Renée Merkestijn

Gustav Jung schreef een boek over wat in zijn tijd gebeurde en dat was precies wat er nu in onze tijd gebeurt. Boek heet The Undiscovered Self.

Mensen zijn onzeker en gaan denken in utopieën en dystopiëen. Dit is vooral emotioneel gedreven en goeddeels onbewust, dus het rationele denken wordt minder sterk. De meeste mensen kennen vooral hun sociaal aangepaste ego als zichzelf, maar velen hebben geen zelfkennis op dieper niveau. Hierdoor kunnen mensen met weinig zelfkennis maatschappelijk invloed krijgen, die normaalgesproken weinig invloed hebben, extreem noemen we dat tegenwoordig. De politiek raakt in slogans verzeild, dystopisch of utopisch. Veel mensen lopen daar dan weer achteraan, geleid door al die emoties. De groep mensen die rationeel denkt, wordt op een bepaald moment te klein om tegenwicht te bieden.

Een bijkomend probleem is, men gaat politiek gezien dan uitgaat van de statistisch gemiddeld mens. Zo’n gemiddeld mens bestaat niet, men kan een mens niet in een vastomlijnde beschrijving vatten, ieder mens is namelijk uniek. Maar politiek stuurt wel richting dat gemiddelde. Dit opent de weg naar autoritair bestuur, wat ego’s aantrekt als leiders, maar ook bestuurders die hun hele beleid afstemmen op een statistisch gemiddeld mens. De individuele mens met zijn werkelijke unieke aard verdwijnt uit beeld en wordt zo tekortgedaan. Alles wat afwijkt van gemiddeld mag niet meer bestaan.

Ik vond het heel herkenbaar. De les is eigenlijk, probeer niet in emoties en allerlei utopische en dystopische beelden verzeild te raken. Elk mens is uniek, niemand is gemiddeld, dus een utopisch of dystopisch wereldbeeld doet hier geen recht aan en opent de weg naar een autoritair geleide staat.

We leven in een wereld die altijd wel stof levert om boos om te worden en bijna iedereen lijkt tegenwoordig boos. We noemen het ook wel polarisatie.

Het helpt om te beseffen wat boosheid met je doet, wat het oplevert. Even op een rijtje:

• Je bent boos in je eigen hoofd en voelt je ongelukkig.
• Je hebt boze gesprekken met medestanders.
• Je hebt boze gesprekken met tegenstanders.
• Je kijkt via nieuws en media naar nog meer boze gesprekken.
• Je boosheid leidt tot stress, uitputting en depressie.
• Boosheid kan ook tot fysieke strijd leiden.

Boosheid op de wereld leidt alleen maar tot nog meer boosheid. Het levert niets positiefs op, helemaal niets. Dat is de beste reden om boosheid los te laten. Laat je dus niet verleiden mee te doen, hoezeer je ook getriggerd wordt naar je gevoel. Boosheid is een keuze. 

Als mensen zich ongelukkig voelen, geen toekomst meer voor zich zien, kunnen ze zich extreem gaan gedragen. Dat is een van de redenen. In Nederland zien velen, zeker de jongeren, nog weinig toekomst, of ze nu wel of niet in dit land geboren zijn.  De tijd dat als je maar hard genoeg studeerde en werkte je het als vanzelfsprekend goed kreeg is voorbij. Vele mensen denken eerder dat het slechter zal worden dan beter.

Dit pessimisme kan leiden tot allerlei vormen van extremisme. De NCTV noemt er een heleboel: rechts-extremisme, jihadisme, moslimextremisme, links-extremisme, anti-overheidsextremisme, etc. De beloftes van een betere toekomst worden niet meer waargemaakt, niet meer voor oude en niet voor nieuwe Nederlanders. Dat maakt wanhopig en boos.

Extremisme is vaak (niet altijd natuurlijk) een uiting van je ongelukkig en ongehoord voelen. Als die boze mensen vervolgens door overige Nederlanders alleen beschuldigd worden, wordt het probleem alleen maar groter. Dat beschuldigen zie je nu in de politiek en in de kranten. Er wordt niet naar extremisme gekeken als een mogelijke uiting van gemis aan toekomst, maar het extremisme zelf wordt als het probleem gezien. Politici willen gaan die mensen hard aanpakken, in plaats van naar ze te luisteren en het onderliggende probleem aan te pakken.

Je ziet ook dat mensen geneigd zijn soms de ene en soms de andere groep als het probleem te zien. De ene mens zal zeggen dat de rechts-extremisten het probleem zijn, de andere mens zal zeggen dat de moslimextremisten het probleem zijn. Maar daarmee kijken ze niet meer naar de problemen die we allemaal hebben in Nederland.

Op een of andere manier kunnen we niet meer zoals vroeger onze problemen oplossen. Maar we kunnen wel eens proberen de onderliggende oorzaken van extremisme te benoemen en die op te lossen: mensen willen graag een toekomst zien. Dus hoe ga je ieder mens in Nederland een toekomst bieden?

Wij leven meestal vanuit een dualiteit, we zien verschillen en hebben daar meteen een oordeel op. We willen de goede mensen belonen, de slechte mensen straffen, doen dat in ons hoofd en in de praktijk met onszelf en anderen. Gevolg van oordeel is dat je je afwisselend gelukkig en ongelukkig voelt, je geluk wordt afhankelijk van je oordeel. Je reageert alsof de wereld voortdurend verandert en jij je moet aanpassen aan die wereld. Je leeft daarmee reactief, geeft eigenlijk je autonomie uit handen, wat voortdurend stress geeft.

Hoewel de wereld vooral geregeerd wordt door dualiteitsdenken en -handelen, is het altijd mogelijk vanuit een besef van eenheid te leven. Je zal nog steeds alle verschillen zien, maar reageert daar niet oordelend op, bent niet continu bezig met jezelf en anderen te straffen en belonen. Je leeft niet meer reactief en gestrest, ook niet als de rest van de wereld dat wel doet. Je handhaaft jouw autonomie, waarmee meer rust in je geest en je leven komt. Het is een mogelijkheid die we als mens allemaal hebben, maar meestal vergeten zijn.

Veel spirituele literatuur verwijst hiernaar. Denk aan het verhaal van Adam en Eva. Toen deze het appeltje van Satan aten, verdween hun eenheidsdenken en werd toen dualiteitsdenken. Meteen oordeelden ze elkaar. Meteen dachten ze dat God hen strafte en uit het paradijs jaagde, maar ze deden het eigenlijk zelf door hun andere manier van denken. Het eenheidsdenken kent onvoorwaardelijke liefde, in dualiteitsdenken is liefde aan voorwaarden verbonden is, zelfs Gods liefde. Ze maakten zichzelf doodongelukkig en in wezen doen we dat als mens nog altijd precies zo.

Het komt erop neer dat je je oordeel in de zin van veroordeling opschort. Want juist alle ellende in de wereld komt uit veroordeling voort. Voeg die er dus niet aan toe in je denken en in je gedrag en laat je niet meezuigen in alle gedoe. De meeste mensen zitten gevangen in dualiteitsdenken, neem ze dat niet kwalijk, maar probeer er eerst zelf uit te komen. Hoe meer mensen dit gaan doen, hoe vrediger ons leven en daarmee de wereld kan worden. 

Alle mensen zijn uniek, dus er  is niets speciaals aan als je uniek bent.

We hebben de neiging om mensen om hun unieke capaciteiten op een voetstuk te zetten, ze als speciaal, als verheven boven anderen te zien. Hierdoor vinden we ook dat die speciale mensen meer rechten hebben dan andere mensen. We geven ze meer aandacht, meer geld, meer macht, alles.

In werkelijkheid is geen mens speciaal, is geen mens beter dan een ander, niemand verdient meer te krijgen dan welk ander mens dan ook.

In onze uniciteit zijn we allemaal gelijk. In speciaalheid eisen we helaas verschil in behandeling.

Ik hoorde eens iemand uitleggen dat er vier vormen van woede zijn, alleen herkennen we die niet allemaal als woede. De explosieve woede herkennen we wel, iemand die volledig uitbarst. De verborgen stille woede herkennen we soms ook nog wel, die is goed voelbaar en uit zich vaak in stiekeme, quasi onschuldige aanvallen of het negeren van de ander.

Zowel manipulatie als slachtofferschap zijn vormen van woede die we meestal niet als woede zien. Mensen zijn woedend dat andere mensen en de wereld niet doen wat zij willen, accepteren dat niet. Het slachtoffer gaat klagen, hoopt dat jij en de wereld  uit schuldgevoelens alles zullen gaan doen zoals hij het wil. Iemand die manipuleert is ook woedend op anderen en de wereld die maar niet doen wat hij wil, maar probeert op een omzichtige manier zijn zin te krijgen. 

