilijk zijn om los te laten, zolang je niet beseft dat het ontgiften belemmert.

De tweede stap is loslaten. Loslaten is niet hetzelfde als in gevecht gaan ermee. Als je in gevecht gaat met negatieve gedachten, emoties of reacties, ken je ze in wezen macht toe over jezelf. Je bent dan bang voor of boos op je eigen geest, versterkt daarmee de giftigheid ongemerkt. Je hoeft alleen maar nadat je ze hebt opgemerkt, steeds te besluiten dat je het niet meer in je geest wil behouden. Om jezelf te helpen, kan je elke keer zeggen: ik geef ze weg, ik leg ze naast me neer, ik kies nu voor innerlijke rust, ik heb ze nu niet meer nodig. Je kan daar een klein ritueeltje bij maken.

De derde stap is om de zo ontstane ruimte in je geest te vullen met positieve gedachten, emoties en reacties. Besluit om elke dag weer het goede en mooie te zien, blij te zijn, dankbaar te zijn. Zoek die positieve gedachten, emoties en reacties bewust op. Besef daarbij vooral  dat zelfs de allerkleinste kleinste stapjes je geest met rust zullen vullen, dus onderschat er geen eentje.

Veel mensen hebben wel nare ervaringen met bully’s. Als je die ervaringen niet verwerkt, blijf je bang voor ze en hebben ze emotioneel macht over jou. Ze beheersen je emotionele leven en je emotionele reacties, in het echt of in je hoofd. Als mensen met name in machtsposities zich als een bully gedragen, kunnen ze via jouw herinneringen emotionele macht over jou verkrijgen. Dat noemen ze getriggerd raken, of gevangen raken in projecties.

Die onverwerkte angst zorgt voor stress, je kan niet meer rustig nadenken over de situatie en ook niet meer rustig in gesprek gaan erover. Je kan alleen nog maar vanuit al die angst reageren, gestrest, alleen nog maar vechten of vluchten of verstarren. Als je vanuit stress reageert, is je arsenaal aan geestelijke mogelijkheden en je gezonde verstand opeens zeer beperkt. Je reageert tevens vaak zoals je vroeger deed als kind. De adrenaline en alle boosheid kan je bij stress het gevoel van macht geven, maar het duidt op onmacht. Juist bully’s kunnen bewust of onbewust gebruik maken van jouw emoties en stress. Ze kennen angst vaak als de beste, omdat ze bully zijn geworden uit angst.

De macht van bully’s zit altijd in de macht over jouw emoties en stress, je geeft hen zo macht. Ze triggeren jouw angsten en angstreacties, maar jij staat dit toe. Dus je zal ten eerste goed naar je eigen angsten moeten kijken om die innerlijk te verwerken, om de macht over je eigen emoties weer te herwinnen. Als je rechtstreeks met een bully te maken hebt, kan je zonder die emoties en stress veel beter je gezonde verstand gebruiken en in conflicten rustig reageren. Je kan ook beter inschatten of de bully alleen dreigt of misschien echt fysiek geweld zal gebruiken.

Belangrijkste is dus, geef een bully nooit macht over je emoties en stress. Onderzoek je angsten en verwerk ze, want geen enkele bully heeft werkelijk macht over je innerlijke leven en je reacties, alleen jij.

Het ego ziet altijd het ego in de ander, is altijd aan het projecteren. Als je heftig op wie dan ook reageert, iemand aanbidt of juist verguist, dan is het ego aan het woord. Ego polariseert, het ziet of alleen het goede of alleen het slechte in een ander mens. In werkelijkheid zie je delen van jezelf in iemand anders die je niet onderkent, de gewenste of de ongewenste. Hoe heftiger de reactie, hoe groter de projectie.

Mensen die collectief veel reacties losmaken, zijn degenen waarop veel mensen aan het projecteren zijn. In wezen tonen ze ons wat we collectief aanbidden of verguizen. Ze zijn de kapstok geworden van alle projecties. Dat gebeurt met beroemdheden en wereldleiders, eigenlijk iedereen die zich in het openbaar toont. Denk aan de heftige reacties op mensen als Trump of Diana. Die mensen tonen delen van onszelf die we niet in onszelf onderkennen, die we of aanbidden of verguizen.

Zelfkennis betekent dat je je projecties gaat zien en onderzoekt. Dus wat zie je in die ander, dat je niet in jezelf kan of wil zien? Deze mensen roepen vaak ook precies de reacties in jezelf op die je in die mensen aanbidt of verguist. Denk bijvoorbeeld aan de verdrietige maar liefde tonende Diana, en aan alle duizenden verdrietige maar liefdevolle reacties bij haar dood.  Denk bijvoorbeeld aan de heftige en luide Trump en aan hoe heftig en luid veel mensen ook weer op Trump reageren. Het zijn allemaal aspecten van jezelf, die je wel in de ander ziet, maar niet in jezelf.

Het hele leven is eigenlijk altijd een spiegel. Je ziet altijd jezelf, delen van jezelf, in een ander. Als je de ander afwijst, wijs je dezelfde negatieve aspecten in jezelf af. Als je anderen aanbidt, wijs je dezelfde positieve aspecten in jezelf af. Projectie betekent dat je in zekere zin blind bent voor wat er allemaal in jezelf leeft. Er kan alleen vrede in je leven zijn, als je in vrede leeft met jezelf, met elk aspect van jezelf.

Innerlijke spirituele strijd is altijd een strijd tussen het ware zelf (ziel) en het egoïsche zelf. Je ware aard is liefdevol, maar het ego ontkent dit meteen. Het ego zal je altijd wijsmaken dat je niet liefdevol bent, zal je voortdurend schuldig verklaren aan van alles en nog wat, zal elke liefdevolle gedachte uitwissen, zal je hiermee doodsbang maken voor jezelf en je liefst tot emotionele razernij drijven.

Dat doet het ego niet alleen als het jezelf aangaat, maar ook andere mensen. Het ego gelooft dat de mens slecht is, omdat het ego liefde wil ontkennen, jouw ware aard wil ontkennen. Zo sterk zelfs, dat het ego een doodswens koestert op dieper niveau en daarmee de dood van jouzelf of van een ander nastreeft. Het ego maakt ons doodsbang voor onszelf en anderen. We geloven liefdeloos te zijn, dat onze ziel slecht moet zijn, zijn daarom doodsbang voor onszelf. Maar in wezen zijn we bang voor de liefde, bang voor onze ware aard, onze ziel, die het ego ons doet verbergen voor onszelf.

De strijd die in je geest plaatsvindt, is een strijd tussen liefde en de ontkenning van liefde. Als het ego wint, lijkt de liefde verloren en gaat je ziel naar je idee verloren. Maar liefde is je ware aard, dus kan niet verloren gaan, kan alleen verduisterd worden door het ego. Het ego maakt je iets wijs, vertelt je een leugen, als het je vertelt dat jij of andere mensen liefdeloos zijn.