Pas als je door deze maniertjes heen prikt, er niet in mee gaat, komt vaak de onderliggend woede opeens zonder maskers naar buiten, het krijgt een andere vorm. Het slachtoffer kan opeens exploderen, je negeren of steken onder water geven, stille woede, of eventueel manipuleren. De manipulator wordt explosief woedend als je hem doorziet, of gaat over tot stille woede tactieken, of doet alsof hij jouw slachtoffer is geworden.

Maar woede duidt meestal op onderliggende machteloosheid, het gaat niet zoals je wil en je weet geen creatieve oplossingen te bedenken, dus doe je dit: woedend worden en daar op een van die vier manieren uiting aan geven. Het ego vindt dat de anderen en zelfs de hele wereld niet voldoen aan zijn eisen en wensen en valt aan. Het ego zal een ander ego of de egowereld nooit of te nimmer accepteren, altijd als vijand zien, vandaar de woede.

Leer vooral ook je eigen vormen van woede kennen en pak die aan. Pas als je kan zien dat elk mens uniek is en ieder mens het anders doet dan jij en dit oké is, kan woede afnemen. Pas als je verschillen in alles niet veroordeeld, kan je zonder woede leven. Pas als je accepteert dat niet alles zal gaan zoals jij dit wenst, kan je zonder woede leven.

Veel HSPs worstelen met omgaan met het nieuws en met social media. Ze raken daar overprikkeld en gestrest van, meer dan de gemiddelde mens door hun kenmerken empathie en diepgaandheid. Tegelijk kan het ze ook eindeloos boeien, kunnen ze het niet loslaten. Rustzoekende en spanningszoekende reageren vaak ook allebei anders.

HSPs willen graag betrokken zijn bij de wereld en andere mensen, empathie. HSPs willen ook graag op de hoogte blijven, behoefte diepgaandheid. Maar als dit te veel voor ze wordt, verandert empathie in nare gevoelens en diepgaandheid in overvoerd raken. Dan raken ze overprikkeld en gestrest.

Als gevolg van die overprikkeling en stress ontstaat soms een alles of niets effect. De ene HSP keert zich volledig van media af, vaak de rustzoeker. De ander raakt juist overmatig betrokken, de spanningszoeker vaak. Voor beiden reik ik hier opties aan.

Vooral de rustzoekende HSPs kunnen besluiten helemaal zonder media te leven wegens de overmaat aan informatie en alle drama, wat op zich prima kan. Als het echt belangrijk is, hoor je het toch wel. Wel zou je hierdoor informatie kunnen missen die belangrijk is voor je dagelijkse leven, bijvoorbeeld verandering in wetten en regelingen en buurtplannen op privé en zakelijk gebied. Denk daarom eens aan bezoeken van websites van overheden, informatie in huis-aan-huis bladen en bladen op je werkgebied, selectief gebruik dus.

De spanningszoekende HSPs gaan soms zo met media aan de gang, dat het een hoofdrol gaat spelen. In wezen is dan een verslaving ontstaan, je vult een gemis op de verkeerde manier. Het geeft enerzijds een kick om veel te kunnen voelen en weten, maar daarna volgt altijd de terugslag. Je raakt in het patroon gevangen, kijken en beroerd voelen en toch maar weer kijken. Daar komt nog eens bij dat in media negativiteit overheerst en je die wegens je gevoeligheid overneemt, je voelt wat de wereld voelt. Zo’n verslaving kan zich uiten in woede, angst, depressie, machteloosheid. Ook hier is een van de stappen je informatiebronnen te beperken, selectief zijn Maar omdat het een verslaving is geworden, is er meer nodig.

Noteer eerst wat voor problemen je mediaverslaving geeft, woede, angst, niet aan leuke dingen toekomen bijvoorbeeld. Kijk dan welke behoeften je probeert te vervullen via je mediaverslaving. Zijn het empathie en betrokkenheid? Zorg dan dat je iets in je leven brengt dat je dit kan geven, zoals bijvoorbeeld het verenigingsleven. Mis je diepgaandheid, ervaar je een leegte of verveling? Probeer dan iets in je leven te vinden dat die behoefte vervult, bijvoorbeeld een studie.

Omdat mediaverslaving vaak met spanningszoeken te maken heeft, kan je ook eens kijken of je wat meer uitdagingen kan brengen in je leven, bijvoorbeeld je huis op en top maken of een marathon lopen, stel jezelf nieuwe doelen. 

Het Ego (liefde voor zelf) is de afgod die we gemaakt hebben om God (alomvattende liefde) te vervangen. Wat er dan gebeurt kan je beschrijven als van radiozender veranderen. Als je naar de ene zender luistert, kan je simpelweg de andere zender niet meer horen.

De radiozender Ego zendt zogezegd hardrock en strijdmarsen uit. Er wordt aandacht besteed aan conflicten en oorlogen, hongersnoden en economische tekorten. Adviesprogramma’s gaan over geld en macht verwerven, bevatten concurrentietips en bespreken alle dure dingen die je kan kopen. Er zijn heftige discussieprogramma’s, afgewisseld met reclame om je te activeren om steeds meer te willen hebben voor jezelf.

De radiozender God zendt zogezegd harmonische muziek uit, vrolijk tot rustig, klassiek, pop en meditatiemuziek. Er wordt aandacht besteed aan samenwerking en plezier, aan de natuur en aan creatieve bezigheden en spiritualiteit. Adviesprogramma’s helpen je meer geluk en rust in je leven te ervaren. Er zijn gezellige én diepgaande gesprekken. Reclame bevat tips over leuke en interessante bezigheden en waar je hulp en verbinding kan vinden als je dat nodig hebt.

Misschien kan je bij het lezen van de beschrijvingen al voelen wat het energetisch met je doet. Waar je vaak naar luistert, bepaalt jouw ervaringen. Het dagelijkse leven is in wezen een keuze in radiozender.

Probeer eens een dagje te doen alsof je alleen de radiozender God wil horen. Zodra je iets hoort van de Egozender, draai je deze vandaag gewoon eens weg.

Stel je ook eens voor als eigenaar van de zender, wat zou je vandaag de hele dag uit willen zenden? 

En merk na zo'n dagje eens op wat dit met je doet.

Als je in slachtoffer denken vastzit, is de stap naar daderschap snel gemaakt. Het slachtoffer voelt zich gerechtvaardigd zelf dader te worden en slachtoffers te maken.

Dat zie je maatschappelijk overal gebeuren. Mensen voelen zich slachtoffer of ze identificeren zich met slachtoffers. Terecht of onterecht maakt hierbij niet eens uit. Een mens die zich benadeeld voelt of zich met benadeelden vereenzelvigt, kan vervolgens dader worden. Van rol wisselen. Het slachtoffer wordt dader en zal een bepaald persoon, een groep personen of zelfs volkomen vreemden tot slachtoffer maken. Wat voorbeelden.

• Mensen die een geweer of auto pakken om anderen af te slachten omdat ze zich slachtoffer voelen van de wereld of het westen of wat ook. Het slachtoffer wordt dader en voelt zich hiertoe gerechtigd, zelfs onschuldigen mogen worden geslachtofferd.
• Vredige protesten veranderen in geweld waar anderen het slachtoffer van worden. De slachtoffers worden daders, vallen mensen aan, maken spullen kapot, werpen blokkades op om het leven van anderen, zelfs volkomen vreemden, lastig te maken. Ze voelen zich daartoe gerechtigd.
• Slachtoffers projecteren vaak hun politiek slachtoffer voelen niet alleen op politiek leiders maar op medeburgers, of die nu wel of niet achter die politiek staan. Ze vallen niet Poetin of Netanyahu aan, maar alle Russische en Israëlische mensen. Die worden allemaal benadeeld, aangevallen en buitengesloten en men voelt zich daartoe ook  gerechtigd.
• Een ander voorbeeld is eerwraak, een vader kan zich door het ‘losbandige’ gedrag van de dochter benadeeld voelen en vinden dat ze aangevallen mag worden, zelfs gedood. Hij voelt zich slachtoffer, wordt dader en maakt een slachtoffer.

Mensen die in slachtofferschap en daderschap geloven zullen regelmatig van positie wisselen, van slachtoffer naar dader en weer terug. Maar nooit eens in gesprek gaan met de mensen waar ze zich slachtoffer van voelen. Die ander zullen ze ook zeker nooit vergeven, of het verwijt nu terecht of onterecht was.

Pas als je stopt met dit dader en slachtoffer patroon, kan er vrede ontstaan in je dagelijkse leven en in de wereld. Want zolang mensen allemaal deze rolletjes blijven uitwisselen, blijft oorlog en strijd bestaan.

En het trieste is, energetisch gezien zullen mensen die in dit patroon geloven gelijkgezinden aantrekken en zich voortdurend op elkaar uitleven.