Het risico is, dat we het ego wat voor onszelf proberen te verdoezelen, manieren vinden om het ego te verzwakken via omwegen. Het ego probeert vaak de positieve kanten van zichzelf te benadrukken, want af en toe ben je toch echt blij en gelukkig. Het ego maakt je wijs dat je goed én slecht bent. Soms lijkt dat ego goede kanten te hebben of lijkt in ieder geval niet altijd macht over je te hebben. Maar eens zal je dus de ontkenning van je liefdevolle aard in jezelf en in anderen onder ogen moeten zien. We ontwijken graag de duisternis in onszelf, omdat we niet begrijpen dat die duisternis onze liefde verbergt.

Uiteindelijk bereiken we allemaal het punt waarop we een definitieve keuze moeten maken, vaak dark night of the soul genoemd of doodsangst. Geloven we in onze ware en liefdevolle aard, of blijven we die ontkennen om daarmee het ego en diens duisternis en dood macht over onszelf  verlenen?

De dark night of the soul staat  voor deze diepe, innerlijke strijd wanneer je inziet dat je er niet langer omheen kan draaien en deze innerlijke tweedracht onder ogen hebt te zien. Het is de ultieme aanval van het ego op je ziel, het is een erop of eronder. Geloof je dat je ware aard liefde is, kies je voor je ziel, of geloof je dat het ego bent en blijf je je ware aard ontkennen en duisternis en dood ervaren in je geest?

Als je iemand haat, heb je ervoor gekozen haat in jezelf toe te staan en die vervolgens op iemand anders te projecteren. Je geeft die persoon de schuld, begrijpt niet dat het niet die ander is die je doet haten, maar dat je het zelf doet. Je bent van streek, omdat je hebt besloten van streek te raken.

Je kunt je haat projecteren op mensen in je omgeving, maar ook op wereldleiders ver weg. Het zijn kapstokken geworden, je doet net alsof jouw innerlijke haat aan hun ligt en je haat terecht is. Maar het is je eigen haat, je bent van streek omdat je ervoor koos van streek te zijn.

Als je jouw haat op iemand projecteert, blijf je daar in je hoofd mee bezig, je raakt erdoor geobsedeerd. Je voelt je continu diepongelukkig en boos en zegt dat het door die ander komt. Je probeert anderen ook te overtuigen dat ze die ander moeten haten, ze over te halen om te haten. Benadrukt alle nare kanten van wie je schuldig acht aan je haat. Haat zit echter altijd in jezelf en is altijd een keuze. Ook al zegt een ander je duizend keer, dat je iemand moet haten, het is aan jou dit wel of niet te doen.

Sommigen zetten hun haat om in daden, gaan die ander iets aandoen. Probleem is, die innerlijke haat is daarmee niet weg, maar zal vervolgens een andere schuldige zoeken. Daarom ontstaan er steeds opnieuw ruzies, conflicten en oorlogen. Zolang een mens haat als gevolg ziet van iets buiten hemzelf, in plaats van iets in zichzelf dat wordt geprojecteerd, blijft de ellende bestaan.

Als je merkt dat je mensen veroordeelt en zelfs haat, besluit dan daarmee te stoppen en voor vrede te kiezen. Trek je projecties terug, besluit dat je jezelf niet meer ongelukkig wil maken en ook de wereld niet meer ongelukkig wil maken. Kies voor vrede in jezelf en uiteindelijk leidt die innerlijke keuze tot vrede in de wereld.

Ieder mens is in de kern liefdevol, maar is dit vaak vergeten. Het is als een klein vlammetje in jezelf, dat zo omringd is door angsten, oordelen en strijd, dat je dat vlammetje niet meer kan waarnemen. En omdat je in de wereld alleen waarneemt wat in jou bestaat, kunnen we liefde ook niet meer buiten ons waarnemen.

Die kern van liefde is als een vlammetje dat je moet voeden, zodat het groeit in jou. Daarmee verdwijnen geleidelijk al je angsten en oordelen en strijd, die worden weggebrand. Daardoor verandert ook jouw wereld mee, omdat de buitenwereld een reflectie van je binnenwereld is.

Het belangrijkste is het besef dat die liefdevolle kern er altijd is, of je hem nu wel of niet ziet, wel of niet bewust bent. Bewustwording is eigenlijk je bewust worden van je liefdevolle kern en die innerlijke vlam in jezelf te laten groeien.

Door het vlammetje te laten groeien, wordt het ook makkelijker het liefdevolle in andere mensen en de wereld te zien. Je gaat dan op de kern letten en niet meer op alle angsten, oordelen en strijd die deze kern vaak verborgen houden.

Pas als we net als de oude volken kunnen inzien dat we deel uitmaken van een kringloop, dat leven steeds leven onderhoudt, kunnen we onze angsten loslaten.

Voeding voedt alleen als het levend is. Planten leven, dieren leven en die voeden de mens. Mensen leven ook en wij voeden straks weer die planten en dieren. Het is een kringloop.

In wezen is er sprake van één enorm groot levend organisme waar wij allemaal deel van uitmaken. Alle leven geeft leven aan alle leven, leven gaat nooit verloren, leven verandert slechts van vorm. Dat is iets waar we als modern mens voortdurend mee worstelen. We zien vormveranderingen als de individuele dood, we zien het niet meer als doorgeven van leven aan elkaar.

We zijn gewend alleen mensen en dieren als levend te beschouwen, planten niet. Daarom maken we ons druk om het eten van dieren en niet om het eten van planten. We zijn gewend alles als losse deeltjes te zien, zijn daarom bang voor de dood. We zijn bang omdat we de dood als het einde van het leven te zien, niet als transformatie van de ene levende vorm in een andere levende vorm.

We zijn niet meer dankbaar voor ons voedsel, dat altijd leeft. We voelen ons zelfs schuldig als we levend voedsel eten, gaan het bewerken totdat het leven eruit verdwijnt. Maar dan voedt het ons niet meer. Voedsel is altijd levend voedsel, dus wees dankbaar voor alle leven dat al het andere leven voedt.

Onze vervangingsdriften hebben ons aangezet tot voortdurend produceren en consumeren, we willen dingen niet eens meer volledig opgebruiken voordat we ze vervangen. Dat gebeurt zelfs in klimaat- en milieubeweging, waar de ongebreidelde vervangingsdriften het overnemen, omdat de markt ermee aan de haal gaat.

We zijn in de westerse wereld continu alles voortijdig aan het vervangen, willen iets nieuws voordat iets aan zijn eindje is. Dat doen we in het klein, we vervangen het bankstel door een nieuw bankstel, al voldoet het bankstel nog. Dat doen we in het groot, dan vervangen we gasketels door warmtepompen al voldoen de ketels nog.

We gebruiken grondstoffen om het ene product te maken en te consumeren, om dat voortijdig op de afvalhoop te storten en opnieuw grondstoffen te gebruiken om dat andere product te maken en te consumeren. We repareren of verbeteren het niet meer, maar vervangen het. Het grondstoffenverbruik en de afvalhopen nemen toe.

Het groene beleid is helaas ook gegrepen door vervangingsdriften. We vervangen wat we hebben voortijdig door dingen die beter zijn voor klimaat of milieu, terwijl het oude nog voldoet. We laten zo het grondstoffenverbruik en de afvalstoffen toenemen. We vergroten onze voetafdruk, onder het mom van onze voetafdruk verkleinen.

Die vervangingsdriften worden nu zelfs problematisch. Duitsland heeft goed werkende energiecentrales vernietigd, maar de vervangingen zoals windmolens en zonnepanelen brengen niet genoeg energie op. Wel heeft het bergen grondstoffen gekost en bergen afval opgeleverd. Duitsland heeft  miljarden aan die vervanging  besteed, maar het voldoet niet. Hierdoor stort de economie nu in, wat betekent dat de mensen het onnodig slecht krijgen. Wat we vroeger uitfaseren noemden, is vernietiging geworden, om geld te gaan verdienen aan vervangen. En de onnodige kosten worden betaald uit de portemonnee van de gewone burger.

Er is genoeg voor iedereen in de wereld, als we onze vervangingsdriften onder ogen zien en loslaten. Dus ons systeem van oneindig produceren en consumeren, wat we economische groei noemen, geleidelijk vervangen door een ander systeem. Verbeter wat je hebt, totdat het echt niet meer kan. Pas als het echt op is, bouw je iets nieuws. Economische groei moet niet voortkomen uit onnodig vroeg vervangen, maar uit repareren, verbeteren door bijvoorbeeld filters erop zetten en pas alles vervangen als het echt aan zijn eindje is of als verbetering echt niet mogelijk is. 

De menselijke geest is geneigd tot selectie, het ene vindt hij goed, het andere vindt hij slecht. Het goede waardeert en verdedigt hij, het slechte heeft hij een hekel aan en valt hij aan.

Zolang je je bewust bent van dit feit, heb je geen moeite met andere meningen. Je weet dan dat iedereen een selectie maakt en kan je dit accepteren. Je kan dan praten over waarom vind jij het ene goed en het andere slecht. Als je het selectieve van mensen niet beseft, ontstaat er ruzie.

De meeste mensen geloven liever dat ze objectief zijn en proberen dit te bewijzen met feiten, maar die feiten bevatten ook weer een selectie. Jij bent selectief, net als degene waar je ruzie mee maakt. Mensen denken het complete plaatje te kennen, maar zien slechts een selectie. Dat is de oorzaak van veel geruzie, zowel op persoonlijk als collectief niveau.

De waarheid is dat niemand, echt niemand, door deze selectie de volledige waarheid kan zien of alle feiten kan kennen. Een mening is altijd een selectie. Zelfs media die beweren objectief te zijn, zijn selectief. Nieuws wordt nu eenmaal gemaakt door mensen met een selectieve geest.

In plaats van elkaar erop aan te vallen, kunnen we beter onze eigen beperkingen gaan inzien. Je stijgt zo boven het gekrakeel uit. En in plaats van te ruziën kan je dan ook met iedereen in gesprek te gaan over selecties.  

We zijn gewend om alles wat we zien meteen te labelen als goed of als slecht. Als we een meubel lelijk vinden, geeft dat onprettige gevoelens. Die ontstaan niet door dat meubel, maar door ons eigen label. Dan willen we dat meubel niet meer.

We doen hetzelfde met mensen. Als we die mens als lelijk of onaardig labelen, voelen we ons naar. We reageren niet negatief op die mens, maar op ons eigen label. Maar we beweren dat die mens zorgt dat we ons naar voelen, al is het ons label dat ons rot doet voelen. Dan moet die mens maar weg.

Wat we niet in de gaten hebben, is dat we ons met een labels hele delen van het universum afsluiten. De mens die je labelt als slecht, daar wil je geen relatie mee aangaan, je wil je er niet mee verbinden. Dan zal je nooit liefde of kennis met die persoon kunnen delen. Dus je beperkt je eigen mogelijkheden, je kennis en je liefde.

Dat labelen leidt niet alleen tot uitsluiting, maar vaak tot aanval, want als we iemand slecht vinden, vinden we vaak ook dat we die ander mogen aanvallen. In wezen zeg je daarmee dat jij de heerser van het universum bent en mag bepalen wie wel en niet in dat universum mag blijven.

Je denkt met je labels te heersen, maar je doet jezelf tekort. Want stel dat mensen een man als Stephen Hawking hadden gelabeld als invalide en daarmee onprettig: dan was zijn kennis voor ons allemaal verloren gegaan. Stel dat je een liefdevol mens in jouw buurt labelt als te oud, dan zou vriendschap, liefde en plezier met die persoon voor jou verloren zijn gegaan.

Je labels kunnen je het idee geven dat er te weinig liefde en kennis is in dit universum.  Mensen klagen dat er te weinig liefde of kennis is, maar ze sluiten zich er zelf voor af. Dus probeer eens naar de wereld te kijken zonder labels.

We hebben als mens al eeuwenlang een dubbele relatie met machthebbers, eigenlijk met macht/onmacht, onafhankelijkheid/afhankelijkheid. Machthebbers spiegelen dit en daarom reageren we ook zo heftig op alles wat in de wereld gebeurt. 

Machthebbers streven naar macht, maar ze verbergen dit onder mooie verhalen, die we neigen te geloven, omdat diezelfde machthebbers onze veiligheid garanderen, we zijn afhankelijk van ze. Ze spreken over vrede, vrijheid of democratie, maar onder dat mooie verhaal gaan heel andere motieven schuil. Hetzelfde geldt voor onze relatie met onafhankelijkheid. Alle mensen  willen onafhankelijk zijn, maar tegelijkertijd willen we voortdurend door anderen worden ondersteund, door machthebbers, zijn we bang als kinderen die het niet alleen denken te redden. Machthebbers spiegelen altijd patronen in onze eigen menselijke psyche en dat kan een heftige reactie geven, een schok voor ons zijn, persoonlijk of collectief. Denk aan machthebbers als Trump of Poetin, die allebei heftige reacties oproepen. Als we ascensie willen nastreven, moeten we dit soort reacties en de onderliggende denkpatronen in onszelf onderzoeken.

Het is voor de meeste mensen schokkend dat iemand als Trump rechtuit zegt wat hij wil: macht en geld. Dat wilden machthebbers altijd al, alleen vertelden ze ons dat niet, Trump doet dat opeens wel. Het ronduit benoemen van de ware motieven werkt als een soort collectieve schoktherapie, we moeten onze relatie met macht wel onderzoeken. Naar macht en geld streven mocht altijd wel, maar we deden dit stiekem of lardeerden het met mooie verhalen. Vaak werkten we zelfs met machthebbers mee als het verhaal mooi genoeg was. We projecteerden ons eigen streven naar macht op een paar machthebbers en geloofden dat wij dit trekje zelf niet hadden. Het is eeuwenlang een innerlijk verborgen conflict geweest. We zijn geschokt door wat die man nu openlijk zegt en willen zeker niet naar onszelf kijken. Maar zonder ons innerlijke conflict op te lossen, blijft het in de buitenwereld bestaan. Onze dubbele relatie met macht bewust te worden en te gaan accepteren, is een stap in het collectieve genezings- of ascensieproces.