Dat wat we liefde noemen is een hoger niveau in ons bewustzijn. Wat we angst noemen is een lager niveau in ons bewustzijn, de ontkenning van liefde. Je kan als mens vanuit liefde functioneren of vanuit angst. Dat niveau bepaalt hoe je het leven ervaart, als liefdevol of als angstig. Dat niveau noem je dan jouw realiteit. Je daalt met angst eigenlijk af naar een lager bewustzijnsniveau.

Je kan als mens meteen merken waar je zit. Als je je rot gaat voelen op wat voor manier ook, boos, verdrietig, bang, eenzaam, oordeel en strijd ervaart, dan zit je op angstniveau, dan heb je eigenlijk je bewustzijn van liefde afgekeerd. Dit zal energetisch dezelfde soort ervaringen aantrekken, je komt andere boze, verdrietige, bange, oordelende, strijdende en eenzame mensen tegen, of hoort en ziet alleen maar de ellende in de wereld. In de wereld zijn namelijk heel veel mensen met elkaar in strijd, juist omdat ze zich op dat angstniveau bevinden.

Als je je op dat angstniveau bevindt, weet dan dat een hoger niveau van liefde op elk moment ter beschikking is, je kiest dan een andere realiteit. Je kan dat niveau bereiken door je aandacht dus je energie uit alles wat zich op dat angstniveau bevindt terug te trekken. Angst heeft een soort zuigende werking, dus kijk er heel bewust van weg en focus op liefdevolle en mooie dingen in het leven. Lees een mooi boek, ga in je tuin werken, luister naar mooie muziek. Eenmaal op dat niveau, trekt het steeds meer liefdevolle ervaringen aan, wordt het makkelijker.

Een van de valkuilen is, dat we het veranderen van ons bewustzijnsniveau van angst naar liefde als ontkenning van de realiteit zijn gaan zien. Op angstniveau is het angstige ook inderdaad je realiteit, daarom is er ook zoveel ellende op de wereld. Op dat lagere bewustzijnsniveau is ellende je realiteit. Daar bovenuit stijgen is geen ontkenning van realiteit, maar de keuze om op hoger bewustzijnsniveau te leven, een liefdevoller realiteit te kiezen. Dan trek je ook weer liefdevoller ervaringen aan, die je dan als vanzelf gaat uitbreiden. Dan wordt liefde je realiteit. 

Een andere valkuil is, dat je geen vertrouwen hebt dat die realiteit ook echt veranderen zal. Eigenlijk geloof je dat angst je weer in de greep zal krijgen, dat bijvoorbeeld andere mensen je vanuit angst weer zullen aanvallen. Dit is een angstgedachte en die trekt dus weer angstige ervaringen aan die je angsten bewijzen, dan zit je hier dus zelf weer op angstniveau. Kies voor vertrouwen in liefde. Laat dus alle angsten los, die liefde nog niet als realiteit durven te zien.

De wereld wil invloed over jouw denken, emoties en gedrag. Wel eens afgevraagd waarom alle social media gratis zijn, net zoals zoeken op internet? Dat komt omdat alles wat jij zoekt, bekijkt en schrijft voor andere mensen geld waard is. Jouw data worden verzameld en verkocht aan bedrijven, instanties en politici, aan iedereen die maar wil betalen.

Verkoop van bedrijven herkennen we vaak wel. Het kopen van een algoritme zorgt dat zodra je een auto opzoekt, er allemaal reclame voor diezelfde auto tevoorschijn komt. Marktonderzoeken, voorspellingen en reclame zijn ook gediend bij data. Als veel mensen op een bepaalde ziekte zoeken, weet je als farmaceutisch bedrijf welke medicijnen goed zullen lopen. Je kan via diezelfde social media de aandacht dus verkoop ook weer bevorderen, door posts over die ziekte veel likes te geven of antwoorden te laten geven via bots. Een nieuwe dataset kopen en je weet of het heeft gewerkt.

Politiek heeft er ook baat bij. Als uit de data blijkt dat jouw partij veel aandacht krijgt, krijg je veel stemmen. Je kan via diezelfde social media meer aandacht genereren, dus meer stemmen. Je weet ook of je je vooral op mannen of vrouwen of bepaalde regio's moet richten. Maar een tegenpartij kan je juist zwart zien te maken. En het effect kan je zien aan een nieuwe dataset.

Dat geldt voor alle instanties. Overheidsinstanties, ministeries, geheime diensten, gemeentelijke instellingen. Ook algemene instanties als banken, goede doelen, verzekeraars, vluchtelingenwerk kunnen data kopen. Die kunnen allemaal een bepaald beleid promoten of tegenwerken, het omgaan met energie, meningen over landen en bevolkingsgroepen, alles wat ze maar willen. Dat beïnvloeden via social media en zoekmachines gebeurt veel, vandaar dat er vaak van die hausses ontstaan op elk gebied. Iedereen heeft het dan korte of langere tijd steeds over hetzelfde. We worden bestudeerd en beïnvloed.

Bepaalde groepen zullen ook zelfs baat hebben bij polarisatie, denk aan de wapenindustrie of geheime diensten of terreurorganisaties, die zullen op social media eerder ruzie versterken, door nadruk op emoties en angst voor de andere mens.

Je denkt gratis te mogen werken op internet en social media, maar je betaalt via data. Elk woordje dat je tikt, alles wat je bekijkt, kan worden verhandeld voor geld en macht, eigenlijk om uiteindelijk jouw geest en gedrag te beïnvloeden. Dus zorg dat je jezelf losmaakt van die beïnvloeding, wat begint met je ervan bewust te worden. Laat je niet meezuigen in andermans wensen en plannen. Blijf vooral bij jezelf, houd je geest vrij.

Als een baby van 2 maanden nog niet kan lopen en zich psychisch onvolwassen gedraagt, vinden we die baby geen slechterik, maar tonen begrip en helpen hem. We hebben niet de verwachting dat hij volledig naar behoren functioneert, worden daarom niet boos op de baby, hebben geen oordeel.

Zodra we echter ‘volwassenen’ zijn, verwachten we van onszelf en anderen dat we altijd volledig naar behoren functioneren en worden boos en oordelend als dat niet zo blijkt te zijn. We tonen geen begrip en helpen elkaar niet meer.

In wezen hebben we irreële verwachtingen. Alle mensen zijn onderweg, ieder mens moet psychisch gezien leren lopen, al vinden we dit moeilijk te erkennen voor onszelf. Het is daarom onzinnig boos te worden als iemand niet perfect is, niet voldoet aan je verwachtingen. Als je perfectie verwacht, kan je wel boos worden op de hele wereld, want geen enkel mens is perfect.

Als je een vrediger leven wilt, besef dan dat bijna ieder mens psychisch gezien nog moet leren lopen. Toon begrip en help elkaar daarin. Boosheid werkt averechts.

Het ego voelt zich altijd tekortgedaan en bedreigd. Altijd! Daar wil hij wat aan doen en kiest daarvoor de aanval. Dat kan verbaal geweld zijn, economisch geweld en fysiek geweld zijn. En de rechtvaardiging is altijd, die ander deed me tekort of die ander bedreigde me, dus mag ik dat ook met die ander doen. Het is een cirkelredenering, dus blijft het geweld altijd doorgaan, totdat je de valse redenaties afstopt met logica.

Vaak ziet het ego zichzelf ook als de held, die strijdt voor rechtvaardigheid. Ik schakel de slechteriken uit. Dat het ego dan precies hetzelfde doet als hij de slechteriken verwijt, ziet het ego niet. Het ego ziet helden, dat zal een linksextremist van zichzelf vinden, een rechtsextremist van zichzelf vinden, of de politicus of politieagent van zichzelf vinden, zodra ze verbaal of economisch of fysiek geweld gebruiken tegen andere mensen.

Het trieste is, in de wereld zullen altijd weer ego’s met ego’s vechten. Want het ego ziet geweld als een oplossing, maar ziet niet dan veel problemen ingebeeld zijn, omdat hij in zijn diepgewortelde angsten gelooft. Paranoia is een ego-kenmerk, het ego ziet overal gevaar. De ene keer zal het ego zijn paranoia op een persoon richten, de andere keer op een groep personen, een land, een cultuur, dat maakt niet uit. Iemand moet de vijand worden, om het ego zijn gewelddadige gang te laten gaan.

Het ego projecteert zijn angsten graag op de buitenwereld als vijandschap. Hangt deze aan bepaalde kenmerken, uiterlijke, culturele, religieuze kenmerken van de ander, dat vormt voor hem de rechtvaardiging.

Het zien van het ego gedoe kan het ego in jou oproepen. Je ziet het geweld van een bepaald mens, groepen, landen, culturen en je voelt je meteen gerechtvaardigd ook in de aanval te gaan, verbaal of economisch of fysiek. Dan doe je dus hetzelfde als jij de ander verwijt.

Probeer de cirkelredenering van het ego in jezelf te voorkomen. Als je vrede in de wereld zoekt, dien je eerst vrede in jezelf te bewerkstelligen.