Wat erbij komt, is dat veel mensen de VS altijd als een soort sugardaddy hebben gezien. Tot voor kort steunden Amerikanen niet alleen hun bondgenoten, maar bijna de hele wereld, ze financierden duizenden landelijke en internationale instanties. De prachtige motieven zoals bescherming, humanitaire hulp, verborgen het feit dat zowel de VS als de betrokken landen en organisaties ervan profiteerden, niet altijd de mensen die bescherming of hulp nodig hadden. De VS is nu bijna failliet, kan het allemaal niet meer betalen en wil het ook niet meer betalen. Dit betekent dat al die financiële steun voor velen wegvalt en ze hartstikke boos worden. Sugardaddy doet niet meer wat we gewend zijn en wat we willen dat hij doet, wat wijst op een afhankelijkheidsrelatie of een vader-kind verhouding. We weten niet hoe we ons alleen moeten redden. Ons afhankelijke vader-kindpatroon herkennen is ook een stap in het collectieve genezingsproces en ascensieproces.

Enerzijds willen mensen graag macht en geld en een lekker leventje leiden, anderzijds vallen mensen liefst stiekem andere mensen  aan via het recht van de sterkste. Enerzijds willen we volledig onafhankelijk zijn, anderzijds willen we graag dat er iemand is die voor ons zorgt en de kastanjes uit het vuur haalt. Dit zijn patronen die we collectief gaan zien, wat eerst shockerend is, maar wat tot enorm veel inzicht kan leiden. Pas dan kunnen we het anders doen.

Probeer daarom om je niet meer boos te maken op al die machthebbers en alles wat ze zeggen en doen, maar probeer het te zien als een spiegel, een manier om je eigen innerlijke conflicten eens nader te onderzoeken en jezelf te genezen, jezelf een stapje verder te brengen in je ascensieproces.

We zijn gewend aan altijd maar bezig te blijven, dus als we tot rust komen, ervaren we dat als verveling en verveling is voor ons drukke hoofd vervelend. Als drukte wegvalt of social media wegvallen, valt er een stilte die we als verveling zien. Verveling ervaren we ook als ons gevoel van zingeving of hyperenthousiasme wegvallen, als je jarenlang iets heerlijk vond en er opeens geen zin meer in hebt. Dan valt er ook een stilte die we als verveling benoemen.

Die momenten van verveling of stilte, kunnen prachtige momenten van innerlijke inkeer worden en nieuwe werelden openen. Verveling is een poort naar stilte en ons innerlijk, naar innerlijke vrede. Wel dien je die verveling en stilte te accepteren, deze niet meer meteen proberen op te vullen met drukte en nieuwe bevliegingen. Dat opvullen is vaak een manier om onze innerlijke wereld maar niet te verkennen.

Max Planck, de grondlegger van de kwantumfysica, zei eens: “Ik beschouw bewustzijn als fundamenteel. Ik zie materie als voortkomend uit bewustzijn. We kunnen niet voorbij het bewustzijn gaan. Alles waarover we spreken, alles wat we als bestaand beschouwen, veronderstelt bewustzijn.” Hij zei dat alle fysieke deeltjes, alle atomen, slechts expressies zijn van bewustzijn. Dit is wat alle spirituele stromingen ons eigenlijk al eeuwen vertellen. Er is bewustzijn waaruit alles voortkomt en alles wat eruit voortkomt is ook weer deel van dat bewustzijn, expressie van dat bewustzijn. Wij zijn als mens een expressie van bewustzijn én we geven zelf ook weer expressie aan bewustzijn, net zoals elk atoom dat doet.

Als mens hebben we een ego gecreëerd, dat niet begrijpt dat alles deel is van alles, maar zichzelf als afgescheiden ziet van alles, waarmee angst ontstaat en oordeel. Wat je namelijk niet begrijpt, dat oordeel je, daar ben je bang voor. En als je in angst en oordeel verkeert over dat wat je als losstaand ziet van jouzelf, dan val je dat aan. In wezen vallen mensen zichzelf aan, want alle bewustzijn is één, al zijn de expressies ervan heel verschillend.

Het ego probeert die verschillende expressies en vormen te begrijpen en analyseren via verschillen, maar eigenlijk is er maar één ding dat je hoeft te begrijpen, vanuit overeenkomst. Al die expressies zijn deel van en geven uiting aan dat grote bewustzijn, daar hoef je dan ook niet bang voor te zijn.

Als een simpele vergelijking, een longcel zal niets van een hartcel begrijpen, die longcel die maar loopt te 'puffen' en een hartcel die maar loopt te 'bonken'. Die twee begrijpen niets van elkaar, zoals individuele mensen elkaar ook vaak niet begrijpen. Wat je wel kan weten, is dat die longcel én die hartcel bijdragen aan het geheel van dat lichaam, al snap je niet altijd hoe. Wat je dus wel kan weten, is dat elk mens aan het gehele bewustzijn waar je deel van uitmaakt bijdraagt, al snap je niet altijd hoe.

Als je openbare gesprekken volgt, dan lijken veel mensen andere meningen te ervaren als een stomp in het gezicht, dus als acuut gevaar en als aanval. Bij acuut gevaar en aanval, reageren we met stress, dus willen we vechten of vluchten.

Momenteel lijken er vooral veel vechters te zijn. Allemaal mensen die in de stress schieten bij andere meningen en dan op de ander losgaan, in zowel woord als daad. Oneindig veel debatten, conflicten, protesten, aanvallen, gewelddaden en oorlogen zijn hier het gevolg van.

Misschien moeten we eens bedenken waarom we andere meningen de laatste tijd als een bedreiging zijn gaan beschouwen? Waarom schieten we zo sterk in de stress, dat alle normale omgangsvormen worden vergeten en we vooral gaan vechten. Wat is er nu zo doodeng aan mensen met een andere mening?

De werkelijke angst is, dat veel mensen met sterke meningen je ook daadwerkelijk kunnen of zullen aanvallen. Die angst zorgt dat je dan zelf ook maar in de aanval gaat, alleen noem je het dan geen aanval meer, maar noem je het verdediging. En ja, er zijn mensen die je aanvallen als jij een andere mening uit, meestal verbaal. Laat je echter niet verleiden om daardoor in de stress te schieten en zelf ook maar aan te vallen. Blijf rustig als je kan.

Vraag bijvoorbeeld eens, als je rustig bent tenminste, waarom schiet je in de stress als ik dit zeg/vind, waar ben je nu precies bang voor? Of vertaal wat ze zeggen in angst, bijvoorbeeld je bent bang dat we arm worden, of je bent bang dat er oorlog komt en voor jou is de oplossing zus of zo. Wees niet verbaasd als mensen aanval als oplossing noemen vanuit hun stress. Dan kan je eens vragen, waarom denk je dat anderen aanvallen de situatie kan verbeteren en overleg niet?

De meeste mensen hebben een goed en slecht verhaal dat zich baseert op hun persoonlijk overleven en wie of wat daarin vriendelijk of vijandig is. Als hun ideaal wordt vervuld, is het goed, het ideaal en de weg daarnaartoe is hun mening. Met als keerzijde, als het niet gebeurt, bewegen we er vanaf, dat mag naar hun mening nooit gebeuren. Het gaat ze om wat is goed voor mij, mijn leven, mijn gezin, mijn land, mijn cultuur, mijn omgeving. Maar goed en slecht verhalen zijn in de basis angstverhalen gebaseerd op dualisme, het ik versus de gevaarlijke ander. Uiteindelijk gaat het altijd om samen doen, dus is normaal overleg nodig, zonder angst of stress.

Mensen hebben veel angstige gedachten, die niet op acuut gevaar zijn gebaseerd, maar op wat er ooit gebeurde en nog wel eens zou kunnen gebeuren. Het is dan gepieker. We worden bang als we in die gedachten geloven en ons ermee identificeren of vereenzelvigen. De uitspraak “ik ben bang”, betekent eigenlijk dat we onszelf al met die angstige gedachten hebben vereenzelvigd. Beter is te zeggen: ik heb angstige gedachten waarin ik ben gaan geloven en dat hoeft helemaal niet. Dit stopt al meteen de identificatie ermee.

Je kan angstreacties namelijk niet bestrijden als je er diep in gelooft, dit zal eerder de identificatie met je angsten versterken, je kan niet tegen angsten vechten of ervan wegvluchten. Je kan angst alleen aanpakken door de oorzaak aan te pakken, namelijk de onderliggende angstige gedachten waarin je bent gaan geloven. Angst en de bijbehorende stressreacties zijn alleen geschikt voor acuut en fysiek gevaar, maar in andere gevallen, bij piekeren, ondermijn je jezelf ermee.

Dus hoe begin je met het aanpakken van je angsten. Schrijf eens alle negatieve ‘ik-statements’ die je regelmatig maakt op, gekoppeld aan wat jij meestal als oorzaak van jouw angsten beschrijft. Bijvoorbeeld ik ben bang voor honden, ik ben bang voor ziekte, ik ben bang voor afwijzing. Vervang die uitspraken zoals hierboven beschreven eerst door: ik heb angstige gedachten over honden, over ziekte, over afwijzing, waarin ik ben gaan geloven en dat hoeft helemaal niet.

Vraag je vervolgens nuchter af, is er op dit moment een hond die wilt bijten, ben je nu zo ziek dat je kan sterven, staat er nu iemand voor je die zich afwijzend gedraagt? Als dat niet het geval is, zit de angst puur in je hoofd. Dan ben je angstgedachten aan het herhalen en hiermee jouw geloof erin aan het versterken, dus de identificatie ermee aan het versterken. Die gedachten zijn niet je werkelijkheid, maar je gedraagt je alsof ze echt zijn en of JIJ je angsten bént.

Je kan ook nog een bemoedigende gedachte toevoegen. Bijvoorbeeld, ik zal op het moment dat een hond aanvalt, ik ziek word, of als iemand me afwijst, precies weten wat ik moet doen. Bij acuut gevaar zullen mijn stressreacties zorgen dat ik vecht of vlucht en dus overleef. Bij andere problemen en gevaren heb ik altijd nog mijn gezonde verstand om ze zelf op te lossen of om hulp te vragen. Dus ik hoef me er op dit moment helemaal niet meer bezig te houden en kan me richten op plezierige dingen in mijn leven.

Zodra je toch weer bang wordt en gaat piekeren, laat je eerst weer de identificatie los, door te zeggen dat het slechts gedachten zijn waarin je gelooft en dat je dit niet hoeft te doen. Dan zo nodig de rest weer.

Het is ook een kwestie van volhouden, want onze maatschappij cultiveert graag angstgedachten en de identificatie ermee. Kortom, we hebben onszelf jarenlang getraind erin. Nu dien je te gaan trainen om die angstgedachten en de identificatie ermee los te laten. Want ze zijn nergens voor nodig en maken je onnodig gestrest en ongelukkig.

De wereldse conflicten zijn ego conflicten. Het is lastig voor alle mensen om niet erin meegezogen te worden. Je ziet mensen partij te kiezen en ziet hoe mensen het conflict gaan analyseren. Dat is precies hoe ego op ego reageert.

Ego deelt de wereld in goeden en slechten in, de goeden verdedig je en de slechten val je aan, waarmee het ego conflict in stand houdt. Dat partij kiezen kan je beter loslaten als je vrede wilt. Je hoeft ook niet te gaan analyseren wie nu wel of niet gelijk heeft en waarom precies. De enige analyse die vrede geeft is: hier is het ego in gevecht met het ego. Meer niet. Dus probeer als je vanuit vrede en liefde wilt leven, boven deze conflicten uit te stijgen.

Het ego vertelt je graag dat je door partij kiezen en analyses veilig bent. Maar met deze twee verhaaltjes houdt het juist alle conflicten en problemen in stand. Plus deze manier van denken geeft stress, waardoor je als het eropaan komt niet meer goed kan reageren. Dus blijf nuchter.

Er is in de wereld veel wapengekletter en veel mentaal en verbaal geknetter. Zie het als het ego dat zichzelf hiermee in stand houdt, dat jou in je angst gevangen probeert te houden. Alleen vanuit innerlijke rust, door het ego niet meer te volgen, kan je rustig en adequaat reageren op alles wat zich voordoet in je leven.

Onderschat niet wat innerlijke rust doet voor de wereld, juist omdat je hiermee rust in de wereld brengt. Stuur alle mensen liefde of energie, zowel vriend als vijand. Help mensen hun ego te negeren en te luisteren naar de innerlijke stem van vrede.

Je lichaam laat zien welke gedachten je regelmatig denkt. Probeer kwalen eens te vertalen voor jezelf en kijk of het misschien klopt. Gewoon maar wat voorbeelden, maar doe ditzelfde voor wat jouw lichaam jou probeert te vertellen.

* Als je zwaar bent, heb je misschien te zware gedachten en mag je lichter denken.

* Als je te licht bent, heb je misschien te lichte gedachten, mag je wat dieper nadenken.

* Als je lijf je ‘aanvalt’, heb je misschien aanvallende, kritische gedachten en mag je vriendelijker denken.

* Als je benauwd bent, heb je misschien benauwende, angstige gedachten, mag je vrijer en vrolijker denken.

* Als je minder mobiel bent, heb je misschien immobiele, beperkende gedachten, mag je beweeglijker, creatiever denken.

* Als je lijf geïrriteerd is, heb je misschien geïrriteerde en geërgerde gedachten; mag je vriendelijker denken.

* Als je vaak ziek bent, heb je misschien zieke of negatieve gedachten, mag je gezonder, positiever denken.

* Als je lichaam zwak is, heb je misschien te zwakke gedachten over jezelf, mag je wat krachtiger over jezelf denken.

* Als je vaak moe bent, heb je misschien vermoeiende gedachten en mag je wat energiekere gedachten koesteren.

Alles begint altijd met jouw geest, met je overtuigingen en gedachten. Dus als je jouw lichaam wil genezen, genees dan eerst je manier van denken.  Verander je gedachten, zoals je lichaam je aangeeft.