Er is nu heel veel ophef over klimaatscenario’s, maar wat zijn scenario's eigenlijk? Laten deze zien wat er zal gebeuren of wat er mogelijk kan gebeuren?

Even een simpel voorbeeld. Ik wil een goedlopend bedrijf krijgen. Daar verzin ik dan scenario’s voor, zet de lijnen uit naar de toekomst toe. Een scenario noemt mogelijkheden en bijbehorend gevolg. Scenario’s moeten ook op het moment dat je ze maakt realistisch en haalbaar zijn, al is dit in het begin soms moeilijk te bepalen. Realisme blijkt vaak pas gaandeweg. Stel ik heb de volgende vijf scenario's opgenomen.

1. 1.       Ik krijg geen klanten. Bedrijf gaat failliet. Dit is mijn worst case scenario.
2. 2.       Minder klanten dan normaal in mijn sector, over 4 jaar kan ik ervan rondkomen.
3. 3.       Normale hoeveelheid klanten, na 2 jaar kan ik ervan rondkomen.
4. 4.       Meer klanten dan normaal in sector, al na een jaar kan ik ervan rondkomen.
5. 5.       Het loopt storm. Ik kan niet alleen rondkomen in een jaar tijd, maar geld overhouden. Dit is mijn best case scenario.

Vervolgens houd ik mijn voortgang bij en maak elke week een schatting waar ik  ongeveer uit ga komen, welk scenario ik ongeveer volg. Dus stel dat het op de lijn van 3.3 zit, dan weet dan dat het me nog 2 jaar gaat kosten, dus nog 2 jaar mijn inkomsten moet aanvullen.

Maar stel dat ik die scenario’s lees en me rotschrik van het worst case scenario. Dan zou ik mezelf waarschijnlijk zo bang maken, dat ik misschien helemaal niet meer begin. Dan verwar ik wat kan gebeuren met wat zal gebeuren. Ik zie mezelf als doodongelukkig, altijd geld tekort, na een tijd failliet. Dat vertel ik ook aan alle andere mensen, hoe verschrikkelijk het is om een bedrijf te hebben, want je gaat failliet volgens dit scenario. Mensen raken samen met jou bezorgd en raden je aan maar niets te doen.

Ik ga vervolgens naar een kenner, een boekhouder. Ik vraag hem alleen niet om al die scenario’s eens te onderzoeken. Ik vraag hem alleen: reken mijn worst case scenario eens door en vertel me dan wat er gebeurt. Dan zal ook mijn boekhouder zeggen, dat gaat helemaal fout met jou, met dit scenario.

Maar mijn boekhouder kan ook zeggen, het eerste en laatste scenario is niet realistisch in jouw sector. Je krijgt altijd wel klanten, zeker na een tijdje. Maar het is evenmin een sector waar het storm zal lopen. Dus je kan beter scenario 1 en 5 schrappen. Ofwel, hij zegt me dat twee van die scenario’s niet realistisch zijn. Dus ergens tussen de 1 en 4 jaar zal ik ervan rond kunnen komen. Dat is misschien nog niet leuk voor me, maar beter dan ermee stoppen of ook beter dan  failliet gaan.

Met klimaatdiscussies is het nu net zo. Het best case scenario is niet bereikt, niet meer realistisch, die 1,5 graad gaan we niet meer redden. Dus dat is voor velen teleurstellend. Het worst case scenario is echter ook niet realistisch meer, wat weer bemoedigend is. Op dit punttijd gaan we verder met de overgebleven scenario's, die uitgingen indertijd van 2, 2,5-3 en 3,5 graad stijging. Dus 2 graden is nu het best case scenario geworden en 3,5 het worst case scenario. Dit zijn realistischer cijfers. 

Identificatie betekent dat je zegt: 'Dit ben ik’ en hier veel waarde aan hecht. Het betekent ook dat je je bedreigd kan voelen als iemand jou anders ziet dan jij jezelf ziet, of je ongelukkig voelt als je jezelf opeens anders gaat zien dan je had bedacht over jezelf.

Je kan je identificeren met je lichaam, je persoonlijkheid, je karakter, je ware zelf en je ziel. Nu worden de definities van die delen vaak door elkaar gebruikt. Daarom eerst een overzicht plus wat eenvoudige uitspraken die met identificatie ermee samenhangen.

Sterke identificatie met je lichaam uit zich bijvoorbeeld in uitspraken als ik ben een lichamelijk sterk/zwak mens, ik ben een gezond/ziek mens. De biologische kanten van jezelf krijgen nadruk.

Je persoonlijkheid is je psychologische kant, dus alles wat je denkt, voelt en doet, inclusief je rollen. Men deelt dit psychologisch in nature en nurture in, in aangeboren (ook wel temperament genoemd) en aangeleerd. Aangeboren is hoe je als baby al was, bijvoorbeeld een vrolijk kindje. Aangeleerd is hoe je je ontwikkelde via opvoeding en ervaringen. We noemen het vaak karaktertrekjes, maar het zijn persoonlijkheidstrekjes. Bij identificatie zeg je bijvoorbeeld, ik ben een stil mens, ik ben intelligent, ik ben bouwvakker (rol), ik reageer altijd snel. Bij identificatie met je aangeboren kenmerken zeg je eerder, ik ben van nature een vrolijk mens.

Karakter heeft meer te maken met je keuzes, met ethiek en moraal en integriteit, met wat je doet als je onder druk staat, dus met je waarden. Bij identificatie zeg je bijvoorbeeld: ik ben een eerlijk mens, ik ben een gelovig mens. Nu zijn we gewend normen en waarden op één lijn te zetten. Maar normen liggen meestal op het aangeleerde persoonlijkheidsniveau. Bij waarden gaat het om keuzes, dat ligt op karakterniveau. Die twee niveaus kunnen overeenkomen maar ook verschillen. Onder druk gezet kan een eerlijk mens opeens oneerlijk worden. Dat benoemen we meestal als niet integer of als zwakte van karakter.

Je ware zelf en je ziel worden in de spirituele interpretaties soms als synoniemen gebruikt, maar psychologisch als twee verschillende dingen. Je ziel is je spirituele en eeuwige essentie, wie je in de kern bent. Je ware zelf is in de psychologie meer wie je bent als je al je conditioneringen loslaat, ofwel de aangeleerde patronen van je persoonlijkheid loslaat. Spiritueel gezien is je ware zelf soms weer gedefinieerd als het loslaten van alle wereldse aspecten, dus lichaam, persoonlijkheid en karakter. Bij identificatie met je ware zelf zeg je bijvoorbeeld ik kan helemaal mezelf zijn. Bij identificatie met de ziel, zeg je bijvoorbeeld: ik ben hier op aarde om als ziel dingen te leren.

Wat spirituele stromingen je vertellen over identificatie is dat je je kwetsbaar zult voelen zolang jij je identificeert met je tijdelijke aspecten, lichaam, je persoonlijkheid, je karakter. Maar als je je identificeert met je ziel (vaak ware zelf genoemd), besef je dat je eeuwig bent en je daarom onkwetsbaar voelt. Soms wordt het ware zelf als tussenstap gezien, als opstap naar het herinneren van je ziel, waarmee identificatie met je ziel makkelijker wordt.

Angsten komen voort uit het ego-overtuigingenstelsel. Het ego wil overleven, dus is extreem gefocust op het lichaam. Het ego vertelt je dat je bang moet zijn voor iets of iemand en geeft je ook redenen daarvoor, ofwel voorziet je van oordelen. Jouw geest is er dan meteen zeker van dat de angst terecht is, je komt in een stress standje. Dan wil je alleen nog maar vechten of vluchten of je verstart, dan denk je dus eigenlijk niet meer goed na. Je primitieve reacties nemen het over. De informatie die je eventueel verzamelt, zal gericht zijn op bewijzen dat jouw angsten en oordelen kloppen, je raakt bevooroordeeld. Dan sta je ook niet meer open voor gesprekken of andere informatie. Je gaat in je eigen hoofd en elk gesprek in de aanval of verdediging.

Dus als je in angst en oordeel komt, heeft het ego het overgenomen van je. Maar jij bent je ego niet! Het is daarom als eerste stap handig dit tegen jezelf te zeggen: ik bekijk nu alles vanuit mijn ego en stimuleer zo mijn eigen angsten en oordelen en stressreacties. Dat wil ik niet. Ik keer daarom naar binnen en probeer mijn angsten en oordelen te onderzoeken op realiteitsgehalte. Misschien herinnert iets of iemand je aan iets naars in het verleden en ben je tegenwoordig veel sterker. 