We hebben collectieve overtuigingen over gezondheid en ziekte, vrede en oorlog, over welvaart en schaarste. Vroeger gaven de mensen daar afgodsnamen aan, zoals bijvoorbeeld Aesclapius, Mars, Fortuna, nu niet meer. Maar we reageren nog steeds hetzelfde, want overtuigingen werken als afgoden. We geloven erin, we leven naar de voorschriften die erbij horen en daarmee bevestigen we onszelf dat ze werkelijk zijn: net zoals we vroeger de werkelijkheid van afgoden bewezen voor onszelf. Overtuigingen bepalen namelijk je werkelijkheid, dat was toen zo en is nu nog zo.

We gaven vroeger de afgoden macht over ons, nu geven we onze overtuigingen macht over ons, enige verschil is, we geven ze geen namen meer mee. We hadden vroeger een hele collectie aan goden die facetten van het bestaan uitlegden, nu hebben we een hele collectie aan overtuigingen die datzelfde doen.

De afgoden van gezondheid en ziekte riepen bewondering en angst op, net zoals onze overtuigingen over gezondheid en ziekte dat nu ook doen. Ook nu werken we met regels en voorschriften, want als je ze volgt, word je beloond, als je ze niet volgt, word je bestraft. Ook nu hebben alle afgoden ofwel alle  overtuigingen een schare gelovigen met priesters aan het hoofd die ons vertellen hoe het moet. Alleen zijn het nu geen priesters meer, maar bijvoorbeeld artsen en wetenschappers.

Het probleem van afgoden en dus ook van collectieve overtuigingen is, dat ze slechts een beperkt beeld van de werkelijkheid scheppen. Niet voor niets hadden de Grieken en de Romeinen een heel scala aan goden waarin ze geloofden. Ergens wisten ze wel dat de werkelijkheid veel groter was dan die van welke afgod ook. Dus de werkelijkheid nu is ook veel groter dan welke collectieve overtuiging dan ook. Je kan ook zeggen, elke afgod, elke overtuiging, beperkt ons zicht op de grotere werkelijkheid, we zien slechts facetten van het totale leven.

We lachen nu om het afgodendom, zien de beperkingen ervan. We voelen ons verheven, denken het allemaal door te hebben. Alleen doen we met onze overtuigingen hetzelfde als de mensen toen, maar vergeten erom te lachen.

Er zijn genoeg mensen geweest die ons lieten zien dat je geest sterker is dan het lichaam.

• Denk aan Stephen Hawking, die zijn ideeën vorm bleef geven, al kon hij fysiek alleen zijn pink bewegen.
• Denk aan Nelson Mandela, die als gevangene zware arbeid moest verrichten, maar zijn geest op gelijkheid van alle mensen in zijn land bleef richten.
• Denk aan Ghandi, die geweldloos verzet pleegde, dus zijn geest gebruikte voor verzet en niet lichamelijk geweld gebruikte/
• Denk aan Jezus die liefde en vergeving bleef verspreiden zelfs toen ze hem martelden.
  
  De mensen die we het meest bewonderen zijn veelal mensen die hun geest boven het lichaam stellen, zich niet laten tegenhouden.

Veel mensen stellen echter dat het geest en het lichaam één dus gelijk zijn, of vinden dat de geest afhankelijk is van het lichaam. Vraag hoe het met iemand gaat en ze vertellen vaak dat het slecht gaat met ze, als het lichaam kwalen heeft. Het goed en slecht verhaal gaat bijna altijd over gaat het ons fysieke goede of slechte. Maar een liefdevol en rijk leven hangt niet af van de status van je lijf, maar vooral van de expressie van je geest. Die expressie van je geest kan met een perfect of met een imperfect lichaam, met of zonder fysieke beperkingen.

Op dieper niveau komt de fysieke wereld uit de geest voort. Max Planck zei het al, toen hij vertelde dat alle atomen, dus alle deeltjes van ons fysieke bestaan, niets anders zijn dan expressie van bewustzijn, van de geest. In die zin bestaat alleen de geest en alles wat we fysiek zien en meemaken is expressie daarvan.

Als we ons op de geest richten is het ook makkelijker op liefde en kennis en mogelijkheden te richten. Als je je identificeert met lichaam en omstandigheden, kom je vaker in angsten terecht en functioneer je ook minder goed door de stress. Dus stel je geest boven je lichaam. Het is prima om je lichaam gezond te houden, zodat je geestelijke expressie vereenvoudigt. Maar je lichaam is geen doel op zich, het is een middel tot expressie van je geest.

De maatschappij is georganiseerd rond een bepaald mensbeeld en vraagt mensen daaraan te conformeren. HSPs hebben zeker in hun jonge jaren de neiging daaraan te voldoen. Ze stellen zich zelden de vraag, is dat genormeerde mensbeeld eigenlijk wel terecht en wil ik eigenlijk wel zo’n soort mens worden? Een interessante vraag in dit verband is ook, laten HSPs niet precies dat zien wat we als maatschappij afwijzen en afkeuren, negeren en onderdrukken? Zoals bijvoorbeeld gevoeligheid, behoefte aan rust, vrede, diepgang en plezier in ons leven.

Zolang je als HSP doorgaat met je aanpassen aan de maatschappelijke norm, ervaar je bergen stress en je merkt uiteindelijk vaak dat je dit niet wil of niet kan volhouden, dat je zo niet bent. Dit betekent dat je als HSP sommige maatschappelijke voordelen en winsten die voortvloeien uit dat conformeren moet opgeven, zoals veel geld en status. Veel HSPs kiezen voor werkzaamheden die voldoen aan eigen waarden en normen, maar die maatschappelijk gezien niet altijd gewaardeerd worden.

In zeker zin zijn de HSPs de kanaries in de kolenmijn. Als het maatschappelijke leven te toxisch wordt, te gestrest, te ongezond, zullen de HSPs dat vaak als eerste signaleren en gaan onderzoeken hoe dit anders kan. Dat wordt niet altijd gewaardeerd door mensen die zich makkelijker aan dat mensbeeld en maatschappijbeeld kunnen conformeren. Maar we leven in een tijd, waarin we geleidelijk allemáál inzien dat er iets niet klopt, dat we allemaal ongelukkig worden als mens in deze maatschappij.

Ons economisch systeem en elk verdienmodel is volledig gebaseerd op het ego, ons eigen koopgedrag ook. Het egoïsch denken is gebaseerd op angsten en goed/slecht oordelen, het ego raakt gevangen in stress, in overleven. Het ego is zo gevangen in die manier van denken, dat hij bijna alles uit impuls doet zodra zijn angst of oordeel worden geactiveerd. Bij angst schaft hij meteen van alles aan om zichzelf te beschermen. Liefst betere dan van de buren, want dan overleeft het eigen ego en het ego van de buren niet. Bij goed en slecht verhalen, vervangt hij het slechte oude materieel meteen door iets nieuws, dat dan zogenaamd vele malen beter zou zijn.

Angsten worden geactiveerd door verhalen over een haperende economie, door oorlogsverhalen, door klimaatverhalen, door vergelijkingen met andere mensen of landen. Het ego gaat dan heel impulsief van alles aanschaffen om zichzelf te beveiligen. We kopen als een gek goud, tanks, spullen en noodvoorraden en wanen ons veilig, omringd door dat alles. We moeten het ook beter hebben dan andere mensen of landen, meer geld, meer spullen. Maar het ego blijft angstig, dus verzint steeds opnieuw redenen om bang te zijn, dus redenen om geld uit te geven. Angst is daarom een grote motor voor de economie. Als je binnen dat economische systeem geld wil verdienen, hoef je slechts die ego-angsten aan te jagen via reclame en propaganda, met goed en slecht verhalen.

Oordelen worden geactiveerd door goed en slecht verhalen die uit die angsten voortvloeien. Je moet volgens het ego namelijk wel altijd up to date blijven met alles, nieuw is altijd beter. Alle oude spullen moeten liefst meteen vervangen worden door het nieuwe, zelfs als het oude nog voldoet.  Het ego wil niet repareren of verbeteren, maar alles meteen vernieuwen en vervangen. Denk aan de energietransitie waarin alle oude apparatuur meteen moet worden vervangen door nieuwe. Denk aan het continu onze spullen in huis willen vervangen door nieuwe. Want dat is volgens het ego materieel beter dan het oude. Bijkomend ego-voordeel, dan lijk je als mens ook nog eens beter dan andere mensen.

Kort samengevat, het ego jut ons voortdurend op met zijn angsten en oordelen, waardoor we continu nieuwe dingen moeten kopen, nooit genoeg hebben, ook nooit de juiste dingen hebben, omdat het ego let op tekorten en gebreken. Het komt dankzij het angstige ego niet in ons op om spullen die we al hebben te verbeteren of te repareren, het te gebruiken totdat het echt op is.  Het komt dankzij het angstige ego niet in ons op, dat deze ratrace nooit stopt, omdat het ego altijd nieuwe angsten en oordelen zal verzinnen. Het ego vertelt ons dat we moeten overleven, maar daardoor vergeten we gewoon te leven en vergeten we te waarderen wat we hebben.

Egoïsme baseert zich op een zelfbeeld dat je belangrijker bent dan anderen. Dan bén je niet alleen meer dan anderen in de eigen ogen, maar mag je ook meer hebben dan anderen, mag gewoon doen wat je maar wil en het is geen probleem als dit ten koste van anderen gaat.

Heel vaak wordt die ‘belangrijkheid’ aan juistheid of de beste zijn gehangen. Ik ben belangrijker omdat ik het juiste geloof heb, of lid ben van de juiste politieke partij. Ik ben belangrijk omdat ik het juiste geslacht of het juiste uiterlijk heb. Ik ben belangrijk omdat ik een beter beroep en een hogere status heb dan jij. Ik ben sterker of slimmer dan jij, dus belangrijker. Egoïsme verschuilt zich graag achter valse idealen en vergelijkingen.

Het is eigenlijk de totale ontkenning van de waarde van alle mensen, jij bent als egoïst waardevol, anderen niet. En als andere mensen geen waarde meer hebben voor jou als egoïst, mag je zelfs geweld tegen anderen gebruiken en van ze stelen of wat ook.

Maar een egoïst kan zich alleen belangrijk blijven vinden, als hij steeds de minderwaardigheid van een ander bevestigt in alles wat hij doet. In die zin is hij totaal afhankelijk van anderen. Een egoïst heeft minderwaardigen en slachtoffers nodig om zich goed te voelen over zichzelf. Het trieste is, dat een egoïst niet inziet dat hij puur om het feit dat hij gewoon mens is, al belangrijk is. Werkelijke waarde is iets wat nooit verloren gaat. Je bent en blijft waardevol als mens, wat je ook doet of laat. Je hoeft dit niet te bewijzen. Het is een innerlijke of intrinsieke waarde.

Dus hoe omgaan met egoïsme? Erken zowel je eigen innerlijke intrinsieke waarde als die van de eventuele egoïst die je tegenkomt. Laat zien dat elk mens gewoon altijd belangrijk is, puur omdat hij mens is. Verschillen maken niet uit, want de innerlijke of intrinsieke waarde is voor elk mens gelijk.

Energetisch gezien kunnen we alleen dingen ervaren, als we die dingen delen met de wereld, als we de energie ervan in beweging zetten of gebruiken.

Dus als je liefde wil ervaren, dien je liefde te delen. Als je inspiratie wil ervaren, dien je inspiratie in beweging te zetten, er iets mee doen. Als je kennis of wijsheid wil ervaren, dien je kennis of wijsheid te delen. Als je meer fysieke energie wil ervaren, dien je energie letterlijk te beginnen met bewegen. Als je overvloed wil ervaren, dien je iets van je overvloed te delen in welke vorm ook. Dus je hoeft niet ergens op te wachten, je mag er namelijk vanuit gaan dat het er allemaal al is en dat je het zal ervaren als je het deelt of gebruikt of in beweging zet.

Dit gaat uit van het principe dat de bron van leven ons alles stuurt, dus ook alles met ons deelt. Alles is er altijd al. Maar als je dat dan zelf niet deelt, de energie niet in beweging brengt, niet gebruikt, ervaar je gebrek eraan. Dat kan je vergelijken met een waterstroom. Het water van de bron verzamelt zich in een vijver en stagneert, als je er niets mee doet.

Meestal vragen we om bijvoorbeeld liefde, maar vergeten liefde te delen. Dan lijkt het ons daaraan te ontbreken.  Het gezegde geven en ontvangen zijn één, betekent dat pas als je iets geeft, ervaar je ook dat je het ontvangt. Zie alles wat je vraagt als een stroom van water die er altijd is, maar als je het niet gebruikt, lijkt het te ontbreken. 

Juist omdat we zijn geneigd mooie dingen alleen te willen vragen en het alleen voor onszelf te houden, belemmeren we de stroom en ervaren we gemis. Pas zodra je deelt, er iets mee doet, het in beweging zet, ervaar je dat het er is. 

We gaan vaak zitten wachten op liefde, op inspiratie, op gezondheid. Maar je dient te vertrouwen dat het er al is en het gewoon gaan gebruiken. Dat hoeft niet met grootse gebaren, elke beweging zet de stroom op gang, waardoor je precies dat gaat ervaren wat je wilt ervaren.

Als mens zijn we dagelijks het meest betrokken bij wat dicht bij ons is, bij mensen en situaties die we van nabij kennen of tenminste als nabij herkennen. We zijn het meest betrokken bij onszelf als individu. Dan komen de groepen van klein tot groot waartoe we behoren, het gezin, de familie, de buurt, je collega’s of klanten, de gemeente, de provincie, de regio, het land, Europa, het continent, de wereld.

Mensen leren kennen kost tijd en energie, die zijn allebei beperkt, dus mensen leren kennen heeft een bepaald maximum. Hoe groter de groep, hoe meer het accent verschuift van kennen naar herkennen. Voor de meeste mensen geldt dat ze een kleine groep kennen, een iets grotere groep herkennen, maar dan is er een grens, daarbuiten zijn ze minder betrokken. Die grens ligt voor veel mensen bij maximaal een land. Europa of de wereld is voor de meeste mensen te abstract, te onpersoonlijk, die mensen daar kennen of herkennen ze niet meer.