De meeste angsten zijn niet reëel, maar gebaseerd op wat wel eens zou kunnen gebeuren. Het ego verzint rampenscenario’s, bewijst hiermee die angsten en oordelen, zodat je er volledig in gelooft, er volledig in het ego gevangen raakt. Ik ben bang voor X, X is een engerd en zal me benadelen, dus moet ik tegen hem vechten of van hem wegvluchten. Die engerd moet ik continu in de gaten houden, moet mijn angsten en oordelen bewijzen om me voor te bereiden op een gevecht of een vlucht. Kortom, de adrenaline stroomt voortdurend, terwijl die engerd niet eens voor je neus staat. Het ego grossiert in angstpatronen, krijgt zo macht over je geest, je denken, je voelen, je reacties. Dan heb je de macht uit handen gegeven, voelt je daardoor ook machteloos.

Realiseer je als je in zo'n angstscenario gevangen zit, het ego altijd het worst case scenario presenteert. Maar misschien loopt het wel helemaal anders en misschien gebeurt het niet eens. Probeer je gezonde verstand in te schakelen. Is die engerd eigenlijk wel van plan om jou te benadelen? Is die engerd misschien niet zo eng als je dacht, als je eens in gesprek gaat met hem?   Laat die angsten en oordelen los en focus liever op je dagelijkse leven dan op de angstfantasieën. Het ego schotelt je zijn fantasieën zo levendig voor, dat je erin gelooft en vasthoudt, ernaar leeft in plaats van loslaat. Zo heeft het ego jou in de macht.

Het ego zegt ook altijd dat je hulpeloos bent bij gevaar als je jezelf niet vol adrenaline pompt om alert te zijn. Maar hulpeloos ben je alleen als je zijn angsten gelooft, als je onder zijn leiding je primitieve brein blijft gebruiken. Je kan beter je gezonde verstand gebruiken en je afvragen hoe je die stress laat gaan. Besef vooral ook dat ieder mens tot veel meer in staat is dan het ego je vertelt. Je bent niet beperkt tot vechten en vluchten en vestarren, je geest is veel slimmer en creatiever dan het ego je wijsmaakt. Want het ego is niet anders dan een angstig overtuigingenstelsel waarin je diep bent gaan geloven en dat kan je ook weer afleren. Dus leer vertrouwen op je eigen kracht. 

De gewone mens is gewend te denken vanuit de alledaagse economie. Ik maak iets tegen lage prijs, verkoop het tegen een hogere prijs, dan heb ik winst gemaakt, dan word ik rijk. Een aandeelhouder investeert in bedrijf en krijgt dividend als er inderdaad winst wordt gemaakt.

Voor rijke mensen werkt het ander, die gaan handelen met aandelen. Je kan dan winst maken als een bedrijf winst maakt, maar ook winst maken als een bedrijf verlies maakt (long en short gaan). Dus het maakt handelaren niets uit of het goed of slecht gaat met een bedrijf en de werknemers of het land. Ze dienen het alleen van tevoren te weten.

• Als je bijvoorbeeld denkt dat het fout gaat met een bedrijf (short gaan), léén (!) je eerst een aandelen tegen de huidige hoge waarde en verkoopt ze gelijk door, bijvoorbeeld voor 100 euro.  Als de koers zakt naar 70 euro, koop je ze goedkoop terug en geeft ze terug aan degene van wie je ze leende. Dan heb je 30 euro winst gemaakt met geleend geld.
• Als je denkt dat het goed gaat met een bedrijf (long gaan), leen je ze voor 100 euro. Dan wacht even tot ze 130 euro waard zijn en verkoopt ze dan weer. Heb je ook 30 euro winst gemaakt met geleend geld.

De crux zit in het vooraf weten wat een bedrijf doet. Die rijke mensen weten inmiddels dat opinies invloed hebben op koersen. Als media en mensen op social media gaan roepen wat een rotbedrijf het is, zakt de koers. Je kan als rijk mens ook nog eens zorgen dat de media en de mensen worden beïnvloed, zorgen dat het de kant op gaat die je wenst. Dat is dus precies wat gebeurt. Niet voor niets zijn media, reclames en AI zo belangrijk. Als een bedrijf failliet gaat, is het altijd verlies voor het bedrijf, voor haar werknemers en aandeelhouders en het land. Maar de rijke mensen die met aandelen handelden hebben dan toch gewoon winst. Wat voor de gewone mens een tragedie is, is voor rijke mensen winst.

Wat rijke mensen ook nodig hebben is dat koersen schommelen. Want als een bedrijf altijd maar 100 euro waard blijft, kan je niet handelen, dus ook geen winst maken. Dus al die ups en downs in de economie zijn erg onzeker voor gewone mensen, maar voor rijkeren een goede manier om winst te maken.

Het hele systeem is daarom oneerlijk voor iemand die gewoon hard wil werken voor zijn geld. Het systeem lijkt in te storten, juist omdat er zoveel geld is geleend om winst te maken, wat voor de gewone man hoge inflatie betekent. De gewone mensen geven niet te veel geld uit, zoals ons vaak verteld wordt, de rijke mensen handelen ermee dus drijven prijzen voortdurend op door steeds maar meer te lenen. Het is een systeem dat rijken rijker maakt en de gewone man armer maakt.

Door de huidige geopolitieke onvoorspelbaarheid, hebben de rijke mensen ook opeens met onzekerheid te maken, waar eerder alleen de gewone man last van had. Daarom zie je ook veel meer strijd en tegenstrijdigheden en ups en downs. Want al die rijke mensen proberen hun zaken via media de door hun gewenste kant op te duwen, dus daar waar ze winst verwachten. Chaos is ook een manier om winst te maken. Het belang van de gewone man doet er in wezen niet doe. Het systeem dat fijn was voor de rijken en naar was voor de rest, begint nu echter te vallen, hun winsten worden onzeker.  Het instorten zal ook voor de gewone man even lastig zijn, maar biedt wel een kans om een eerlijker systeem te bedenken, waarbij iedereen het goed kan hebben en we al die ups en downs en al die armoede niet meer hebben.

Kritiek kan een vorm aannemen van afkeuring, of van vriendelijke communicatie. Kritiek in de vorm van afkeuring doet altijd pijn. Je keurt de persoon in zijn geheel af, reageert alsof die ‘fout’ eeuwig is en gaat eigenlijk uit open contact. Voorbeelden: Jij praat (altijd) te veel. Je doet je werk niet goed.

Als je kritiek hebt op iemand, denk je in de kern: iets in iemands gedrag bevalt me niet, het triggert iets in mij. Maar als je afkeuring toevoegt, denk je daarbij: die hele persoon bevalt me niet, hij of zij doet dingen niet zoals ik het wil en dient zich aan mijn wensen aan te passen.

Kritiek op anderen gaat eigenlijk altijd over jezelf, niet over die ander. Onderzoek altijd eerst waarom je zo getriggerd wordt.

• Kritiek kan ten eerste voortkomen uit een bepaalde norm (horen, moeten). Daar kan je vraagtekens bij leren zetten. Is het wel zo dat iedereen aan jouw norm moet voldoen? Je kan een heleboel dingen best gewoon laten gaan, in plaats van kritiek te uiten en af te keuren. Dat haalt de stress uit je leven.
• Het kan ten tweede dat je ontdekt dat je werkelijk last hebt van iemands gedrag en daardoor contact lastig vindt, verbinding verliezen is zonde, want we zoeken allemaal verbinding. Vraag je eerst af, hoe kan je er anders ermee omgaan? Vaak wordt alles anders als jij je anders gedraagt. 
• Je kan er in het tweede geval ook besluiten het erover te hebben, open te zijn over wat iemands gedrag met je doet, zonder kritiek op die ander. Dus vriendelijk. Spreek daarbij je waardering uit. Zoek samen naar oplossingen naar beter contact. Dus als je wil uiten waar je last van hebt, is het belangrijk het bij jezelf te houden en waarderend te spreken. Als voorbeelden:

In plaats van te zeggen je praat te veel (aanval, afkeuring), zou je kunnen zeggen: ‘Ik kan me slecht focussen als mensen veel praten, ik raak er overprikkeld van en ga dan uit contact (gedrag en wat het met jou doet). Terwijl ik je ook een leuk mens vind, dus juist contact wil (waardering).’ Dan kan je samen kijken hoe je prettiger met elkaar om kan gaan. Bijvoorbeeld een pauze inlassen als het je te veel wordt. Want uiteindelijk gaat het om contact, om open en vriendelijke communicatie met elkaar.

In plaats van te zeggen je doet je werk niet goed (aanval, afkeuring), zou je kunnen zeggen: Als je die dingen niet goed controleert, is dat in het nadeel van iedereen die hier werkt, omdat de productie dan vastloopt. Al het andere doe je goed goed (waardering), maar we kunnen samen kijken hoe we de situatie kunnen verbeteren (samen, niet alleen, de situatie verbeteren, niet de persoon verbeteren).

Gehechtheid betekent een sterke identificatie met iets hebben. Je kan erg gehecht zijn aan uiterlijkheden, aan materiële zaken, maar ook aan meningen. Op het moment dat die bedreigd worden voor je gevoel, reageer je heftig, want dan wordt jouw 'ik' bedreigd. Het geeft stressreacties, omdat gehechtheid ook sterke angsten en oordelen geeft.

Als je bijvoorbeeld gehecht bent aan meningen, hoeft iemand alleen maar een andere mening te uiten en je schiet in de stress, vermijdt contact of gaat in de aanval. Gehechtheid betekent meestal dat je niet alleen naar je eigen meningen leeft en een ander vrij laat in wat hij vindt, maar dat je de ander van je gelijk wil overtuigen. Veel ruzies en oorlogen ontstaan door gehechtheid aan meningen van beide partijen. Politieke meningen, religieuze meningen, meningen over de beste leefwijze.

Bij gehechtheid aan uiterlijkheden en materiële zaken, vind je dat jijzelf en mensen er op een bepaalde manier uit moeten zien of een bepaalde levensstandaard moeten hebben. Als het anders is, is het beangstigend en heb je er een sterk oordeel op. Mensen die anders zijn worden uitgesloten of zelfs aangevallen. En hoe meer mensen gehecht zijn, hoe meer ze dit naar elkaar toe doen. Maar je valt ook vaak jezelf aan, als je niet voldoet aan je eigen eisen.

Het is onze gehechtheid die voor problemen geeft. Dan kijken we niet meer naar wie de mens ten diepste is, maar naar tijdelijke zaken zoals uiterlijk, materie, meningen. Je kan echter je gehechtheid loslaten en daarmee stress en strijd verminderen. Zie je ideeën over uiterlijk, materie en al je meningen als een soort wolken die je voorbij kan laten drijven. Je hoeft er niet om in de aanval of in de verdediging, hoeft niemand van jouw ideeën te overtuigen. Ook jezelf niet! Neem dus al die ideeën niet zo zwaar op. Dan verdwijnen ook de angsten en oordelen uit je leven en worden je contacten plezieriger. 

Spiritueel gezien is alles bewustzijn. Ons bewustzijn zet denkbeelden om in vormen, in fysieke ervaringen, zowel ’s nachts als overdag. In de nacht dromen we bijvoorbeeld dat we een lichaam hebben dat van alles ziet en doet. Maar overdag doen we precies datzelfde, hebben we ook een droom waarin ons lichaam van alles ziet en doet, maar dat noemen we dan echt.

Dit betekent dat de fysieke ervaringen eigenlijk alleen in onze eigen geest plaatsvinden. Alleen weten we ’s morgens dat we die nacht droomden, dat denkbeelden fysieke droomervaringen werden. Maar overdag hebben we niet in de gaten dat hetzelfde gebeurt. Er bestaat geen fysieke wereld buiten onszelf, alles vindt in onze geest plaats, het zijn projecties.

Veel denkbeelden zijn collectief, anderen meer persoonlijk. Het collectieve denkbeeld dat bewustzijn los van al het overige bewustzijn kan bestaan en eindig is, creëert de collectieve ervaring van fysiek gescheiden lichamen en de dood. Onze angstige denkbeelden creëren fysiek angstige ervaringen, bijvoorbeeld lichamelijke ziekte of strijd. We zijn de scheppers van onze eigen werkelijkheid, alles wat we denken zal fysiek vorm krijgen binnen onze eigen geest, dan nemen we het waar, dan lijkt het buiten onze geest plaats te vinden. Dit wordt bedoeld met, de wereld is een spiegel. Je fysieke ervaringen laten altijd je denkbeelden zien.

Maak in je persoonlijke leven een begin met anders denken, dit verandert niet alleen jouw eigen leven, maar heeft ook invloed op het collectieve denken.  Dus verander je angstgedachten, over ziekte, pijn, strijd, etc. in liefdevolle, plezieriger gedachten, die liefdevolle denkbeelden zullen zich mettertijd ook in fysieke vorm vertalen.

Maak een simpele vertaalslag, als je je fysiek bijvoorbeeld ziek of gestrest voelt, heb je een tijdje ‘ziekmakende en stresserende denkbeelden’ gehad. Onderzoek welke nare denkbeelden dit waren vervang die door ‘gezondmakende en rustgevende denkbeelden’. Begin eerst in je persoonlijke leven. In later stadium kom je vanzelf de collectieve denkbeelden tegen in jouw denken. 

Mensen bezien zichzelf en anderen vaak vanuit rolletjes. Als je mensen ziet als daders en slachtoffers, heb je mensen beperkt tot die rolletjes. Als je mensen ziet als leiders of volgers, heb je hen beperkt tot die rolletjes. Als je de ene goed noemt en de ander slecht, heb je al die mensen beperkt tot die rolletjes. Dat is wat het ego doet om de wereld begrijpelijk te maken voor zichzelf, om te bekijken wat veilig is en onveilig, want het ego baseert zich op angsten. Die rolverdeling zorgt voor beperking en vaak voor strijd, het slachtoffer bestrijdt de dader en vice versa, de leider bestrijd de volger en vice versa, de goede mens bestrijdt de slechte mens en vice versa. Alleen omdat ze de mens niet meer zien, maar de rol.

Onze ware aard stijgt ver boven al die duizenden rolletjes uit, stijgt ver uit boven al die angsten. We kunnen als mens leren daaraan voorbij te kijken en open te staan voor wat we als mens werkelijk zijn op dieper niveau. We zijn allemaal levende, liefdevolle, creatieve wezens die dolgraag geestelijke verbinding ervaren met alles wat er is, die dolgraag willen communiceren en samenleven op een vriendelijke wijze. We willen allemaal dolgraag al die beperkte en beperkende rollen loslaten, al die verzonnen verhaaltjes over het menszijn loslaten.

Als je merkt dat je jezelf of een ander mens in gedachten een rolletje toebedeelt, vraag je dan eens af wat jijzelf of de ander nog véél meer is dan dat alleen. Stap gewoon eens een keer uit je rol, stijg daar bovenuit, verruim je blik.

We hebben allemaal de macht over onze eigen geest, over onze gedachten en gevoelens. Alleen neigen we ernaar die macht weg te geven. We zeggen bijvoorbeeld, die man maakt me boos. Eigenlijk zeg je daarmee, ik heb die man macht gegeven over mijn geest. Alsof die man daar buiten jou die boosheid daarbinnen veroorzaakt. Het is je eigen besluit om boos te worden om wat hij zei of deed. Ook al staat de hele wereld om je heen in brand, je hebt zelf altijd de macht om je geest vredig en liefdevol te houden.

Als je een liefdevol, vredig, plezierig, creatief leven wil leiden, dien je je geest daarop te richten en je niet te laten afleiden door het wereldse geharrewar. De wereld om ons heen toont een strijd tussen mensen die denken dat de geest van andere mensen macht over hun geest heeft en geloven die via strijd terug te moeten pakken. Maar die macht over je eigen geest had je altijd al. Het geharrewar is een totaal nutteloze, zinloze bezigheid, die het probleem alleen maar groter maakt.

Er is maar één weg naar een liefdevol leven. Je eigen geest te vullen met liefdevolle, vredige, plezierige, creatieve gedachten en gevoelens. En natuurlijk doet de wereld alles om je af te leiden van dit doel. De wereld is een reflectie van machteloze mensen die macht over andermans geest proberen te verwerven in plaats macht over de eigen geest. Maar de realiteit is, je hebt altijd en eeuwig macht over je eigen geest. Je hoeft er niet voor te vechten, er alleen maar voor te kiezen.

In spirituele boeken worden vaak verschillende termen gebruikt, die allemaal verwijzen naar hetzelfde punt. Ze proberen uit te leggen dat je als mens in de war kan raken over wie je werkelijk bent, dat je je Ware Identiteit kan vergeten en vanuit een aangenomen identiteit kan gaan leven. Spiritueel leven betekent in het kort dat je je als mens je ware identiteit probeert te herinneren of te herontdekken, terwijl de wereld voortdurend alternatieven aanbiedt om te zorgen dat je dit blijft vergeten. Je staat dus als mens voor een keuze, een keuze waarvoor tientallen termen bestaan die de tegenstelling tussen wie je werkelijk bent en wie je denkt te zijn benadrukken.

Je Ware Zelf/Identiteit of Ziel heeft in het dagelijkse leven te kiezen tussen (om wat veelgebruikte termen te noemen)  Liefde en Angst, Licht en Donker, Goed en Slecht/Zondig, Hogere en het Lagere zelf, Hemelse en Wereldse, God en Satan/Duivel/Ego, Positief en Negatief, Vergeving en Schuld, Geest en Lichaam, Oneindig en Eindig, Leven en Dood, Zelf en zelf, Eeuwig en Tijdelijk, Vrede en Strijd, onvoorwaardelijke en voorwaardelijke liefde. Al die termen verwijzen naar dezelfde tegenstellingen in je eigen geest.  De eerste term verwijst naar je ware identiteit, de tweede term naar het vergeten ervan, de alternatieve identiteit.