Wat er momenteel gebeurt is dat de wereld steeds groter wordt economisch en politiek gezien. Degenen die in de internationale handel of politiek zitten, kennen en herkennen mensen in die allergrootste groepen wel, maar de meeste mensen lukt dat niet meer. Zoiets is ook niet te forceren, omdat mensen nu eenmaal van nature betrokken zijn bij mensen die ze kennen of tenminste herkennen, waar ze bij betrokken zijn.  

Ieder mens heeft een andere focus en een ander bereik in kennen en herkennen, dus in betrokkenheid. Dat verschilt en daar is nooit iets mis mee. Helaas zie je dat er verwijten worden gemaakt naar beide kanten. Mensen die focussen op hele grote groepen zoals Europa of op de internationale gemeenschap verwijten anderen te regionaal of te nationalistisch te denken, dus te weinig betrokken te zijn met hun grote groepen. Mensen die focussen op kleinere groepen, maken degenen die op Europa of internationale gemeenschap focussen weer het verwijt te weinig betrokken te zijn met hun kleine groepen.

Betrokkenheid groeit van nature van binnenuit, vanuit contact met elkaar. Zo leer je elkaar kennen, zo leer je elkaar ook herkennen. Respecteer elkaars mogelijkheden en grenzen daarin. Het gaat niet om het ‘formaat’ van betrokkenheid, het gaat om de diepgang ervan. Hoezeer ben je in staat elkaar te kennen en op zijn minst te herkennen, hoezeer ben je daadwerkelijk betrokken bij de groepen waarop je focust in jouw leven? En in hoeverre kun je erkennen en herkennen dat andere mensen het heel anders kunnen zien en ervaren dan jijzelf?

Het ego baseert alles in het leven op goed en fout gedachten en zoekt dan vooral de fouten. Vervolgens wordt hij boos op die fouten en gaat meppen. En terwijl hij in dit standje ‘fouten zien en meppen’ staat, probeert hij ook nog eens te vergeven, wat natuurlijk nooit lukt.

Je dient bij het begin te beginnen, dus te stoppen met continu fouten zoeken. Want als je eenmaal je aandacht aan fouten geeft, maak je fouten echt voor jezelf, maak je jezelf boos erom en krijg je de neiging te meppen en dat probeer je dan weer te vergeven. Vergeven begint veel eerder, het begint in het niet voortdurend zoeken naar en letten op fouten.

Werelds gezien staat het ego aan het roer. In het nieuws en op social media worden fouten benadrukt, waardoor mensen boos worden en gaan meppen. Zelfs in veel spirituele stromingen wordt de nadruk gelegd op fouten zoeken, bijv. de zondige mens, bijv. een te lage frequentie hebben. We zijn continu op zoek naar fouten, geven die zo een hoge waarde, maken die fouten letterlijk waar voor onszelf. Gaan onszelf zelfs met fouten identificeren.

Begin de neiging fouten te zien meteen ‘af te vangen’ in jezelf, dit idee los te laten. Want hoe meer je op fouten gaat letten, hoe meer jouw wereld in jouw ogen van fouten aan elkaar gaat hangen, dus hoe ongelukkiger jij je voelt.

Als je moeite hebt om een vredig en liefdevol leven te leven, is het handig de volgende drie egotrucs te doorzien. Het ego probeert je altijd af te keuren, af te leiden en af te matten. Het ego probeert zo de innerlijke liefdevolle stem in jezelf onhoorbaar te maken, de stem van inspiratie. Het ego wil dat je naar hem luistert en niet naar je inspiratie, wil de baas spelen over jou.

Het ego zegt dat je een fout mens bent (afkeuring), beweert dat hij je helpt dat foute in jou te ‘verbeteren’, door de zweep erover te leggen en je op te jagen als een slavendrijver (afmatting). Je gaat je daardoor juist steeds slechter voelen over jezelf en je lichaam functioneert ook steeds slechter, door de stress. Het wordt water naar de zee dragen. Je denkt goed bezig te zijn met bijv. lijnen en sporten en klussen, maar je haalt jezelf tegelijkertijd onderuit, resultaat is dan nul. Inspiratie is altijd liefdevol, bemoedigend, ze jaagt je niet op. Wat je doet in je leven lijkt vanuit inspiratie meer op lichte inspanning vanuit plezier en zelfliefde, lijkt meer op flow, dan op zware inspanning vanuit afkeuring en afmatten.

Het ego kan ook juist zorgen dat je niet toekomt aan dingen die je werkelijk inspireren, kan je voortdurend afleiden. Je hangt voor de buis, scrolt door social media, bladert een beetje door tijdschriften, loopt allerlei winkels af op leuke spulletjes. Dat geeft even het gevoel van plezier, het geeft het idee onder de mensen te zijn, maar in wezen sluit je je juist af van je innerlijke inspiratie en van andere mensen. Geïnspireerd leven vraagt betrokkenheid bij mensen en bij je  bezigheden, dus daadwerkelijke inspanning. Dan is het plezier ook blijvend. In dit geval ga je eigenlijk van te weinig inspanning naar een lichte inspanning vanuit plezier en liefde.

Het ego wil je graag naar twee uitersten sturen. Het keurt je af en mat je af, dus geeft te zware inspanning. Of het leidt je juist af, dus geeft gebrek aan inspanning. Liefdevolle inspiratie zet je aan tot lichte maar blijvende inspanning, die je ook  blijvend plezier geeft. 

Een ander mens helpen betekent dat je de ander helpt zichzelf te helpen, ofwel de ander zelfredzaam probeert te maken. Het betekent niet dat jij het overneemt van die ander met jouw hulp. Want als je het overneemt, maak je mensen afhankelijk. En als je op een bepaald moment zegt ik doe het niet meer, weten die mensen vaak nog steeds niet hoe het moet en worden vaak ook nog boos op je. Nederlanders helpen graag, maar nemen het vaak ongemerkt van anderen over. Dit gebeurt in het klein en in het groot.

In het klein. Denk aan de buurvrouw die elke dag eten kookt voor de buurman, hem niet leert zelf zijn kostje te koken. Als de buurvrouw zegt, het lukt me niet meer, kan de buurman nog steeds niet koken. Die buurman valt in oude patroon terug en is misschien boos dat die buurvrouw niet meer helpt.

In het groot. Denk aan hulpverleners die vluchtelingen financieel en maatschappelijk ondersteunen, alles willen vertalen en regelen, maar ze niet leren de taal machtig te worden en werk te vinden om onafhankelijk en zelfredzaam te worden. Als hulpverlening stopt, zijn die vluchtelingen nog steeds niet zelfredzaam, blijven bijvoorbeeld in bijstand hangen en raken ontevreden en boos dat ze niet meer worden geholpen.

Zelfredzaamheid is een belangrijke basis voor ons leven. Het is prima elkaar te helpen, als we tijdelijk even wat minder zelfredzaam zijn of als we bepaalde dingen echt niet meer kunnen. Maar help elkaar vooral om zo snel mogelijk zelfredzaam te worden, voor zover mogelijk. Want zelfredzaamheid betekent ook dat je als mens meer vrijheid hebt om de dingen te doen die je graag wilt, daarvan niet afhankelijk bent van anderen.