Je leven laat zien met welke van de twee identiteiten je je geestelijk verbindt, ofwel wie je denkt te zijn, waarop jij focust in je leven, dat wat je meestal je IK noemt. Met de term IK kan je dus je Ware Identiteit of een alternatieve, vervangende identiteit beschrijven. Je kan leven naar wie je werkelijk bent, of gaan leven naar wie je denkt te zijn, wat vaak als ego of illusie of droom wordt beschreven. Alle problemen in je leven en in de wereld komen voort uit het vergeten van je ware identiteit, omdat je leven wordt bepaald door wie je denkt te zijn.

Als je zegt: IK ben bang, of IK ben ziek, laat dat wat je zegt zien welke identiteit je kiest. Hier zit je dus aan kant van Lichaam en Negatieve, ben je dus gaan geloven dat dit je identiteit is. Maar je ware identiteit is Geest en Positief. Dus kies bij angst of ziekte op die andere kant te focussen, zodat je weer naar je Ware Zelf kan gaan leven in plaats van de aangenomen identiteit van een angstig en ziek mensje, want dat bén je niet. Zeg dat ook tegen jezelf, ik ben dat helemaal niet. Zorg dat je de aangenomen identiteit loslaat, anders gaat kijken naar jezelf, je Ware Zelf ontdekt. Als je op de eerstgenoemde woorden focust, ga je die steeds meer in je leven ervaren, dan word je wie je werkelijk bent.

Ik kwam dit stukje tegen in het boek Way of mastery; Pathway of Enlightenment (Weg van meesterschap. Pad van Verlichting). Met Pasen volgende week wilde ik jullie dit niet onthouden. Ik heb de vertaling van de Engelse tekst toegevoegd.

Each sane moment that you’ve experienced, each moment of unlimitedless, each moment of genuine intimicy, each moment of grace-filled joy that you’ve ever known, in whatever form it seams to appear or be bottled before you, has come because you’ve allowed your mind to slip into the Sea of Peace.

And you’ve merely abided, empty, wanting nothing, seeking nothing, merely the presence of what you are. And when that quality becomes cultivated so that it permeates your consciousness with each breath and with each moment, you will know that Christ has, indeed, arisen this day. And you’ll celebrate Easter with each breath.

Elk geestelijk gezond moment dat je hebt meegemaakt, elk moment van oneindigheid, elk moment van oprechte intimiteit, elk moment van genadevolle vreugde dat je ooit hebt gekend, in welke vorm het ook lijkt te verschijnen of voor je te worden gebracht, is gekomen om je geest hebt laten wegglijden in de Zee van Vrede.

En je hebt het gewoon zo laten zijn, leeg, zonder iets te willen, op zoek naar niets, alleen de aanwezigheid van wat je bent. En wanneer die eigenschap zo wordt ontwikkeld dat het je bewustzijn doordringt met elke ademhaling en in elk moment, zul je weten dat Christus inderdaad deze dag is opgestaan. En je viert Pasen met elke ademhaling.

We hebben heel lang maatschappelijke denkwijzen en systemen gehad, waarvan men beweerde dat die ons welvaart en daarmee geluk zouden brengen voor iedereen. Inmiddels komen we erachter dat die ons niet brengen wat we hoopten, maar het is lastig om uit de oude denkwijzen te komen. We zijn geneigd de systemen de schuld te geven van alle problemen en niet de manier van denken daarachter, een denken dat vooral op het ego is gebaseerd. Dus als we echt iets willen veranderen, dienen we dat ego los te laten en dat valt voor de meeste mensen niet mee, vaak herkennen we het ego niet eens meer omdat we gewend zijn vanuit het ego te redeneren en te leven.

Het ego is uiterlijk gericht, wil winnen ten koste van anderen. Al wil het ego de verliezers vaak wel een klein beetje helpen om zichzelf niet als puur egoïstisch te zien. Daarom worden de ware intenties vaak verborgen en wordt er slechts tijdelijke hulp geboden. Maar de verliezers willen ook winnen en zoeken systemen die hen helpen, die de winst verdelen, de winnaars moeten wat afstaan aan de verliezers. Geld wordt gezien als manier om geluk te vinden. 

Oude systemen als globalisme, nationalisme, kapitalisme, houden zich bezig met 'hoe en wie kunnen we rijk worden in de wereld'. Socialisme, communisme en democratie meer met 'hoe verdelen we de gemaakte winsten'.  Ze houden het egoïsche denksysteem vaak onbedoeld in stand. Het ego kan geen systeem bedenken dat zowel liefdevol is voor ieder mens en tegelijkertijd ieder mens vrijheid biedt.

·         Bij globalisme besteden rijke landen productie uit aan goedkope landen om daar zelf voordeel van te hebben. Die rijke landen zeggen graag die armere landen te helpen. Zodra er een crisis komt is er een probleem voor de rijke landen, die hebben opeens niets meer. De arme landen worden de rijke landen, dan keert het om.

·         Nationalisme probeert zelfvoorzienend te zijn, wat op zich geen probleem is, maar men probeert het eigen land te bevoordelen en andere landen te benadelen. Door alle strijd is dan is het ene land rijk, dan het andere land.

·         Kapitalisme draait allemaal om winst en verlies, dus is per definitie een systeem van winnen of verliezen. Doe je het een tijdje goed, win je, zo niet dan verlies je.

·         Socialisme houdt vaak één van die drie bovengenoemde systemen in stand, maar probeert de winst van de winnaars deels aan de verliezers te geven. Maar het blijft nog steeds om winnen en verliezen gaan. En met het verdelen gaat ook nogal eens wat mis, krijgt de ene meer dan de ander.

·         Communisme kiest ook één van bovenstaande systemen, maar alle winsten gaan naar de overheid, die vervolgens bepaalt wie wat mag doen en hoeveel iemand mag hebben. Hier is de overheid meestal de winnaar en de sommige delen van de bevolking winnaar en anderen niet.

·         Democratie onderkent het probleem van winnaars en verliezers. Men probeert gezamenlijk te bepalen of men voor globalisme, nationalisme of kapitalisme kiest en of men qua herverdeling een socialistisch of communistisch model hanteert en wat dan precies een eerlijke verdeling is. Maar ook hier zijn sommige groepen de winnaars en anderen de verliezers, vooral mensen die het systeem goed hanteren winnen van anderen.

Dus het probleem is ons ego-idee van winnen en verliezen. Dat kan alleen maar bestaan als je de ene mens meer waarde en keuzevrijheid toekent dan een ander mens en een systeem handhaaft dat die verschillen in stand houdt. Dus een beter systeem verzinnen is pas mogelijk als we ons volledig doordrongen weten van de waarde en de vrijheid van ieder mens.

Als mens stemmen we onszelf altijd af op een bepaald kanaal. Er zijn twee grote kanalen, Liefde en Angst. Beide kanalen brengen uitzendingen gebaseerd op twee overtuigingenstelsels, met de bijbehorende gedachten, gevoelens, gedragingen. Daar laat je je door beïnvloeden. Het zijn jouw overtuigingen, die je tot uitdrukking brengt in je leven.  

Ons Hogere Zelf stemt af op het kanaal van Liefde en die liefde is altijd onvoorwaardelijk, kent daarom geen angsten en oordelen. Ons Lagere Zelf stemt vaak af op het kanaal van Angst en Oordeel, creëert Voorwaarden; liefde is hier altijd voorwaardelijk. Daardoor belemmeren we zelf Liefde in ons leven, al maken we onszelf wijs dat we via voorwaarden stellen liefde kunnen vinden en dat angsten en oordelen normaal zijn.

Als je merkt dat je veel in Angst en Oordeel leeft, steeds Voorwaarden stelt aan alles, besef dan naar welk kanaal je luistert, welk overtuigingenstelsel je toelaat in je geest. Neem jezelf die angstgedachten en oordelende gedachten en voorwaarden niet kwalijk, maar besef dat je geleerd hebt naar de verkeerde zender te luisteren. Probeer eens te luisteren naar een ander kanaal.

Het kanaal van Liefde is eigenlijk een eeuwig doorstromende energie van onvoorwaardelijke liefde tussen het allerhoogste en ons ware zelf. Zodra we angsten en oordelen koesteren, allerlei voorwaarden gaan stellen, blokkeren we dat kanaal van Liefde, gaan naar een ander kanaal luisteren. We denken dat de wereld niet aan onze voorwaarden voldoet, dat we daarom geen liefde ervaren, terwijl het in werkelijkheid onze eigen voorwaarden zijn die liefde beperken.

Dat komt omdat we projecteren, het lijkt alsof anderen voorwaarden aan ons stellen, maar we zien eigenlijk alleen onze eigen voorwaarden, onze eigen angsten en oordelen weerspiegeld. Als een ander voorwaarden aan jou stelt, je angst en oordeel ervaart in relaties, kan je ervan uitgaan dat jij diezelfde voorwaarden zowel aan jezelf als aan anderen stelt. Het zit allemaal in jezelf, nooit buiten jezelf. Jij bent het die het allemaal teweegbrengt, die je kanaal volledig openzet voor Liefde, of dit tegenhoudt en kiest voor het kanaal van Angst.

Een van de lastigste dilemma’s is te bepalen wat jij of anderen werkelijk nodig hebben. Het ego in ons denkt nooit genoeg te hebben. Zelfs al geef je iemand een miljoen, dan is het voor het ego niet genoeg. Zelfs al geven 100 mensen je aandacht, dan is het voor het ego niet genoeg. Het ego in ons probeert een innerlijke leegte te vullen met iets buiten zichzelf en dat zal dus nooit lukken. Het ego zegt van alles nodig te hebben, maar heeft het meeste niet echt nodig.

Het ego geeft onvrede en boosheid, brengt gevoelens van slachtofferschap voort, want het ego wil vanuit gemis altijd meer ontvangen dan geven. Alle werkelijke tekorten in de wereld ontstaan, omdat ego’s meer willen hebben dan de rest van de mensen, omdat ze nooit genoeg denken te hebben. Als je het egodenken loslaat, meer vanuit liefde gaat leven, verdwijnt dat voortdurende gevoel van leegte, gemis en tekort in jezelf. 

Vanuit liefde kan je ook beter het verschil zien tussen wat andere mensen werkelijk nodig hebben en wat ze vanuit het ego zeggen nodig te hebben. Je vraagt alleen hulp als je werkelijk hulp nodig hebt. Je geeft alleen hulp als mensen werkelijk hulp nodig hebben.  Je gaat niet meer in op de hulproep van het ego dat eeuwig en altijd te kort zal hebben, hoeveel hulp je ook geeft of krijgt. Je gaat uit van liefde, van werkelijke behoeften.

Liefde wil delen, maar liefde is daar wel wijs in. Geef niet weg als je zelf een werkelijk tekort hebt. Probeer evenmin meer te ontvangen dan je werkelijk nodig hebt. Maak verschil tussen wat je werkelijk nodig hebt en wat het ego nodig denkt te hebben.

Als we bang zijn zoeken we meestal gelijk een schuldige. Die schuldige vallen we dan aan, om zo onze angst te verminderen. Of we verdedigen ons tegen die persoon, houden hem buiten de deur, om zo onze angst te verminderen. Dit zijn onze stressreacties, vechten of vluchten, aanvallen en verdedigen. We gaan de strijd aan met een ander, niet vanuit angst, maar om wat er tussenin zit, een schuldverklaring. We bestrijden die schuldige om onze angsten te dempen, maar in werkelijkheid wordt onze angst door die strijd alleen maar groter.

Als we niet bang zijn, maken we elkaar minder schuldig, zijn er ook niet zoveel stressreacties. Maar o wee als we weer bang worden, dan wordt er meteen weer een schuldige gezocht en gaan we de strijd aan. Denk aan de coronaperiode. We waren bang, zochten schuldigen en die schuldigen vielen we aan, of we sloten hen buiten ter verdediging. Toen de angst voor corona afnam, stopte het schuldigen zoeken en de onderlinge strijd, konden we weer vrediger met elkaar leven. Dat lukt TOTDAT er opnieuw angst ontstaat en het hele proces vanuit schuldigen zoeken opnieuw begint.

Hetzelfde gebeurt bij oorlogen, angst leidt tot schuldigen zoeken en tot aanval en verdediging. Na de oorlog neemt angst weer af, kunnen we weer in vrede leven. TOTDAT we opnieuw bang worden en het hele proces van schuldigen zoeken opnieuw begint. Angst is niet zozeer de boosdoener, maar het schuldig maken. We hebben niet geleerd onze angsten onder ogen te komen zonder het zoeken van schuldigen daarvoor.

We zullen misschien nooit in een volkomen veilige wereld leven, dus er zal altijd wel iets zijn om bang voor te worden. Maar we kunnen wel leren die tussenstap van schuldverklaringen weg te laten. Dan hoeven we minder te vechten en vluchten, zullen minder in de aanval of verdediging gaan. Dan verdwijnen de heftige stressreacties, die eigenlijk alleen de angst versterken in plaats van verhelpen. Dus leer bij angst je eigen oordelen, je schuldverklaringen, los te laten als je meer vrede wil vinden in de wereld.

Het egodenken gaat altijd uit van tekort. Zelfs al krijg je een miljoen euro, dan vindt het ego dat nog niet genoeg. Zelfs al heb je een partner die aan al je eisen voldoet, dan is dat voor het ego nog niet genoeg. Zelfs al heb je alles wat je ooit wenste, dan is het voor het ego nooit genoeg.

Het ego probeert een innerlijke leegte op te vullen via de buitenwereld. Dat is onmogelijk, maar het ego blijft hiernaar streven en is daarom eeuwig ongelukkig, voelt zich eeuwig onvervuld. Het ego verzint altijd weer nieuwe dingen om de vermeende innerlijke leegte te compenseren.

Het ego bepaalt eigenlijk altijd wat hij bedénkt dat jij nodig hebt. Dat is uiteindelijk alles wat de wereld iemand kan geven, het zal nooit genoeg zijn. Het ego neemt alleen en uiteindelijk vernietigt hij alles, omdat hij álles nodig denkt te hebben. Iedereen moet doen wat het ego wil, alles in de wereld moet het zijne worden.

Het ego sluit hooguit een tijdelijke deal met anderen. Als jij mij wat ik denk te missen geeft, dan geef ik jou wat jij denkt te missen. Veel romantische relaties zijn op dit soort dealtjes gebaseerd, geef en ontvang wat de ander nodig denkt te hebben, een ruil. Veel zakelijke relaties ook, jij geeft mij jouw arbeid, dan geef ik jou geld. Maar het is nooit genoeg liefde, genoeg arbeid of genoeg geld voor het ego. Het ego zal altijd weer een tekort ervaren, dus boos gaan doen.

Het ego is kortom extern gericht, omdat hij geen innerlijke vervulling kan voelen. Maar innerlijk is vervulling altijd te ervaren, mits je je innerlijk richt. Je mist innerlijk nooit dat wat je werkelijk nodig hebt, je mist meestal alleen wat je hebt bedacht dat je nodig hebt. Het wonderbaarlijke is, dat als jij je innerlijk altijd vervuld weet, gebeuren er letterlijk wonderen, dan vind je alles in je leven dat je werkelijk nodig hebt. Dus niet wat je ego bedénkt dat je nodig hebt, maar wat je wérkelijk nodig hebt.

Alleen is het ego meestal zo bang voor tekort, dat hij jou niet toelaat je innerlijk te richten, waardoor je ook continu dat gemis blijft ervaren en compenseren. Dus laat het extern gerichte ego los, laat het vertrouwen in je innerlijke zelf groeien in het besef dat je dan altijd ontvangt wat je wérkelijk nodig hebt en aan anderen kan geven wat ze wérkelijk nodig hebben. Al zal het ego je zeker de eerste tijd blijven wijsmaken dat dit onmogelijk is.

We gebruiken als mens allemaal onze geest, daarmee zijn we allemaal gelijk. Het maakt geen klap uit hoe je jouw geest gebruikt, als jij er maar blij van wordt en jij je plezier kan delen met andere mensen.

Het ego maakt mensen ongelukkig door het specifieke gebruik van onze geest voortdurend te willen vergelijken met hoe anderen dat doen. Of het nu gaat om politiek, religie, kunst, uiterlijkheden, sport, kennis, macht, geld.

Het ego wil beter dan anderen worden in wat hij doet. Het ego wil ook exclusief zijn; het feit dat hij iets doet en anderen niet, maakt hem beter dan anderen. Het ego verleent identiteit aan specifiek gebruik van de geest, niet meer aan het feit dat hij net als iedereen een geestelijk en creatief wezen is. Het ego verzint daarom termen als expert, guru, topper, professor, alles om maar beter te lijken dan andere mensen.

In wezen zorgt het ego dat niemand meer echt geniet van wat hij met zijn geest doet. Er is altijd weer iemand die zogenaamd beter is dan jij. Er komt dan altijd weer dat idee van goedkeuring en afkeuring om de hoe kijken, oordeel.

We zijn allemaal geestelijke wezens die gewoon onze geest creatief willen gebruiken, expressie willen geven aan onze aard. Elke expressie is waardevol. Maar zodra je oordeelt over je eigen of andermans expressie, veroorzaak je geestelijke pijn, omdat je aan je eigen of andermans werkelijke waarde gaat twijfelen.